W Fiacie 126p wyprodukowanym katalogowo do 03.1976 roku stosowano bębny hamulcowe o średnicy 170 mm i rozstawie śrub 4x62, natomiast w późniejszych samochodach występowały bębny o średnicy 185 mm z rozstawem 4x98. Dlatego przed zakupem trzeba ustalić nie tylko średnicę bębna, lecz także rozstaw otworów, sposób mocowania oraz wersję zawieszenia.
Sam bęben hamulcowy ze starym rozstawem nie wystarcza do zmiany całego samochodu z nowego typu 4x98 na stary typ kół. Przy takiej konwersji należy uwzględnić także elementy zawieszenia, piasty, zwrotnice, tarcze kotwiczne, cylinderki, szczęki, półosie i łożyska, zależnie od osi oraz zastosowanego rozwiązania.
Stary i nowy rozstaw w Fiacie 126p
| Wersja | Okres katalogowy | Średnica bębna | Rozstaw śrub |
|---|---|---|---|
| Stary typ | do 03.1976 roku | 170 mm | 4x62 |
| Nowy typ | od 04.1976 roku | 185 mm | 4x98 |
Bęben pasuje do modelu 126p (126_) na oś tylną ze wszystkimi rodzajami silników z rozstawem śrub bębna 4x98. W modelu 126p (126_) katalogowo do 03.1976 roku występowały bębny hamulcowe o średnicy 170mm (rozstaw śrub 4x62) które również posiadamy w sprzedaży.
W opisach części określenie „stary rozstaw” może być używane w odniesieniu do fabrycznej wersji Fiata 126p z układem 4x62. Nie należy utożsamiać go z późniejszym rozstawem 4x98, nawet jeśli część jest przeznaczona do modelu 126p.
Parametry bębna tylnego 4x98
Dla bębna tylnego o rozstawie 4x98 podawane są następujące parametry: średnica bębna hamulcowego [mm]: 185, maksymalna wielkość poślizgu bębna [mm]: 186,8, wysokość całkowita bębna ham. [mm]: 53,1, wewnętrzna wysokość bębna ham. [mm]: 36,5.
Średnica otworu centrującego wynosi 59 mm, ilość otworów wynosi 4, a rozstaw śrub wynosi 4x98. Otwory mają średnicę 13,5 mm, natomiast średnica zewnętrzna bębna hamulcowego wynosi 219 mm.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Średnica bębna hamulcowego | 185 mm |
| Maksymalna wielkość poślizgu bębna | 186,8 mm |
| Wysokość całkowita bębna | 53,1 mm |
| Wewnętrzna wysokość bębna | 36,5 mm |
| Średnica otworu centrującego | 59 mm |
| Ilość otworów | 4 |
| Rozstaw śrub | 4x98 |
| Średnica otworów | 13,5 mm |
| Średnica zewnętrzna bębna | 219 mm |
Bęben jest oferowany bez piasty koła, bez łożyska koła oraz bez pierścienia nadajnika impulsów ABS. Przy porównywaniu części ze starym elementem należy sprawdzić wszystkie wymiary, ponieważ sam model samochodu nie zawsze pozwala jednoznacznie określić właściwy wariant.
Czy można zmienić sam bęben na wersję ze starym rozstawem?
Nie ma możliwości wymiany samych bębnów. Wystarczy postawić obok siebie felgę starego i nowego typu aby dojść do konstruktywnych wniosków.
Przy zmianie z nowego typu 4x98 na stare koła, nazywane również „cytrynkami”, nie wystarczy zamontować bębna z innym rozstawem otworów. Zmianie podlegają elementy, które współpracują z bębnem, piastą, szczękami hamulcowymi i felgą.
W przypadku zastosowania samych bębnów nie można zapewnić prawidłowego dopasowania do pozostałych elementów układu. Pomysł polegający na wycentrowaniu felgi starego typu i przyspawaniu jej od środka do bębna nie jest prawidłowym rozwiązaniem konstrukcyjnym.
Elementy potrzebne przy zmianie z 4x98 na stary typ
Przy zmianie z nowego typu 4x98 na cytrynki potrzebne są felgi, bębny i szczęki. Pół osie krótkie, tarcze kotwiczne wszystkie i zwrotnice. Z nowego rozstawu zostaje jedynie resor, wahacze tył i przód.
Z przodu należy uwzględnić zwrotnice, łożyska, cylinderki hamulcowe, tarcze kotwiczne, szczęki i bębny. Z tyłu potrzebne są cylinderki hamulcowe, tarcze kotwiczne, szczęki, bębny, ośka piasty i łożyska.
- felgi starego typu,
- bębny hamulcowe odpowiednie dla starego rozstawu,
- szczęki hamulcowe,
- cylinderki hamulcowe,
- tarcze kotwiczne,
- zwrotnice,
- półosie krótkie,
- ośki piast,
- łożyska.
Łożyska CBK 171 są takie same w starym i nowym typie z tyłu. Łożyska przód starego typu to CBK170 i CBK173.
Zakres wymiany może różnić się między osią przednią i tylną, dlatego części należy dobierać jako współpracujący zestaw, a nie jako pojedynczy bęben o odpowiednim rozstawie.
Adaptery do zmiany rozstawu
Można kupić takie adaptery, ktoś w Polsce je robi ale trzeba poszukać, albo zamówić u Włochów bo chyba na każdej ich stronce są do kupienia.
Przy zastosowaniu adapterów trzeba sprawdzić, czy są przeznaczone zarówno na tylne, jak i przednie koła, czy wystarczy sam adapter do przykręcenia felgi „cytrynki”, a także czy bęben nowego typu zmieści się w feldze starego typu.
Przy przejściu z nowego na stary typ kół trzeba jeszcze dokupić komplet szpilek i odkręcić śrubę mocującą bęben oraz piastę.
Wątpliwości dotyczące adapterów obejmują również położenie koła względem obrysu nadwozia oraz możliwość ocierania felgi o nadkole przy skręcie. Przy wykonaniu kompletu adapterów wskazywano koszt 1000 pln, jednak podawano również rozwiązania kupowane u Włocha za 80 EUR za parę.
Budowa i zdejmowanie przedniego bębna
Z przodu bębny są mocowane łożyskiem. Bęben jest też piastą, a łożyska są montowane bezpośrednio w bębnie.
Pod osłoną, czyli dekielkiem na czopie zwrotnicy, znajduje się centralna nakrętka, która ściska łożyska i kasuje luz na tych łożyskach. Jedna nakrętka ma lewy gwint, a nakrętki są w zasadzie jednorazowe i zabezpiecza się je przez sklepanie kołnierza w rowku czopa zwrotnicy.
Między nakrętką a łożyskiem znajduje się podkładka z zadziorkiem w środku. Ważne, aby był cały, ponieważ podkładka nie może się obracać.
Przy demontażu należy zdjąć osłonkę, odkręcić łożysko i zdjąć bęben. W praktyce bębny mogą być dodatkowo trzymane przez szczęki hamulca, dlatego ich zdjęcie nie zawsze jest łatwe.
W jednym z opisanych przypadków bębny przednie zostały zdjęte przez podważanie w różnych kierunkach dwoma płaskimi wkrętakami z powodu braku odpowiedniego ściągacza.
Mocowanie tylnego bębna
W tylnych kołach pod felgami znajdują się cztery śruby pod klucz 19 mocujące bębny hamulcowe. W przypadku tylnej osi należy sprawdzić także stan ośki piasty, łożysk, szczęk, cylinderków i tarczy kotwicznej.
Tylny bęben w oferowanej konfiguracji może występować jako komplet dwóch sztuk, a nowe bębny mogą pochodzić z obecnej produkcji krajowej.
Do kompletu można dobrać łożyska i szczęki. Przy wymianie bębnów warto sprawdzić współpracujące elementy, ponieważ zużycie szczęk, cylinderków lub łożysk może powodować problemy po zamontowaniu nowych części.
Dobór części przed zakupem
W niektórych modelach aut mogą w tym samym okresie występować różne typy części, których jednoznaczne przypisanie jest trudne bądź niemożliwe. Przed złożeniem zamówienia należy uważnie skonfrontować prezentowane wymiary i rysunki części, takich jak tarcze, bębny i klocki, z własnymi starymi częściami.
Najważniejsze do sprawdzenia są: średnica bębna, rozstaw otworów, średnica otworu centrującego, wysokość całkowita, średnica zewnętrzna, sposób mocowania oraz obecność lub brak piasty i łożyska.
- ustal, czy samochód ma stary rozstaw 4x62, czy nowy rozstaw 4x98;
- zmierz średnicę starego bębna;
- sprawdź liczbę otworów i ich rozstaw;
- porównaj wysokość oraz średnicę zewnętrzną;
- sprawdź, czy część jest przeznaczona na oś przednią, czy tylną;
- ustal, czy bęben jest sprzedawany z piastą i łożyskiem;
- porównaj bęben z felgą oraz pozostałymi elementami układu hamulcowego.
W razie wątpliwości zalecano kontakt telefoniczny oraz dokładne porównanie części przed zakupem.
Numery katalogowe i zamienniki bębna 4x98
Podawane numery oryginalne to: 4379680, 5975061, 7777842, SE022165201A i 4373614.
Wśród zamienników wymieniano: BREMBO 14.3152.10, ATE 24.0218-5001.1, TEXTAR 981000064, TEXTAR 94006400, TRW DB4013, FERODO FDR329000, LPR 7D0044, SAMKO S70044, DELPHI BF136, BOSCH 0986477055, MIKODA 8902, MIKODA 8902Z oraz MIKODA 8902S.
Wymieniane numery OEM to: 4368516, 4373614, 4379680, 46448407, 5890762, 7672577, 76725771, 7777842, 94379680 i 98601861.
Zastosowanie części w innych modelach
Ten produkt pasuje do następujących modeli samochodów: FIAT 126 09.1972 - 09.2000, 127 Panorama 01.1977 - 12.1986, 128 Familiare 10.1969 - 10.1982, CINQUECENTO (170_) 07.1991 - 07.1999, PANDA (141A_) 03.1980 - 07.2004, PANDA Van (141_) 01.1986 - 02.2004, REGATA (138) 09.1983 - 12.1990, REGATA Weekend 01.1984 - 06.1991, RITMO I (138A) 01.1978 - 05.1987, RITMO II (138A) 10.1982 - 12.1988, UNO (146A/E) 01.1983 - 08.2000, LANCIA DELTA I (831AB0) 09.1979 - 01.1994, SEAT IBIZA I (021A) 06.1984 - 12.1993, MARBELLA (28) 08.1986 - 10.1998 oraz TERRA (24) 01.1987 - 12.1996.
Lista zastosowań nie zastępuje sprawdzenia wymiarów, ponieważ w obrębie jednego modelu i podobnego okresu produkcji mogły występować różne warianty części.
Znaczenie stanu bębna dla bezpieczeństwa
Bęben hamulcowy współpracuje bezpośrednio ze szczękami, cylinderkiem, piastą, łożyskami i felgą. Nieprawidłowy rozstaw lub niewłaściwa średnica mogą uniemożliwić prawidłowy montaż albo spowodować nieprawidłową pracę hamulca.
Przed montażem należy sprawdzić, czy powierzchnia robocza bębna nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej średnicy, czy nie ma pęknięć oraz czy elementy mocujące i łożyska są w odpowiednim stanie.
W przypadku zmiany rozstawu kół należy traktować bęben jako część całego układu, a nie jako samodzielny element pozwalający zmienić typ felgi. Dopiero zgodność wszystkich współpracujących podzespołów umożliwia prawidłowe zamontowanie koła i bezpieczne działanie hamulców.