Audi A4 B7: wymiana nagrzewnicy — szczegółowy poradnik

Wymiana nagrzewnicy w Audi A4 B7 jest pracochłonna, ponieważ element umieszczony jest wewnątrz kabiny, pod deską rozdzielczą, a jego demontaż wymaga odłączenia wielu elementów kokpitu, instalacji elektrycznej, układu chłodzenia oraz klimatyzacji. Zanim jednak rozpoczniesz rozbieranie samochodu, upewnij się, że wymiana jest rzeczywiście konieczna.

Brak ogrzewania nie jest jednoznaczne z koniecznością wymiany nagrzewnicy. Przyczyną mogą być zbyt niski poziom płynu, zapowietrzony układ chłodzenia, zatkana nagrzewnica, uszkodzony termostat, niesprawna pompa wody albo problem z mechanizmem sterowania klapami nawiewu.

Jak działa nagrzewnica i jakie ma znaczenie?

Nagrzewnica charakteryzuje się budową przypominającą typową chłodnicę samochodową. Stanowi bowiem równie istotny element układu chłodzenia. Nie odpowiada jednak bezpośrednio za obniżanie temperatury w kabinie pojazdu. Przeciwnie. Gdyby nie montowano jej w samochodach, ogrzewanie wnętrza stanowiłoby spory problem i wyzwanie.

Podobnie jak w przypadku chłodnicy, składa się ona z wielu użebrowanych rurek umieszczonych w obudowie. Przez nie przepływa ciecz o wysokiej temperaturze, która dostaje się tam bezpośrednio z układu chłodzenia. W efekcie następuje rozgrzanie nagrzewnicy, któremu towarzyszy wzrost ciepła również w jej najbliższej okolicy. Gorące powietrze wydostaje się do kabiny pasażerskiej poprzez kratki nawiewów.

Element umieszczony jest pod deską rozdzielczą. W Audi A4 B7 nagrzewnica znajduje się w zespole obudowy układu wentylacji i ogrzewania, dlatego dostęp do niej jest ograniczony przez deskę rozdzielczą oraz metalowe wzmocnienie kokpitu.

Objawy uszkodzonej lub zatkanej nagrzewnicy

• niedziałające lub działające w stopniu ograniczonym ogrzewanie wnętrza pojazdu,
• wyciek płynu chłodniczego do kabiny auta,
• charakterystyczny zapach płynu chłodniczego wyczuwalny we wnętrzu,
• szybkie parowanie szyb,
• wilgoć na wykładzinie lub dywaniku,
• zimne albo tylko letnie powietrze mimo osiągnięcia przez silnik temperatury 90°C.

W ekstremalnych sytuacjach mogą pojawić się wycieki cieczy chłodzącej do wnętrza pojazdu. Szybkie parowanie szyb również nie jest normalnym objawem. Jednak w tym przypadku, zanim zaczniemy sprawdzać nagrzewnicę, skontrolujmy stan filtra kabinowego czy układu klimatyzacji.

Gdy silnik osiąga temperaturę 90°C, a z nawiewów niezależnie od ustawienia klimatyzacji wydobywa się zimne powietrze, należy sprawdzić drożność nagrzewnicy, obecność powietrza w układzie oraz działanie klap sterujących przepływem powietrza.

Zanim wymienisz nagrzewnicę - diagnostyka

1. Sprawdzenie poziomu płynu chłodniczego

Najpierw sprawdzamy, czy mamy jakieś błędy na kanale 1 w climatronicu. Chodzi o to, żeby zobaczyć, czy problem nie tkwi gdzieś w zaciętych mechanizmach.

Jeżeli poziom płynu jest zbyt niski, nagrzewnica może nie zostać prawidłowo wypełniona cieczą. Przed kontrolą poziomu poczekaj, aż silnik ostygnie, ponieważ układ chłodzenia pracuje pod ciśnieniem, a gorący płyn może spowodować poparzenie.

2. Sprawdzenie temperatury silnika

Jeżeli silnik nie osiąga prawidłowej temperatury roboczej, przyczyną może być uszkodzony termostat. Jeżeli jednak temperatura wynosi 90°C, a ogrzewanie nadal nie działa, należy przejść do kontroli przepływu przez nagrzewnicę.

3. Sprawdzenie przewodów nagrzewnicy

Węże nagrzewnicy znajdują się między akumulatorem i serwem. Na jednym z nich, tym po lewej stronie, stojąc przodem do silnika, znajduje się mały otworek.

Zdejmujemy zapinkę i uruchamiamy silnik. Temperaturę ustawiamy na HI, a obroty wentylatora na MAX. Następnie lekko ściągamy wąż i obserwujemy, co się dzieje.

Powinno wydobywać się paliwo? - W tym miejscu z nagrzewnicy powinien wypływać płyn chłodniczy przez otworek odpowietrzający. Jeśli nic nie wypływa albo płyn pojawia się bardzo słabo, można przyjąć, że nagrzewnica jest zatkana lub układ jest zapowietrzony.

Podczas wykonywania tych czynności załóż rękawice. Lepiej się nie poparzyć, jeżeli sprawdzasz układ na ciepłym silniku.

4. Możliwe przyczyny braku ogrzewania

• za mało płynu w zbiorniczku wyrównawczym,
• zapowietrzony układ chłodzenia silnika,
• zapowietrzona nagrzewnica,
• nagrzewnica zarośnięta kamieniem,
• uszkodzony termostat,
• uszkodzona pompa wody,
• zacięte mechanizmy klap climatronica,
• usterka wentylatora nagrzewnicy,
• nieszczelność przewodów lub chłodnicy.

Kolejnym powodem braku ogrzewania może być uszkodzona pompa wody. Często montowane zamienniki mają plastikowe śmigła, które pod wpływem temperatury odrywają się od wirnika, to jednak zdarza się rzadko, a objawem jest prócz braku ogrzewania przegrzewanie silnika.

Płukanie nagrzewnicy przed demontażem

W większości przypadków problem z ogrzewaniem leży gdzie indziej niż w uszkodzeniu samej nagrzewnicy. Często dosypując ogólnie dostępnych proszków pomagających uszczelnić układ chłodzenia, doprowadzamy do zatkania nagrzewnicy. Woda z kranu również powoduje zamulenie.

Zanim zdecydujesz się na pracochłonną wymianę, spróbuj przepłukać nagrzewnicę strumieniem wody, zdejmując oba węże. Należy na zmianę przelewać wodę pod ciśnieniem z kranu raz przez jedną rurkę, a raz przez drugą, aż woda wylatująca z nagrzewnicy będzie czysta.

Potrzebne materiały

• wąż ogrodowy o średnicy wewnętrznej 19-20 mm,
• wiadro lub miska,
• kran, do którego można podłączyć wąż,
• pompka,
• lejek,
• ręcznik do zabezpieczenia nadkola,
• środek do udrażniania przeznaczony do aluminiowych chłodnic i nagrzewnic.

Nie lejemy niczego, co zniszczy nagrzewnicę, czyli kreta i podobnych środków. Kupując preparat, zwróć uwagę, czy można go stosować w aluminiowych chłodnicach i nagrzewnicach.

Przebieg płukania

1. Wyłącz silnik i odłącz akumulator.
2. Zdejmij oba węże z króćców nagrzewnicy.
3. Załóż na króćce węże ogrodowe.
4. Jeden wąż podłącz do kranu, a drugi włóż do wiadra lub miski.
5. Na nadkolu połóż ręcznik, żeby nie uszkodzić lakieru.
6. Odkręć lekko wodę i obserwuj, co wypływa z nagrzewnicy.
7. Jeżeli woda wypływa, zwiększaj przepływ stopniowo.
8. Płucz do momentu, aż przestanie wypływać błoto, rdza, szlam i kawałki kamienia.

Warto sprawdzić, czy w kabinie nie pojawia się woda, bo może to oznaczać dziurawą nagrzewnicę. Jeżeli nagrzewnica jest nieszczelna, nie lejemy dalej wody.

Dużo lepsze efekty płukania będą, gdy zastosujemy uderzenie hydrauliczne. Przy odkręconej wodzie zaciskamy wąż dopływowy i szybko puszczamy, powtarzając tę czynność wielokrotnie. Zwiększamy wtedy chwilowo ciśnienie podawane na wejście. Można też spróbować zaciskać wąż na wyjściu.

Czyszczenie preparatem

Zakęcamy kran i wciskamy lejek w wąż, który był w misce. Odkręcamy wąż od kranu i wlewamy mieszaninę do lejka. Czekamy, aż powoli wpłynie. Preparat można wymieszać z ciepłą wodą, a jeżeli nie chce wpłynąć, wtłoczyć go pompką.

Po kilku chwilach ponownie płuczemy nagrzewnicę. Czynność powtarzamy tak długo, aż uzyskamy zadowalający efekt. Następnie składamy wszystko tak jak było i odpowietrzamy układ.

Najpopularniejszą metodą jest wypłukanie układu chłodzenia przy użyciu wody demineralizowanej i odkamieniacza. Odradzane są amatorskie sposoby typu wlewanie octu czy płynu do czyszczenia rur kanalizacyjnych, ponieważ mogą skutkować uszkodzeniem któregoś z elementów układu.

Przygotowanie do wymiany nagrzewnicy

Jeżeli płukanie nie przyniosło poprawy, nagrzewnica przecieka albo jest trwale niedrożna, można przystąpić do demontażu. Przed rozpoczęciem samochód powinien stać na płaskiej powierzchni, a silnik musi całkowicie wystygnąć.

Przed wymianą nagrzewnicy należy spuścić płyn chłodniczy. Najpierw odkręcamy korek chłodnicy lub zbiorniczka wyrównawczego i odłączamy odpowiedni wąż, uprzednio podstawiając naczynie na spuszczany płyn.

Jeżeli samochód ma klimatyzację, konieczne jest odzyskanie czynnika z układu. Rozkręcenie przewodów klimatyzacji przy nagrzewnicy jest konieczne. Czynnik powinien zostać odciągnięty przez serwis klimatyzacji przed rozpoczęciem demontażu.

Podstawowe narzędzia

• zestaw kluczy nasadowych,
• klucze 10, 13 i 16 mm,
• wkrętaki płaskie i krzyżowe,
• bity Torx,
• plastikowe podważaki do tapicerki,
• pojemnik na płyn chłodniczy,
• rękawice ochronne,
• marker lub kartka do opisania przewodów,
• taśma zabezpieczająca do oznaczenia elementów.

Przy demontażu instalacji warto zapisywać kolejność i rozmieszczenie przewodów. Kostki mają różne kolory i zwykle nie można ich pomylić, ale oznaczenie przewodów ograniczy ryzyko błędu podczas składania.

Demontaż nagrzewnicy w Audi A4 B7

Etap 1: odłączenie zasilania i przygotowanie komory silnika

1. Odłącz akumulator.
2. Odczekaj, aż silnik całkowicie ostygnie.
3. Spuść płyn chłodniczy do przygotowanego pojemnika.
4. Odłącz oba węże nagrzewnicy na podszybiu.
5. Odzyskaj czynnik i olej z klimatyzacji.
6. Zabezpiecz otwarte przewody przed zabrudzeniem.

W nowszych rocznikach B5 nad mechanizmem wycieraczek na podszybiu trzeba odkręcić jedną śrubę M6, która trzyma wzmocnienie. W starszych modelach na tunelu znajduje się aluminiowy uchwyt utrudniający wyjęcie całości, dlatego warto odkręcić czarny nawiew na dole nagrzewnicy.

Etap 2: demontaż elementów wnętrza

1. Wymontuj przednie fotele, aby uzyskać dostęp do tunelu i dolnych elementów kokpitu.
2. Wymontuj tunel środkowy.
3. Zdejmij plastiki na przednich słupkach.
4. Odłącz kostki instalacji elektrycznej.
5. Odkręć schowek kierowcy.
6. Odkręć schowek pasażera.
7. Odkręć plastiki zasłaniające bezpieczniki i śruby po obu stronach.
8. Wyjmij popielniczkę z tyłu i odkręć dwie śruby kluczem nasadowym 13 mm.
9. Wyjmij gumę pod podłokietnikiem i odkręć ukrytą tam śrubę.
10. Zdejmij plastikowe zaślepki i odkręć pozostałe śruby.

Odkręć półkę nad nogami kierowcy oraz schowek od strony pasażera. Zdemontuj elementy wykończeniowe, które zasłaniają połączenie deski rozdzielczej z metalowym stelażem.

Etap 3: kierownica i przekładnia

1. Odkręć poduszkę kierownicy od tyłu za pomocą odpowiedniego bitu Torx.
2. Odkręć zestaw zegarów.
3. Zdejmij osłonę kolumny kierowniczej.
4. Zdemontuj przełącznik zespolony przy kierownicy.
5. Opuść przekładnię kierowniczą.

Przekładnia kierownicza trzyma się na czterech śrubach. Należy również odkręcić krzyżak od maglownicy, aby umożliwić wyjęcie kokpitu wraz ze wzmocnieniem.

Etap 4: demontaż konsoli i deski rozdzielczej

1. Zdejmij ramkę konsoli środkowej.
2. Odkręć śruby mocujące konsolę.
3. Podważ plastik na środku deski rozdzielczej.
4. Odkręć wkręt i wyjmij czujnik.
5. Odłącz kostki świateł awaryjnych.
6. Odłącz kostki podgrzewania szyby.
7. Odłącz kostki świateł przeciwmgłowych.
8. Odłącz kostki climatronica.

Połączenia elektryczne należy odłączać ostrożnie, bez szarpania za przewody. Kostki mają różne kolory i zwykle nie ma możliwości ich pomylenia podczas montażu.

Etap 5: odłączenie elementów przy pedałach

Odkręć od wzmocnienia pod konsolą śrubę Torx mocującą pedały. Wypnij kostki pedału gazu, czujnika pedału hamulca i czujnika pedału sprzęgła.

Pod kierownicą po lewej stronie znajduje się kilka kabli przykręconych do kości na klucze 13 i 10 mm. Należy je odkręcić. Kolejność i rozmieszczenie tych kabli można zapisać na kartce.

Etap 6: odkręcenie metalowego wzmocnienia

1. Odkręć dwie nakrętki na klucz 16 mm po stronie kierowcy.
2. Odkręć jedną nakrętkę po stronie pasażera.
3. Odkręć śruby mocujące wzmocnienie do tunelu środkowego.
4. Po prawej stronie tunelu odkręć dwie śruby.
5. Po lewej stronie tunelu odkręć dwie śruby.
6. Zdejmij pokrywę puszki komputera na podszybiu.
7. Wypnij wszystkie kostki komputera.
8. Sprawdź, czy nie pozostały żadne przewody, uchwyty ani śruby łączące deskę ze stelażem.

Najwięcej problemów może sprawić strona kierowcy, ponieważ stelaż jest przykręcony do kostek znajdujących się pod ECU. W niektórych wersjach nad mechanizmem wycieraczek znajduje się dodatkowa śruba mocująca wzmocnienie.

Etap 7: wyjęcie kokpitu

Po odłączeniu instalacji elektrycznej, przewodów, pedałów, kierownicy i mocowań można wyjąć cały kokpit razem ze wzmocnieniem i nagrzewnicą. Warto wykonywać tę czynność w dwie osoby, ponieważ element jest duży, ciężki i łatwo zahaczyć nim o przewody albo plastiki.

Postępując zgodnie z instrukcją, można wymontować kokpit razem z instalacją, wzmocnieniem pod konsolą i nagrzewnicą. Nie ma potrzeby rozkręcania całości na wiele osobnych części, jeżeli możliwe jest wyjęcie zespołu jako jednej konstrukcji.

Odchylenie stelaża i wyjęcie nagrzewnicy

Po odkręceniu stelaża metalowego należy odsunąć go wystarczająco daleko, aby uzyskać dostęp do zespołu dmuchawy i obudowy nagrzewnicy. Stelaż trzeba odchylić dość mocno, ponieważ nagrzewnica ma długie rurki i musi zostać wyjęta do góry.

Po odchyleniu stelaża należy odchylić cały zespół dmuchawy. Nagrzewnicę wyciąga się z odpowiedniego miejsca, a przy prawidłowym odłączeniu elementów można wykonać tę czynność bez całkowitego rozbierania konsoli ze wzmocnienia.

Przed wyjęciem sprawdź, czy nie pozostały podłączone przewody elektryczne, linki, kanały powietrzne albo przewody klimatyzacji. Szczególną uwagę zwróć na wiązkę prowadzącą do wentylatora, ponieważ może ograniczać przestrzeń serwisową.

Rozebranie obudowy nagrzewnicy

Po wyjęciu zespołu z samochodu odkręć czarną plastikową osłonę, która zakrywa miejsce nagrzewnicy. Następnie odkręć obudowę i rozdziel jej połówki.

1. Odkręć filtr pyłkowy, aby nie przeszkadzał.
2. Zdemontuj blaszane spinki łączące połówki obudowy.
3. Odkręć wszystkie śruby obudowy.
4. Sprawdź głębokie otwory, w których mogą znajdować się długie wkręty.
5. Zdejmij zabezpieczenia wałków łopatek.
6. Rozdziel obie połówki obudowy.
7. Wyjmij starą nagrzewnicę.

W głębokich otworach mogą znajdować się długie wkręty, dlatego potrzebna będzie odpowiednio długa końcówka. Po odkręceniu wszystkich śrub i spinek połówki obudowy powinny rozłączyć się bez używania nadmiernej siły.

Po rozpołowieniu obudowy wyjmij nagrzewnicę z masy uszczelniającej. Usuń sparciałe gąbki, resztki kleju i stare uszczelnienia. Miejsca po uszczelkach oczyść i odtłuść, podobnie jak metalowy kanał, w który zostanie wsunięta obudowa.

Przygotowanie i montaż nowej nagrzewnicy

Po wyjęciu starej nagrzewnicy i oczyszczeniu wszystkich elementów z pozostałości klejów, mas uszczelniających i gąbek przygotuj obudowę do montażu nowego elementu.

1. Na dno jednej połówki obudowy dociąć i wkleić kawałek gąbki.
2. Włożyć nową nagrzewnicę do obudowy.
3. Delikatnie złożyć obie połówki obudowy.
4. Naprowadzić osie łopatek na otwory po drugiej stronie.
5. Sprawdzić, czy wszystkie osie znajdują się w gniazdach.
6. Połączyć połówki obudowy.
7. Skręcić całość.
8. Sprawdzić, czy elementy obracają się lekko i bez zacięć.

Przy składaniu gąbka może sprężynować. Można lekko złapać obie połówki długim wkrętem mniej więcej w środku obudowy, w głębokim otworze, aby całość nie rozpadała się podczas montażu.

Po trafieniu osi w gniazda i skręceniu całości sprawdź, czy mechanizmy obracają się lekko. Jest to bardzo ważne, ponieważ zablokowany mechanizm może spowodować problemy z działaniem klap nawiewu po zamontowaniu całego zespołu w samochodzie.

Obficie uszczelnij silikonem miejsce styku nagrzewnicy w okolicy króćców. Następnie wklej nowe uszczelki na obwodzie blaszanego, kwadratowego otworu, w który zostanie włożona obudowa.

Po wklejeniu wszystkich uszczelnień na kanałach wylotowych oraz uszczelki w kwadratowym otworze dookoła wyciśnij silikon. Nie należy oszczędzać materiału, ponieważ nieszczelność obudowy może powodować ucieczkę powietrza i pogorszenie działania nawiewu.

Montaż zespołu w samochodzie

Najlepiej we dwie osoby powoli włóż obudowę nagrzewnicy w otwór do kokpitu. Podczas tej czynności zwróć uwagę na przewód wentylatora, linki z gumową osłoną oraz kanały powietrzne.

Druga osoba znajdująca się w kabinie powinna kierować wkładaną nagrzewnicą i od razu założyć gumowy kanał. Kanał ten może się podwinąć, dlatego należy sprawdzić, czy został prawidłowo osadzony.

1. Włóż obudowę nagrzewnicy na miejsce.
2. Sprawdź ułożenie przewodu wentylatora.
3. Podłącz linki w podszybiu i w kabinie.
4. Załóż plastikowe kolanka na kanały.
5. Przykręć obudowę i metalowy stelaż.
6. Podłącz przewody elektryczne.
7. Podłącz pedały, czujniki i przewody masowe.
8. Zamontuj deskę rozdzielczą.
9. Zamontuj schowki, osłony i tunel środkowy.
10. Podłącz węże nagrzewnicy.
11. Uzupełnij płyn chłodniczy.
12. Odpowietrz układ chłodzenia.
13. Podłącz akumulator.
14. Uzupełnij czynnik klimatyzacji.

Odpowietrzanie układu chłodzenia

Po wymianie nagrzewnicy układ chłodzenia musi zostać dokładnie odpowietrzony. Jeżeli płyn nie będzie wszędzie, nie ma szans na prawidłowe ogrzewanie.

Po zamontowaniu nowego elementu podłącz wąż do chłodnicy, uzupełnij płyn i zakręć korek. Ustaw ogrzewanie na maksymalną temperaturę, uruchom silnik i kontroluj poziom płynu w zbiorniczku.

Po osiągnięciu temperatury roboczej sprawdź, czy z nawiewów wydobywa się ciepłe powietrze. Skontroluj również, czy nie pojawiają się wycieki przy króćcach nagrzewnicy, przewodach, obudowie oraz połączeniach układu chłodzenia.

Po wystygnięciu silnika ponownie sprawdź poziom płynu. Jeżeli jest niższy, uzupełnij go do właściwego poziomu. Obejrzyj także wykładzinę i okolice obudowy nagrzewnicy, aby upewnić się, że nie doszło do wycieku do kabiny.

Kontrola po zakończeniu naprawy

• sprawdź temperaturę silnika,
• sprawdź temperaturę powietrza z nawiewów,
• sprawdź działanie wszystkich biegów dmuchawy,
• sprawdź zmianę kierunku nawiewu,
• sprawdź działanie climatronica,
• sprawdź, czy nie świecą kontrolki poduszek i innych układów,
• sprawdź, czy nie ma wycieków płynu chłodniczego,
• sprawdź, czy szyby nie parują nadmiernie,
• sprawdź poziom płynu po ostygnięciu silnika.

Jeżeli po wymianie nadal nie ma ogrzewania, należy ponownie sprawdzić odpowietrzenie, drożność przewodów, prawidłowe podłączenie klap nawiewu oraz działanie mechanizmów sterujących. Przyczyną może być także pompa wody albo problem z układem sterowania klimatyzacji.

Najczęstsze błędy podczas wymiany

• rozpoczęcie pracy bez odłączenia akumulatora,
• demontaż elementów przy gorącym silniku,
• pozostawienie czynnika w układzie klimatyzacji,
• pominięcie jednej śruby mocującej stelaż,
• nieoznaczenie przewodów i kostek,
• szarpanie za przewody zamiast wypięcia złączy,
• uszkodzenie kanałów powietrznych podczas wyjmowania kokpitu,
• nieprawidłowe osadzenie gąbek i uszczelek,
• zbyt słabe uszczelnienie obudowy,
• brak kontroli działania klap przed zamknięciem kokpitu,
• niedokładne odpowietrzenie układu chłodzenia,
• brak kontroli poziomu płynu po pierwszej jeździe.

Czy warto wymieniać nagrzewnicę samodzielnie?

Wymiana nagrzewnicy jest możliwa do wykonania we własnym zakresie, ale wymaga czasu, miejsca, odpowiednich narzędzi i ostrożności. Osoba bez doświadczenia powinna zarezerwować na spokojną pracę znacznie więcej czasu niż mechanik wykonujący tę czynność regularnie.

W opisanym przypadku wymiana zajęła około dziewięciu godzin wykonywana spokojnie, a największy problem sprawiło odchylenie metalowego stelaża. Osoba mająca wprawę może wykonać tę pracę w kilka godzin, jednak dla początkującego bezpieczniej jest zaplanować cały dzień.

Największe koszty dodatkowe mogą wynikać z obsługi klimatyzacji, wymiany płynu chłodniczego, uszczelek i ewentualnych elementów mocujących. Sama część może kosztować około 40-70 zł w zależności od wersji i jakości, jednak całkowity koszt naprawy jest znacznie wyższy z powodu czasu potrzebnego na demontaż kokpitu, obsługę klimatyzacji i ponowny montaż.

W zależności od modelu samochodu koszt wymiany wraz z częścią zamienną może sięgnąć nawet ponad 2000 złotych. Nie należy też zakładać, że fachowiec podejmie się tej pracy za mniej niż około 1000 złotych.

Jeżeli nie masz wprawy w demontażu deski rozdzielczej, przed rozpoczęciem pracy warto zapoznać się z dokładnym przebiegiem procesu dla konkretnej wersji Audi A4 B7. Szczególnie pomocne są informacje dotyczące odkręcania stelaża, odpinania przewodów i prawidłowego prowadzenia instalacji.

tags: #audi #a4 #b7 #wymiana #nagrzewnicy