Policyjna eskorta samochodu a zawieszony tempomat: kiedy pomoc na drodze jest legalna i bezpieczna

Policyjna eskorta cywilnego samochodu do szpitala może pomóc szybko dotrzeć na miejsce, ale samo włączenie przez radiowóz sygnałów świetlnych i dźwiękowych nie nadaje eskortowanemu pojazdowi statusu pojazdu uprzywilejowanego. Komenda Główna Policji przyznała, że policjanci nie mogą legalnie radiowozami „eskortować” cywilnych samochodów, a taki sposób działania może zagrażać osobie transportowanej, kierowcy i innym uczestnikom ruchu.

W sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego właściwym rozwiązaniem powinien być kontakt z dyspozytorem medycznym pod numerem alarmowym i wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Policyjny pilotaż może pozostawić chorą osobę bez opieki medycznej, a zdenerwowany kierowca może prowadzić nerwowo i nieprzewidywalnie.

Co oznacza zawieszony tempomat

Tempomat to jeden z elementów aktywnych systemów bezpieczeństwa w pojeździe. Układ ten jest zaliczany, razem z asystentem pasa ruchu, do drugiego poziomu autonomicznej jazdy.

Nazwa tempomat łączy w sobie dwa słowa - tempo i automat. To urządzenie, które odpowiada za utrzymanie stałej prędkości pojazdu bez konieczności operowania pedałem przyspieszenia. Zadaniem tempomatu stało się utrzymanie stałej prędkości auta aż do momentu wciśnięcia hamulca lub wyłączenia systemu.

Tempomat to bardzo wygodne i bezpieczne rozwiązanie. Jednocześnie nie zwalnia Cię z obowiązku kontrolowania sytuacji na drodze. Inteligentny tempomat ma być wsparciem, a nie zastępstwem dla kierowcy.

W praktyce „zawieszony tempomat” oznacza, że działanie systemu zostało przerwane albo czasowo ograniczone. Tempomat może zostać wyłączony między innymi po naciśnięciu hamulca, sprzęgła, przycisku dezaktywacji lub w wyniku wykrycia warunków, w których system nie powinien dalej sterować prędkością.

Jak działa klasyczny tempomat

Pierwszy tempomat miał swoją premierę już w 1945 roku. Działał on jako blokada dalszego wciskania pedału gazu. Z biegiem lat to rozwiązanie było udoskonalane.

Korzystanie z urządzenia ograniczało się w zasadzie do dróg szybkiego ruchu i autostrad. Ideą wprowadzenia tempomatu była chęć zmniejszenia zużycia paliwa. Urządzenie było w stanie utrzymać stałą prędkość pojazdu nawet przez kilkaset kilometrów.

Klasyczny tempomat (Cruise Control System) składa się z kilku podzespołów: jednostka sterująca, czujnik prędkości jazdy, regulator kąta ustawienia przepustnicy, przełączniki do ustawiania pożądanej prędkości i wyłączania układu.

Jednostka sterująca wysyła sygnał i obsługuje elektroniczną przepustnicę. W trakcie całego procesu uwzględniane są: czujniki położenia gazu, hamulca i sprzęgła, aktualna prędkość auta, temperatura silnika, ewentualna awaria sterownika (sygnalizowana kontrolką „check engine”).

Tempomat steruje przepustnicą. Dzięki temu dla utrzymania stałej prędkości jest w stanie dodawać lub odejmować gazu w sytuacji, gdy auto pokonuje podjazd lub zjeżdża z górki.

To kierowca ustawia tempomat przez wybór pożądanej prędkości. Sterownik odczytuje sygnał o zmianie ustawień prędkości i analizuje położenie pedału hamulca oraz gazu. Następnie zestawia te dane z rzeczywistą prędkością samochodu.

W kolejnym etapie sterownik wysyła odpowiednią informację do regulatora kąta ustawienia przepustnicy. Ten ustawia przepustnicę tak, aby utrzymać stałą prędkość.

Dlaczego tempomat może się zawiesić lub wyłączyć

W pojeździe wyposażonym w aktywny tempomat możesz samodzielnie ustawić dystans, jaki chcesz utrzymać za poprzedzającym Cię pojazdem. System cały czas analizuje dane z czujników, kamer i radaru, dlatego jego działanie może zostać ograniczone, gdy informacje o otoczeniu są niepełne albo niejednoznaczne.

Aktywny tempomat współpracuje z systemami, które są na wyposażeniu większości współczesnych aut jak ABS, ASR czy ESP. To pozwala systemowi kontrolować prędkość samochodu, hamowanie i przyspieszanie.

Tempomat adaptacyjny do prawidłowej pracy wykorzystuje głównie radar. Mniej popularne rozwiązanie stosują japońscy producenci. Wykorzystują oni tzw. lidary, czyli urządzenia bazujące na technologii laserowej.

Efektywność działania lidarów drastycznie spada w niekorzystnych warunkach pogodowych. Podczas obfitych opadów problemy miewa również radar laserowy.

Tempomat adaptacyjny może także korzystać z danych rejestrowanych przez kamery wideo o wysokiej rozdzielczości, które są zamontowane w pojeździe. Jeżeli kamera, radar albo inny czujnik nie zapewnia odpowiednich danych, system może wyświetlić komunikat o niedostępności, zawiesić działanie lub zażądać przejęcia kontroli przez kierowcę.

Tempomat wyłącza się także wtedy, gdy kierowca naciśnie pedał hamulca albo system wykryje awarię sterownika. W takich sytuacjach kierowca powinien samodzielnie kontrolować prędkość i odstęp od innych pojazdów.

Tempomat adaptacyjny a zawieszenie działania

Aktywny tempomat (tempomat adaptacyjny, ACC, Adaptive Cruise Control) stanowi rozwinięcie technologiczne klasycznego tempomatu. Jego główną funkcją jest samodzielna redukcja prędkości w momencie napotkania przeszkody na drodze.

Tempomat adaptacyjny to zaawansowany układ, który do prawidłowej pracy wykorzystuje: kamery na przedniej szybie, czujniki bliskiego i wydłużonego zasięgu, system parkowania, komputer sterujący, głowicę radarową.

Tempomat adaptacyjny cały czas skanuje otoczenie pojazdu, mierząc dystans dzielący pojazd od auta jadącego przed nim. Dane są przekazywane do sterownika, który na ich podstawie dostosowuje prędkość samochodu, aby zachować bezpieczny odstęp.

W odróżnieniu od klasycznego tempomatu wersja adaptacyjna samodzielnie zwalnia, aby zachować bezpieczny odstęp. Nie oznacza to jednak, że kierowca może przestać obserwować drogę lub traktować system jako autonomicznego kierowcę.

Zakres działania systemu

Samochód jadący przed Tobą zwalnia. Tempomat redukuje prędkość Twojego auta, aby zachować ustawioną wcześniej bezpieczną odległość.

Samochód przed Tobą przyspiesza. Tempomat przyspiesza Twój pojazd do ustawionej przez Ciebie prędkości.

Samochód przed Tobą zwalnia poniżej prędkości obsługiwanej przez Twój tempomat (najczęściej jest to 30 km/h). Tempomat redukuje prędkość Twojego auta. Jednocześnie wysyła sygnał dźwiękowy, abyś przejął kontrolę i zatrzymał samochód.

System działający w określonym zakresie prędkości nie jest aktywny w korkach. Gdy samochód zwolni poniżej 30 km/h, urządzenie wyłączy się i poinformuje o tym za pomocą sygnału dźwiękowego. Wtedy kierowca samodzielnie musi wyhamować pojazd.

System działający w pełnym zakresie prędkości nie może jednak samodzielnie ruszyć. W tym celu konieczna jest ponowna aktywacja tempomatu przez wciśnięcie pedału gazu.

System Stop&Go to najbardziej zaawansowana wersja tempomatu aktywnego. Działa w pełnym zakresie prędkości. Do prawidłowego funkcjonowania wymaga automatycznej skrzyni biegów.

Tempomat po zatrzymaniu pojazdu jest w stanie ponownie rozpędzić auto do wyznaczonej prędkości. Urządzenie samodzielnie hamuje i rusza, dzięki czemu kierowca nie musi wykonywać dodatkowych czynności.

Policyjna eskorta do szpitala w Gryficach

Do niecodziennej interwencji doszło w niedzielę w Gryficach. Kobieta prowadząc samochód rozmawiała przez telefon. Widać było, że była zestresowana.

Jej zachowanie dostrzegł policjanci z wydziału ruchu drogowego, którzy patrolowali ulice miasta. Zatrzymali samochód.

Podczas kontroli okazało się, że pasażerka znajduje się w zaawansowanej ciąży i udaje się do szpitala, w pewnym momencie poinformowała funkcjonariuszy, że źle się czuje i zaczyna rodzić.

Kiedy okazało się, że kobieta mówi prawdę, policjanci zareagowali natychmiast. Ze względu na duże natężenie ruchu i tworzące się korki na drodze policjanci włączyli sygnały świetlne i dźwiękowe.

Przez całą drogę do szpitala eskortowali kobietę torując jej przejazd przez miasto. Umożliwili bezpieczne i szybkie dotarcie do szpitala wojewódzkiego w Gryficach.

Do podobnych interwencji dochodzi coraz częściej, a policjanci zapewniają, że są gotowi nieść pomoc w każdej sytuacji.

Tak było w kwietniu, kiedy funkcjonariusze z trzech powiatów w województwie łódzkim etapami eskortowali ciężarną kobietę, która zaczęła rodzić 60 kilometrów od szpitala.

O pomoc do policjantów zwrócił się jej mąż, który prowadził samochód. Podobnie jak teraz, dzięki policyjnej eskorcie kobietom udało się dotrzeć do szpitala na czas.

Inne przypadki policyjnego pilotażu

Oleccy policjanci zatrzymali do kontroli drogowej 21-letniego kierowcę, który przekroczył dozwoloną prędkość. Jak się okazało, mężczyzna wiózł do szpitala swojego dziadka, który miał problemy z oddychaniem.

Policjanci po potwierdzeniu tej informacji pilotowali samochód aż do szpitala, gdzie mężczyźnie udzielono pomocy.

Do niecodziennej interwencji doszło dzisiaj (23.04.2021 r.) przed godz. 9:00 w miejscowości Sobole gm. Wieliczki. Patrol ruchu drogowego zatrzymał do policyjnej kontroli kierującego volkswagenem, który przekroczył dozwoloną prędkość w terenie zabudowanym.

Podczas krótkiej rozmowy okazało się, że 21-latek przewozi swojego dziadka, który ma problemy z oddychaniem. Policjanci udzielili kierującemu instruktażu jak ma się zachowywać jako osoba pilotowana, włączyli sygnały świetlne oraz dźwiękowe i rozpoczęli eskortę.

Policjanci pilotaż zakończyli pod szpitalem w Suwałkach, gdzie 74-latek został przekazany pod opiekę personelu medycznego. Z uwagi na stan wyższej konieczności 21-latek został pouczony za popełnione wykroczenie.

Dlaczego takie eskorty budzą sprzeciw ratowników

W komunikatach policji bardzo często pojawiają się informacje o akcjach, w których „eskortują” na sygnałach cywilne samochody. Najczęściej dotyczy to rodzących kobiet.

Przez lata policja tak przyzwyczaiła Polaków do takich „eskort”, że ci sami o nie proszą. Tak było w listopadzie ubiegłego roku w Wałczu.

Na drodze krajowej jeden z kierowców jechał za policjantami i dawał im znaki światłami. Gdy stanęli, powiedział, że jego żona dzwoniła, iż zaczyna rodzić.

Policjanci pojechali więc z nim najpierw do jego domu, a potem „eskortowali” rodzącą do szpitala. Dzięki pomocy policjantów przyszła mama bardzo szybko dotarła do placówki służby zdrowia.

Ostatnia taka „eskorta” miała miejsce zaledwie kilka dni temu. 7 października policjanci na ulicy Kosmonautów we Wrocławiu zatrzymali kierowcę, który jechał 121 km na godz. na ograniczeniu do 50 km na godz.

Kierowca powiedział, że wiezie swoją partnerkę, u której rozpoczął się poród do szpitala przy ul. Borowskiej. Zamiast wezwać karetkę, policjanci pojechali jako „eskorta”.

Potem pochwalili się filmem zatytułowanym „Zamiast mandatu - eskorta do szpitala”.

Eksperci od dawna wskazywali, że funkcjonariusze w ten sposób działać nie powinni i że to naraża innych na drogach. Tym bardziej że porody nie stanowią najczęściej stanu zagrożenia życia i jest dużo czasu, by po prostu dojechać do szpitala, albo wezwać karetkę.

W lipcu pismo do Komendanta Głównego Policji w tej sprawie wysłała Krajowa Rada Ratowników Medycznych. Ratownicy domagają się w nim „zaprzestania działań polegających na eskortowaniu przez radiowozy samochodów cywilnych, kiedy znajdują się w nich osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego”.

Wskazują, że takie działania policji są „niebezpieczne zarówno dla osoby transportowanej, kierującego pojazdem, jak i innych uczestników ruchu drogowego”.

Jak powinno wyglądać postępowanie w nagłym zagrożeniu zdrowotnym

Ratownicy uważają, że procedury powinny wyglądać inaczej. Ich zdaniem policjant powinien ustalać, czy ktoś znajduje się w stanie zagrożenia zdrowotnego i czy musi trafić do szpitala.

Następnie powinien niezwłocznie nawiązać kontakt z dyspozytorem medycznym przez numer alarmowy - a do tego czasu powinien udzielić pierwszej pomocy lub kwalifikowanej pierwszej pomocy do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.

Podczas pilotażu nie można udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, pozostaje ona bez opieki, co w konsekwencji może doprowadzić do jej śmierci.

W przypadku problemów zdrowotnych w samochodzie nie należy zakładać, że policyjna eskorta zapewni opiekę medyczną. W razie zagrożenia zdrowia lub życia właściwym działaniem jest wezwanie pomocy medycznej i przekazanie dyspozytorowi dokładnych informacji o stanie osoby poszkodowanej oraz miejscu zdarzenia.

Stanowisko Komendy Głównej Policji

Teraz formalne stanowisko zajęła Komenda Główna Policji. Wynika z niego, że policja podejmuje takie akcje, bo wie, że to poprawia jej wizerunek. Są one jednak nielegalne.

Na pismo ratowników odpisało Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji. Przyznało, że policjanci nie mogą legalnie radiowozami „eskortować” cywilnych samochodów.

Pilotowanie pojazdu cywilnego przez pojazd policyjny wysyłający sygnały świetlne i dźwiękowe nie nadaje pojazdowi cywilnemu uprzywilejowania w ruchu. Pojazd taki nie może też poruszać się w kolumnie pojazdów uprzywilejowanych, którą można utworzyć wyłącznie w przypadkach określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 września 2002 r. w sprawie okoliczności, w jakich są używane pojazdy uprzywilejowane w kolumnach.

Również przepisy zarządzenia nr 37 Komendanta Głównego Policji z 4 sierpnia 2023 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów zadań związanych z realizacją eskort policyjnych, nie przewidują możliwości wykonywania takich pilotaży/eskort.

Ryzyko dla kierowcy i innych uczestników ruchu

Komenda Główna Policji przyznaje też, że takie „eskorty” są po prostu niebezpieczne.

Pilotowanie takiego pojazdu niewątpliwie niesie też za sobą ryzyko spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kierujący może być roztrzęsiony, zachowywać się nerwowo i nieprzewidywalnie, ponieważ sytuacja, w której się znalazł, dotyczy zazwyczaj najbliższego członka jego rodziny.

Nieznane są również jego predyspozycje do kierowania pojazdem w takich warunkach oraz posiadane umiejętności. Kierowca może reagować na sygnały radiowozu z opóźnieniem, wykonywać gwałtowne manewry albo próbować jechać szybciej, niż pozwalają na to warunki drogowe.

KGP wskazuje też, że inni na drodze mogą różnie interpretować taką sytuację z „eskortowaniem” cywilnego samochodu przez radiowóz i mogą w konsekwencji nawet utrudnić taki przejazd.

Samo poruszanie się za radiowozem nie sprawia, że cywilny samochód może ignorować czerwone światło, przekraczać dozwoloną prędkość albo wymuszać pierwszeństwo. Kierowca eskortowanego pojazdu nadal musi stosować się do przepisów ruchu drogowego.

Tempomat nie zastępuje kierowcy podczas eskorty

Tempomat zwiększa komfort prowadzenia pojazdu, ale nie rozwiązuje problemu stresu, gwałtownych manewrów ani konieczności reagowania na polecenia funkcjonariuszy.

Tempomat to rozwiązanie, które ma wiele zalet: zwiększa poziom bezpieczeństwa w czasie jazdy, pomaga obniżyć koszty paliwa, podnosi komfort prowadzenia pojazdu, pomaga uniknąć ewentualnego mandatu z powodu przekroczenia dozwolonej prędkości oraz pozwala zredukować emisję spalin do atmosfery.

W sytuacji, w której system zostanie zawieszony albo wyłączony, kierowca musi przejąć pełną kontrolę nad samochodem. Dotyczy to również sytuacji, gdy aktywny tempomat wysyła sygnał dźwiękowy, informuje o ograniczeniu działania lub nie rozpoznaje pojazdu przed sobą.

Inteligentny tempomat współpracuje z kamerami i nawigacją. Dzięki temu automatycznie dostosowuje ustawioną przez kierującego prędkość do rozpoznanego znaku z ograniczeniem.

Nie należy jednak traktować tych funkcji jako zgody na szybką jazdę w drodze do szpitala. Nawet najbardziej zaawansowany system nie zapewnia kierowcy pierwszeństwa przejazdu i nie przejmuje odpowiedzialności za ocenę sytuacji na drodze.

Inteligentny tempomat i jego ograniczenia

Kolejnym krokiem w ewolucji tempomatu jest ICC (Intelligent Cruise Control). Inteligentny tempomat ro rozwiązanie oferujące wiele funkcji.

ICC pobiera dane z map i samodzielnie określa prędkość bezpieczną do pokonania danego zakrętu. System może także korzystać z informacji rejestrowanych i przekazywanych przez czujniki oceniające warunki pogodowe (czujnik deszczu, czujnik zmierzchu).

Tempomat pobiera dane z map i automatycznie redukuje prędkość na zjazdach z autostrady, drogi ekspresowej oraz ronda. ICC wykorzystuje dane z Internetu oraz mapy do ograniczenia prędkości w razie uzyskania informacji o wypadku.

Inteligentny tempomat dostosowuje prędkość pojazdu, aby zoptymalizować zużycie paliwa lub prądu. W czasie podjazdu pod górkę redukuje ustawioną prędkość i zwiększa ją podczas zjeżdżania.

Najnowsze modele pojazdów są wyposażone w jeszcze bardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne. Inteligentny tempomat współpracuje z asystentem pasa ruchu oraz monitorowania martwego pola.

W takiej sytuacji Twoja aktywność ogranicza się do włączenia kierunkowskazu w celu wyprzedzenia wolniej jadącego auta. Wtedy asystent martwego pola kontroluje, czy żaden pojazd nie porusza się lewym pasem, asystent pasa ruchu kieruje pojazd na lewy pas, a tempomat samoczynnie rozpędza auto do maksymalnej prędkości ustawionej przez kierowcę.

Koncerny samochodowe nieustannie rozwijają tę technologię. W niedługim czasie tempomat będzie w stanie przewidywać zagrożenie i na przykład zatrzymać samochód przed skrzyżowaniem. To kolejny krok w rozwoju pojazdów autonomicznych.

tags: #zawieszony #tempomat #i #eskorta #policji