W przypadku problemów z tempomatem najpierw należy sprawdzić, czy sterownik silnika prawidłowo odczytuje sygnały z manetki oraz czujników pedału hamulca i sprzęgła. Sama manetka nie musi być uszkodzona, nawet jeśli przyciski SET i RES są widoczne w diagnostyce VCDS.
Jedną z częstych przyczyn niedziałania tempomatu jest uszkodzony czujnik sprzęgła. Jeżeli sterownik cały czas widzi wciśnięte sprzęgło, tempomat nie zostanie aktywowany, ponieważ układ traktuje taki stan jako warunek wyłączający jego działanie.
Jak działa manetka tempomatu
Tempomat może być obsługiwany za pomocą manetki kierunkowskazów wyposażonej w suwak [ON -> OFF] oraz przyciski RES i SET umieszczone na jej końcu. Teoretycznie sprawa jest prosta, ponieważ powinien przesunąć suwak na ON i przytrzymać SET przy prędkości z którą chce jechać i powinien trzymać prędkość.
Przycisk SET służy do zapisania aktualnej prędkości jazdy, natomiast RES umożliwia przywrócenie wcześniej ustawionej prędkości. Samo przesunięcie suwaka na pozycję ON nie powoduje jeszcze utrzymywania prędkości, ponieważ konieczne jest dodatkowo użycie przycisku SET.
Sprawdzenie warunków działania
Tempomat w B5 działa powyżej prędkości 50 km/h. Dlatego próbę należy wykonać przy większej prędkości, a nie podczas powolnej jazdy lub postoju.
Jeżeli test przy wyższej prędkości nie przynosi żadnej zmiany, trzeba sprawdzić sygnały wejściowe widziane przez sterownik silnika. Warto również upewnić się, że czujnik prędkości działa prawidłowo, ponieważ sterownik musi otrzymywać informację o aktualnej prędkości pojazdu.
Diagnostyka tempomatu za pomocą VCDS
Można sprawdzić czy tempomat dziala poprzez VCDS. W module Engine należy przejść do bloku pomiarowego nr 022, w którym powinny zmieniać się wartości podczas włączania tempomatu oraz naciskania przycisków SET i RES.
Jeżeli po przesunięciu suwaka na ON kod zmienia się w jednym miejscu z 0 na 1, oznacza to, że sterownik rejestruje zmianę położenia przełącznika. Tak samo należy sprawdzić reakcję na naciśnięcie SET i RES.
Sam fakt, że VCDS pokazuje reakcję manetki na przyciski, nie oznacza jednak, że cały układ tempomatu jest sprawny. Sterownik może prawidłowo odbierać sygnały z manetki, a jednocześnie blokować działanie tempomatu z powodu nieprawidłowego sygnału z czujnika hamulca albo sprzęgła.
Kontrola czujników pedałów
Sprawdź działanie czujników sprzęgła i hamulca, czyli czy sterownik silnika widzi położenie pedałów. Często tempomat nie działa przez uszkodzony czujnik sprzęgła.
Podczas wciskania hamulca i gazu w VCDS wartości mogą zmieniać się z 0 na 1. Należy zwrócić szczególną uwagę na czujnik sprzęgła, ponieważ nieprawidłowy odczyt może być mniej oczywisty niż usterka czujnika hamulca.
Jeżeli przy sprzęgle nic się nie zmienia, a wartość 1 świeci się cały czas, nie należy zakładać, że jest to prawidłowy sposób prezentowania stanu czujnika. Taki odczyt może oznaczać, że sterownik stale otrzymuje informację o wciśniętym pedale sprzęgła.
| Element | Co sprawdzić w VCDS | Możliwy skutek usterki |
|---|---|---|
| Manetka tempomatu | Zmianę wartości po przełączeniu na ON oraz naciśnięciu SET i RES | Brak aktywacji lub brak możliwości ustawienia prędkości |
| Czujnik hamulca | Zmianę wartości podczas wciskania pedału hamulca | Wyłączanie albo blokowanie tempomatu |
| Czujnik sprzęgła | Zmianę wartości podczas wciskania i zwalniania pedału sprzęgła | Stałe blokowanie tempomatu |
| Czujnik prędkości | Odczyt aktualnej prędkości pojazdu | Brak możliwości pracy układu |
Dlaczego czujnik sprzęgła może unieruchomić tempomat
W samochodzie z manualną skrzynią biegów sterownik musi wiedzieć, czy pedał sprzęgła jest zwolniony. Wciśnięcie sprzęgła powoduje przerwanie utrzymywania prędkości, dlatego nieprawidłowy sygnał z czujnika jest traktowany jako sytuacja, w której tempomat nie może działać.
Jeżeli czujnik jest uszkodzony i VCDS pokazuje cały czas wartość 1, mimo że sprzęgło nie jest wciśnięte, sterownik może stale uznawać, że warunek pracy tempomatu nie został spełniony.
W opisanym przypadku wymiana czujnika sprzęgła rozwiązała problem. Czujnik był uszkodzony, ponieważ VCDS pokazywał cały czas wartość 1 mimo niewciśniętego sprzęgła. Po wymianie czujnika tempomat zaczął działać.
Czy od razu wymieniać manetkę
Często manetki się psują i zalecana jest wymiana jej na nową, jednak przed wymianą warto sprawdzić pozostałe elementy układu. Jeżeli VCDS prawidłowo rejestruje przełącznik ON oraz przyciski SET i RES, sama manetka nie musi być pierwszym podejrzanym elementem.
Wymiana manetki ma większe uzasadnienie wtedy, gdy sterownik nie widzi żadnej reakcji na jej przełączanie lub naciskanie przycisków. Jeżeli wszystkie sygnały manetki są poprawnie odczytywane, należy w pierwszej kolejności skontrolować czujniki hamulca i sprzęgła oraz odczyt prędkości.
Praktyczna kolejność diagnostyki
Sprawdź, czy tempomat jest testowany przy prędkości powyżej 50 km/h.
Przesuń suwak manetki na ON i sprawdź zmianę wartości w bloku pomiarowym nr 022.
Naciśnij SET i RES, a następnie sprawdź, czy VCDS rejestruje zmianę wartości.
Sprawdź, czy sterownik widzi naciśnięcie i zwolnienie pedału hamulca.
Sprawdź, czy sterownik widzi naciśnięcie i zwolnienie pedału sprzęgła.
Jeżeli wartość czujnika sprzęgła pozostaje cały czas równa 1 przy zwolnionym pedale, potraktuj to jako podejrzenie jego uszkodzenia.
Sprawdź, czy sterownik otrzymuje informację o prędkości pojazdu.
Dopiero po sprawdzeniu czujników i przewodów rozważ wymianę manetki.
Objawy wskazujące na konkretny element
Brak reakcji na suwak ON oraz przyciski SET i RES wskazuje na problem z manetką, jej instalacją albo odczytem sygnałów przez sterownik. Jeżeli tylko jeden z przycisków nie powoduje zmiany wartości, usterka może dotyczyć konkretnego styku lub obwodu w manetce.
Jeżeli manetka jest widoczna w VCDS, ale tempomat nie utrzymuje prędkości, należy zwrócić uwagę na czujniki pedałów. Szczególnie istotny jest czujnik sprzęgła, który może blokować działanie układu mimo prawidłowej reakcji manetki.
Jeżeli sterownik nie pokazuje prędkości, problem może dotyczyć czujnika prędkości lub jego obwodu. Bez prawidłowego sygnału prędkości sterownik nie ma warunków do aktywowania tempomatu.
Najważniejszy wniosek diagnostyczny
Przy niedziałającym tempomacie w samochodzie z manualną skrzynią biegów nie należy ograniczać diagnostyki wyłącznie do manetki. Prawidłowa reakcja suwaka, SET i RES w VCDS potwierdza działanie części sterującej, ale nie wyklucza blokady spowodowanej błędnym sygnałem z czujnika sprzęgła lub hamulca.
Jeżeli VCDS pokazuje cały czas wartość 1 przy niewciśniętym sprzęgle, czujnik sprzęgła jest elementem, który należy sprawdzić w pierwszej kolejności. Po usunięciu tej usterki tempomat może zacząć działać bez wymiany manetki.
