W Suzuki Grand Vitara II, szczególnie w wersji 1.9 DDiS z napędem 4x4, sterownik napędów znajduje się w przedniej części kabiny, w nogach pasażera po prawej stronie. Dostęp do niego uzyskuje się po demontażu odpowiednich elementów wnętrza po stronie pasażera.
Warto odróżnić sterownik napędów i skrzyni rozdzielczej od sterownika automatycznej skrzyni biegów. W opisanym przypadku chodzi o moduł sterujący przełączaniem napędów, reduktorem oraz pozycją „N”, a niekoniecznie o sterownik samej przekładni biegów.
Lokalizacja sterownika w Grand Vitarze II
Może sterownik się zbuntował? Jest w nogach pasażera po prawej z przodu. Próbowałeś przełączyć na N i ponownie na 4H? Może reset sterownika napędów pomoże?
Oznacza to, że sterownika należy szukać po prawej stronie przedziału pasażerskiego, przy przednim fotelu pasażera, w dolnej części deski rozdzielczej lub przy bocznej części przestrzeni na nogi. W zależności od wersji wyposażenia dostęp do modułu może wymagać zdjęcia osłon.
Za co odpowiada ten sterownik?
Sterownik napędów nadzoruje działanie układu napędu 4x4, w tym przełączanie poszczególnych trybów oraz położenia neutralnego reduktora. Nieprawidłowa praca modułu może powodować brak przeniesienia napędu, problemy z wyborem zakresu albo pozostawanie układu w pozycji „N”.
W przypadku problemu z napędem 4x4 przyczyną może być sterownik albo wężyki podciśnień na reduktorze. Warto sprawdzić przewody do reduktora i prześledzić, jak biegną, ponieważ któryś z nich mógł się zsunąć.
Objawy problemów ze sterownikiem napędów
Jednym z charakterystycznych objawów jest zapalenie kontrolki „N” i niemożność włączenia dowolnego napędu. W opisywanym przypadku po intensywnej jeździe po śniegu zapaliła się lampka „N”, a ponowne włączenie napędu przez dłuższy czas nie było możliwe.
Podczas jazdy po śniegu, szczególnie pod górę napęd zaczyna uderzać, czyli nie jest przenoszony płynnie a uderzeniami, po zwiekszeniu obrotów uderzenia ustały. Problemy tego typu nie muszą jednak oznaczać uszkodzenia samego sterownika, ponieważ podobne objawy mogą powodować usterki sprzęgła, reduktora, przewodów podciśnienia lub instalacji elektrycznej.
- brak przeniesienia napędu na koła;
- problem z przełączeniem reduktora;
- pozostawanie układu w pozycji „N”;
- brak reakcji na przełączanie trybów napędu;
- uderzenia lub nierównomierne załączanie napędu;
- brak charakterystycznej pracy sterownika podczas zmiany trybu;
- świecenie kontrolki napędu albo kontrolki „N”.
Jak prawidłowo przełączyć pozycję „N”?
Pytanie czy prawidłowo przełączasz na N. Wybacz, to nie złośliwość, masa ludzi robi na początku robi to źle nie czytając instrukcji, a na N przełącza się nieco inaczej niż na pozostałe.
Nauczyłem się przełączać na N (Wciśnięty hamulec, auto na luzie i przytrzymać pokrętło). Przed oceną sterownika trzeba więc upewnić się, że procedura wyboru pozycji „N” jest wykonywana prawidłowo.
Co sprawdzić przed demontażem sterownika?
Warto jeszcze sprawdzić kostkę z przewodami na skrzyni biegów, może tam jest problem. Złącze elektryczne, przewody oraz podciśnienia mogą powodować objawy przypominające awarię sterownika.
Przy diagnostyce należy również zwrócić uwagę na to, czy przy przełączaniu napędów słychać pracę sterownika napędów. Jeżeli moduł nie wydaje żadnych odgłosów, może to wskazywać na problem z jego zasilaniem, instalacją, przekaźnikiem albo samym mechanizmem wykonawczym.
- sprawdź bezpieczniki i zasilanie modułu;
- obejrzyj kostki oraz przewody przy skrzyni biegów;
- sprawdź przewody podciśnienia prowadzące do reduktora;
- upewnij się, że przełącznik trybów napędu działa mechanicznie;
- zwróć uwagę, czy słychać pracę sterownika podczas zmiany trybu;
- odczytaj zapisane kody błędów przed wymianą części.
Reset sterownika napędów
Może reset sterownika napędów pomoże? Na forum podano następującą procedurę: „Witam wcisnij 3 razy pedał hamulca potem wlacz zaplon wcisnąć znowu 3 razy pedał hamulca powtórz tak 3 razy.”
W opisanym przypadku kombinacja z hamulcem nie pomogła. Sam reset nie rozwiąże problemu mechanicznego ani uszkodzenia przewodów, dlatego brak efektu po wykonaniu procedury nie przesądza jeszcze o uszkodzeniu sterownika.
Usterka sterownika a awaria sprzęgła
Objawy utraty napędu mogą prowadzić do błędnej diagnozy. Jeżeli po włączeniu pierwszego biegu lub biegu wstecznego samochód próbuje ruszyć, ale zachowuje się tak, jakby sprzęgło mocno się ślizgało, przyczyną nie musi być sterownik napędów.
Przełączając napędy na 4L auto przesuwało się do przodu na pierwszym biegu i do tyłu oczywiście na wstecznym, ale wyglądało że jedzie na mocno „ślizgającym” się sprzęgle i można go zatrzymać ciężarem ciała. Dlatego dzisiaj wyjąłem skrzynię z myślą że być może wysprzeglik, być może jakiś niewymiarowy kupiłem i to on wytwarza nacisk na sprzęgło.
Ostatecznie okazało się, że tarcza sprzęgła była słaba, chociaż nic na to nie wskazywało, a nowy wysprzęglik spowodował, iż zaczęła się ślizgać. Przypadek ten pokazuje, że przed wyjęciem skrzyni i wymianą sterownika trzeba dokładnie sprawdzić także elementy mechaniczne.
Możliwe przyczyny problemów z układem sterowania
Przyczyny uszkodzeń sterownika mogą być różnorodne i obejmują zarówno czynniki mechaniczne, jak i elektroniczne. Stała ekspozycja na ciepło i wibracje przyspiesza degradację podzespołów elektronicznych.
Problemy z okablowaniem, przepalone lub uszkodzone przewody elektryczne mogą zakłócać komunikację między sterownikiem a pozostałymi elementami układu. Zwarcia, przepięcia lub nagłe skoki napięcia mogą doprowadzić do trwałego uszkodzenia sterownika.
- uszkodzenie lub poluzowanie złącza;
- przerwanie albo zwarcie przewodu;
- awaria zasilania modułu;
- usterka przewodów podciśnienia;
- zawilgocenie lub zabrudzenie elementów;
- uszkodzenie mechanizmu reduktora;
- przegrzanie albo przeciążenie układu napędowego;
- usterka sprzęgła powodująca pozorny brak napędu;
- błąd oprogramowania lub komunikacji sterownika.
Diagnostyka komputerowa
W przypadku pojawienia się szarpania, opóźnionej zmiany biegów czy włączenia trybu awaryjnego najlepiej jak najszybciej zatrzymać pojazd w bezpiecznym miejscu. Ignorowanie takich sygnałów może prowadzić do poważniejszych uszkodzeń skrzyni biegów i innych podzespołów.
Mechanik podłączy pojazd do komputera diagnostycznego, co pozwoli na odczytanie kodów błędów i precyzyjne zidentyfikowanie, czy problem tkwi w sterowniku, okablowaniu, czy innych elementach skrzyni. W wielu przypadkach możliwa jest naprawa lub reset sterownika, szczególnie jeśli usterka wynika z błędów w oprogramowaniu.
W sytuacji poważniejszej awarii konieczna może być wymiana sterownika na nowy lub regenerowany. Przed wymianą należy jednak potwierdzić, że moduł rzeczywiście jest przyczyną problemu, ponieważ podobne objawy mogą powodować usterki sprzęgła, reduktora, instalacji elektrycznej lub przewodów podciśnienia.
Najważniejsze rozróżnienie
| Element | Gdzie szukać lub czego dotyczy | Typowe objawy problemu |
|---|---|---|
| Sterownik napędów | W nogach pasażera po prawej z przodu | Problemy z przełączaniem trybów 4x4, reduktorem i pozycją „N” |
| Przewody i kostki | Przy skrzyni biegów oraz przy reduktorze | Brak komunikacji, brak reakcji albo nieprawidłowe załączanie napędu |
| Reduktor | W układzie napędowym pod samochodem | Brak przeniesienia napędu, uderzenia i problemy z wyborem zakresu |
| Sprzęgło | Między silnikiem a skrzynią biegów | Ślizganie, trudność z ruszaniem i możliwość zatrzymania auta mimo włączonego biegu |
W Suzuki Grand Vitara II sterownika napędów należy więc szukać w przedniej prawej części kabiny, w nogach pasażera. Sama lokalizacja nie oznacza jednak, że każda awaria napędu jest winą tego modułu, dlatego przed demontażem trzeba sprawdzić zasilanie, złącza, przewody podciśnienia, reduktor oraz sprzęgło.