W Maździe 3 montaż dodatkowego czujnika temperatury oleju jest możliwy, ale sposób instalacji trzeba dobrać tak, aby sonda miała stały kontakt z olejem, nie wystawała niebezpiecznie pod samochód i była prawidłowo uszczelniona. Najpraktyczniejsze miejsca to odpowiednio przygotowana miska olejowa, podstawa filtra oleju albo fabryczny otwór technologiczny w silniku.
Czujnik temperatury oleju w samochodzie MAZDA 3 III odpowiada za kontrolowanie pracy układu napędowego. Przekazywane przez niego informacje są niezwykle ważne dla ogólnej sprawności całego pojazdu. W razie jakichkolwiek problemów na tym polu należy sprawdzić poprawność podłączeń elektrycznych i okablowania, a także zweryfikować parametry oporu czujnika.
Jak działa czujnik temperatury oleju w Maździe 3
Sprawny czujnik temperatury oleju w samochodzie MAZDA 3 III to absolutna podstawa. Jest to kluczowy element, który jest niezbędny do efektywnego kontrolowania pracy silnika. Jego działanie polega na przesyłaniu danych do specjalnego przyrządu lub sterownika jednostki napędowej, którego zadaniem jest sprawdzanie temperatury oleju.
Czujnik temperatury oleju w samochodzie MAZDA 3 III wyposażony jest w opornik pomiarowy. Element ten wytwarza się z materiału półprzewodnikowego o negatywnym współczynniku temperaturowym. W praktyce oznacza to, że przy niskich temperaturach opornik pomiarowy będzie mieć wysoką wartość rezystancji, która będzie spadać wraz z nagrzewaniem się oleju.
Do najczęstszych usterek tego komponentu należą zwarcia wewnętrzne, nieprawidłowy styk na wtyczce lub wadliwy element pomiarowy.
Wybór czujnika temperatury oleju
Fabrycznie nie posiadam czujnika temperatury oleju. Musiałem taki czujnik zakupić. Kupiłem czujnik do temperatury oleju 0-150C firmy AUTO GAUGE, koszt ok. 20zł, o taki: .
Jest to czujnik NTC - taki sam jak czujnik temperatury cieczy silnika tylko o większym zakresie pomiarowym. Podłączamy pod wejście AdcVccX (pin A20 lub B8 w UKP) i skalujemy jak wyżej.
Jednak później wpadłem na pomysł że po co się tak męczyć, jak UKP-PRO obsługuje 4 cyfrowe czujniki temperatury (DS18B20) które mają zakres -40C. +125C (spokojnie wystarczy), nie trzeba skalować i są dokładniejsze.
Można zastosować klasyczny czujnik NTC albo cyfrowy czujnik DS18B20. W przypadku czujnika NTC konieczne jest uwzględnienie charakterystyki rezystancji i odpowiednie wyskalowanie układu pomiarowego, natomiast czujnik DS18B20 nie wymaga takiego skalowania.
Najlepsze miejsce montażu
Tak przygotowany czujnik najlepiej wkręcić w miskę olejową. Ja niestety nie miałem fabrycznego miejsca na czujnik, a nie chciałem go wkręcać zamiast korka do zlewania oleju bo by za bardzo wystawał od dołu i mógłbym zawadzić.
Temperatura oleju może być mierzona w kilku miejscach, ale uzyskany odczyt zależy od lokalizacji sondy. Czujnik powinien wystawać do przestrzeni, w której jest stale zalewany olejem, ponieważ w przeciwnym razie wskazania mogą być zaniżone.
Popularnym rozwiązaniem na jakie się natknąłem jest zakup adaptera/podstawki pod filtr oleju. Adapter taki posiada zwykle 2 wejścia na czujniki - wygląda to tak lub podobnie: .
Wadą niektórych adapterów jest mały przepływ oleju (czujnik powinien wystawać i być cały czas zalewany olejem).
Innym popularnym rozwiązaniem na jakie się natknąłem jest zastosowanie trójników w miejsce jednego z czujników, tylko moim zdaniem jak czujnik będzie wkręcony na końcu takiego trójnika to może zaniżać temperaturę (sam trójnik jest chłodzony z zewnątrz).
Jeszcze innym rozwiązaniem jest poszukanie w silniku zaślepek/korków wkręconych w blok.
Montaż w podstawie filtra oleju
W moim przypadku 2 takie korki są wkręcone w fabryczną podstawę filtra oleju: .
Niestety mają one gwint M18 x 1.5 a większość czujników temperatury ma gwint 1/8 cala (NPT). Z pomocą przychodzą redukcje, w moim przypadku M18x1.5 -> 1/8" NPT.
Strasznie się naszukałem odpowiednich redukcji (można zlecić tokarzowi), ale finalnie znalazłem je w sklepie Conrad, nazywa się to "Adapter Equus" (są różne rozmiary, wszystkie z gwintów metrycznych na 1/8" NPT): .
Adapter wkręcamy w blok, a czujnik w adapter.
Takie rozwiązanie pozwala uniknąć wiercenia miski olejowej i ogranicza ryzyko uszkodzenia sondy od spodu samochodu. Przed montażem trzeba jednak sprawdzić, czy wybrany otwór rzeczywiście prowadzi do przestrzeni, w której czujnik będzie miał kontakt z olejem.
Gwint i uszczelnienie czujnika
Mimo że gwint czujnika jest stożkowy, to ważne aby go odpowiednio uszczelnić, gdyż ciśnienie oleju jest wysokie i później może podciekać.
Najlepszy będzie klej do gwintów (tzw. "klej anaerobowy") o średniej sile wiązania (aby później można było odkręcić) lub taśma teflonowa o większej gęstości (np. do instalacji gazowych - dużo łatwiej potem wykręcić).
Ja się zaopatrzyłem w oba: .
Finalnie zdecydowałem się na montaż na klej. Moment zerwania tego kleju to podobno 17Nm (dla M10) więc nie powinno być później problemu z odkręceniem .
Znalazłem bardzo fajny poradnik dot. uszczelnień gwintów: materiały uszczelniające do połączeń gwintowych .
Uszczelnienie należy nałożyć tak, aby nie dostało się do wnętrza układu olejowego. Taśma lub klej nie powinny zasłaniać kanału pomiarowego czujnika ani utrudniać jego późniejszego demontażu.
Przygotowanie czujnika DS18B20
Usunąłem środek czujnika autogauge (był zalany żywicą - łatwo rozwiercić) i w środek wkleiłem czujnik DS18B20 na klej termoprzewodzący, aby dobrze odbierał ciepło.
Piny czujnika są zabezpieczone koszulkami termokurczliwymi, a następnie na całość jest naciągnięta jedna większa koszulka (pomocny był ten tutorial z lutowania czujników DS18B20).
Tak przygotowany czujnik można umieścić w adapterze albo w innym punkcie, w którym sonda będzie zanurzona w oleju. Połączenie musi być odporne na temperaturę oleju, a przewody należy zabezpieczyć przed przetarciem i działaniem wilgoci.
Montaż czujnika w bagnecie
Alternatywną metodą jest montaż czujnika temperatury oleju w bagnecie. Standardowego dołączonego w zestawie ze wskaźnikiem firmy Auto Gauge, który zakupiłem wcześniej - szczegóły w temacie o moim Salmo.
W praktyce można wykorzystać także termometr tablicowy z sondą przeznaczoną do pomiaru temperatury oleju.
Lepiej i taniej jest zrobic z tetmometru tablicowego z sonda z allegro takiego do 150 lub 300 stopni .
Termometr tablicowy najlepszy, najtańszy i nadokładniejszy
Montaż sondy w bagnecie jest prosty, ale taki sposób może powodować niestabilne wskazania podczas jazdy po nierównej nawierzchni. Jeżeli sonda nie pozostaje zanurzona w oleju, temperatura może być chwilowo zaniżana.
Ale zauważyłem jeden problem Jeżeli jedzie się pod nierównym terenie termometr potrafi sporo zaniżyć. Jak wjadę z dziurawej drogi w równą to temp. skacze o kilka ładnych stopni. Takie mocowanie jest słabym pomysłem wdłg. mnie.
Możliwe zaniżanie wskazań wynika z tego, że olej przemieszcza się w misce i nie zawsze styka się z sondą zamocowaną w bagnecie.
Podłączenie elektryczne
Przed podłączeniem czujników przygotowałem sobie wiązke przewodów z wodoszczelną wtyczką (wtyczka fachowo się chyba nazywa "superseal" - złącze hermetyczne) - 3 piny do czujnika temperatury (DS18B20) i 2 piny do czujnika ciśnienia oleju (wtyczka ma 4 piny, ale masa do obu czujników jest wspólna): .
W przypadku dodatkowego czujnika temperatury przewody należy poprowadzić z dala od gorących i ruchomych elementów. Hermetyczna wtyczka ułatwia odłączenie sondy podczas serwisowania, wymiany oleju albo demontażu elementów znajdujących się w pobliżu.
W przypadku czujnika NTC podłączenie wykonuje się do wejścia AdcVccX (pin A20 lub B8 w UKP) i skaluje jak wyżej.
Cyfrowy czujnik DS18B20 podłącza się zgodnie z wymaganiami używanego modułu pomiarowego, a przewody sygnałowe, zasilające i masowe należy zabezpieczyć przed pomyłką.
Kalibracja wskazań
Aby wyskalować czujnik posłużyłem się odczytami temperatury silnika i napięcia przy pomocy interfejsu diagnostycznego (ELM) oraz z programu diagnostycznego "Multiecuscan".
Napięcie można też odczytać w programie UKP w zakładce "Odczyty". Zrobiłem sobie tabelkę temperatura/napięcie i wyskalowałem wg instrukcji do UKP.
W programie UKP należy wpisać współczynniki dla czujnika: A=152, t=2,65, t0=-7. Z tak dobranymi parametrami wskazania powinny być z dokładnością jednego stopnia dla zakresu od 45C wzwyż.
W przypadku DS18B20 nie trzeba skalować i są dokładniejsze.
Jeżeli stosowany jest czujnik rezystancyjny NTC, kalibrację należy wykonać dla konkretnego egzemplarza i używanego układu pomiarowego. W przeciwnym razie wskazania mogą różnić się od rzeczywistej temperatury oleju.
Temperatura robocza oleju
Temperatura robocza oleju to 90. 100 *C.
Po +/- 5 kilometrach (zależne od pory roku) płyn osiąga temperaturę roboczą, czyli ~85. 90 *C. Do tego trzeba dodać kolejne +/- 5 kilometrów jazdy, ze względu na dłuższy czas grzania się oleju niż płynu i olej ma temperaturę roboczą.
Czujnik temperatury oleju pozwala więc obserwować etap nagrzewania oleju niezależnie od wskazania temperatury płynu chłodzącego. Jest to szczególnie przydatne wtedy, gdy użytkownik chce unikać intensywnego obciążania silnika przed osiągnięciem właściwej temperatury oleju.
Czujnik ciśnienia oleju a montaż w Maździe 3
Wiem, że czujnik ciśnienia oleju jest fabrycznie, ale bardziej satysfakcjonowałoby mnie założenie go tuż za smokiem, że w razie jego zapchania byłaby natychmiastowa informacja o tym, że silnik przestaje być smarowany.
Co do czujnika temperatury oleju, to bardziej jako bajer, niż coś niezbędnego.
W przypadku dodatkowego czujnika ciśnienia oleju należy pamiętać, że miejsce montażu wpływa na interpretację pomiaru. Jeżeli celem jest kontrola smarowania za smokiem, trzeba dobrać punkt pomiarowy odpowiedni dla konkretnej konstrukcji silnika i nie ograniczać przepływu oleju.
Dobry wskaźnik ciśnienia oleju kosztuje nawet kilkaset złotych. Ja kupiłem sam czujnik, który podłącze do UKP (który to posiada już cały układ pomiarowy).
Kupiłem czujnik również od Auto Gauge za około 60zł. Teraz uwaga - najpopularniejsze są czujniki 3-160 Ohm od wskaźników "Indiglo" i "Smoke", jednak dużo dokładniejszy będzie czujnik 240-33 Ohm od serii "Warning" i "Peak" i taki właśnie polecam, jest droższy kilka złotych ale jest sporo lepszy: .
Czujnik posiada również gwint 1/8 NPT, więc teraz już wiecie po co mi były 2 adaptery Czujnik wkręcamy w adapter (na klej do gwintów lub taśmę teflonową), a adapter w blok (również uszczelniamy).
Kontrola instalacji po montażu
Po zamontowaniu czujnika należy sprawdzić, czy połączenia są szczelne, przewody nie dotykają elementów mogących je uszkodzić, a wskazania zmieniają się płynnie wraz z nagrzewaniem silnika.
W razie jakichkolwiek problemów na tym polu należy sprawdzić poprawność podłączeń elektrycznych i okablowania, a także zweryfikować parametry oporu czujnika.
Warto również skontrolować, czy czujnik jest stale zanurzony w oleju. W przypadku montażu w bagnecie trzeba uwzględnić możliwość chwilowego odsłonięcia sondy podczas jazdy po nierównej drodze.
W przypadku nieszczelności połączenie należy rozebrać, oczyścić i uszczelnić ponownie, zamiast zwiększać siłę dokręcania czujnika.
Najważniejsze warianty montażu
| Miejsce montażu | Zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Miska olejowa | Bezpośredni kontakt z olejem | Czujnik może wystawać pod samochodem |
| Podstawa filtra oleju | Możliwość wykorzystania adaptera lub fabrycznych korków | Konieczność dobrania redukcji gwintu |
| Adapter pod filtr oleju | Dodatkowe miejsce na czujnik | Niektóre adaptery ograniczają przepływ oleju |
| Bagnet oleju | Prosty montaż bez ingerencji w miskę | Możliwe zaniżanie wskazań na nierównej drodze |
| Trójnik | Możliwość wykorzystania istniejącego punktu montażowego | Czujnik na końcu trójnika może być chłodzony od zewnątrz |
Montaż dodatkowych czujników jest prosty, pod warunkiem że wiemy co kupić, gdzie i jak wkręcić oraz podłączyć.
Wskazania temperatur są dokładne, ale co mnie najbardziej ciekawiło to dokładność pomiaru ciśnienia gdyż same zegary auto gauge nie słyną z wysokiej dokładności.
Po wkręceniu manometru w blok silnika wskazania z manometru i UKP się pokrywały (dokładność to może grubość samej wskazówki, czyli jakieś 0,2 bar).
UKP ma wbudowany układ pomiarowy z napięciem referencyjnym dzięki czemu jest cholernie dokładny, a sama dokładność praktycznie zależy od dokładności samego czujnika, którego z kolei można wyskalować w UKP - moim zdaniem GENIALNE i szacun dla producenta.