Sam prawidłowo zamontowany nowy rozrząd nie powinien uszkodzić alternatora, ponieważ alternator jest napędzany paskiem osprzętu, a nie paskiem rozrządu. Awaria alternatora po wymianie rozrządu może jednak wynikać ze zbiegu okoliczności, problemu z elementami napędu osprzętu albo błędu montażowego w sąsiednim układzie.
Alternator jest prądnicą prądu przemiennego, której zadaniem jest przekształcanie energii mechanicznej w elektryczną. W pojazdach alternator zasila osprzęt elektryczny oraz ładuje akumulator.
Jak rozrząd może pośrednio doprowadzić do problemów z alternatorem?
O ile rozrząd może być napędzany alternatywnie paskiem, łańcuchem, kołami zębatymi albo wałkiem, o tyle do przenoszenia napędu na osprzęt zewnętrzny praktycznie zawsze służy pasek klinowy. W najprostszych rozwiązaniach (np. Fiat Cinquecento) pasek służy jedynie do napędu alternatora.
Wraz ze wzrostem stopnia komplikacji pojawiają się dodatkowe agregaty, jak pompa wspomagania układu kierowniczego albo sprężarka klimatyzacji. Często także pompa wodna czy wentylator chłodnicy.
Służy on do przenoszenia napędu z wału korbowego silnika na agregaty. Zwyczajowo w autach japońskich paskiem klinowym napędzana jest pompa wody (w europejskich raczej paskiem rozrządu).
Jeżeli podczas wymiany rozrządu demontowany był pasek osprzętu, koło pasowe, napinacz albo elementy znajdujące się w pobliżu alternatora, nieprawidłowe zamontowanie któregoś z tych podzespołów może powodować hałas, poślizg, nadmierne obciążenie lub niewłaściwe prowadzenie paska.
Najczęstszy scenariusz: awaria paska osprzętu po wymianie rozrządu
O tym, że pasek rozrządu powinien być elementem szczególnej troski, wie niemal każdy kierowca. Jego przeskoczenie lub zerwanie może się skończyć pogięciem zaworów. Ale już pasek klinowy przyjęło się traktować z większą pobłażliwością.
Okazuje się, że takie podejście potrafi się zemścić. Bardzo często zrywający się pasek klinowy potrafi wkręcić się pod osłonę paska rozrządu i zerwać rozrząd.
Skutki tego są opłakane. Zawory uderzają o tłoki i się zginają. Naprawa wymaga remontu głowicy, co kosztuje przeciętnie 1500-2500 zł.
W opcji optymistycznej po zerwaniu paska tracimy ładowanie (nie pracuje alternator). Autem da się przejechać jeszcze 30-50 km. Jeśli paskiem jest napędzana pompa wody, to silnik trzeba wyłączyć.
Jednak często zerwany pasek klinowy niszczy obudowy rozrządu i powoduje zerwanie paska rozrządu i pogięcie zaworów o tłoki.
Co może spowodować zerwanie paska alternatora?
Jeśli dojdzie do zerwania paska łączącego alternator w wałem korbowym silnika należy przede wszystkim ustalić przyczynę tej awarii - zużyty pasek.
Jeśli pasek nie jest nadmiernie zużyty, a mimo to się zerwał, trzeba ustalić przyczynę. Zerwanie paska może być spowodowane blokowaniem jednego z elementów układu lub uszkodzenie mechaniczne - np. jednej z rolek, która następnie ostrą krawędzią przecięła pasek.
Koło pasowe alternatora z czasem wyciera się. Szczególnie negatywnym symptomem jest jego nierównomierne wytarcie spowodowane np. przez nieosiowo prowadzony pasek wielorowkowy (mocno zużyty lub źle zamontowany).
Powodem zniszczenia koła może być też niesprawny układ napinający pasek w pojeździe i nieprawidłowo zamontowane podzespoły współpracujące.
Czy nowy pasek może nadmiernie obciążyć alternator?
Do właściwej pracy bez poślizgu pasek wymaga odpowiedniego napięcia. W części samochodów napięcie się reguluje, w pozostałych stosowane są tzw. napinacze samoczynne, niewymagające żadnych regulacji.
Ręczne napinanie paska
W starszych autach napinanie paska regulowane jest poprzez odchylenie agregatu zamocowanego zawiasowo.
Automatyczny napinacz
Obecnie powszechnie stosowane są napinacze automatyczne, z rolką napinającą. Ich się nie reguluje, co najwyżej wymienia.
Zbyt mocno napięty pasek może zwiększać obciążenie łożysk alternatora oraz innych elementów napędzanych przez pasek. Zbyt luźny pasek może się ślizgać, piszczeć, przegrzewać i szybko zużywać.
Piszczenie paska wprawdzie może być objawem zbyt słabego napięcia, ale z racji powszechnego stosowania samoczynnych napinaczy, których napięcia się nie reguluje - jest to jednak efekt zbyt mocnego zużycia paska.
Zwykle pasek zaczyna piszczeć przy porannym rozruchu, gdy opory wytwarzane przez alternator są największe. Ślizgający się pasek bardzo szybko się nagrzewa i równie szybko wyciera.
Przy postępującym zużywaniu pasek zaczyna piszczeć coraz częściej, aż dochodzi do jego zerwania.
Rodzaje pasków osprzętu
Początkowo stosowane były zwykłe, trapezowe paski klinowe, ale w latach 90. ustąpiły one miejsca wielorowkowym, które są stosowane do dzisiaj.
W samochodach powszechnie spotykane są dwa typy pasków klinowych: nowszy, wielorowkowy oraz starszy typ - trapezowy.
| Typ paska | Charakterystyka |
|---|---|
| Wielorowkowy | Stosowany jest w zdecydowanej większości samochodów od ponad 20 lat. |
| Trapezowy | Przenosi mniejsze momenty i można go spotkać głównie w starszych autach. |
Najpopularniejsze paski wielorowkowe mają oznaczenie nadrukowane na zewnętrznej stronie. W każdej hurtowni jest dostępny katalog pasków.
Oznaczenie mówi zarówno o liczbie żeber, jak i długości. Dla przykładu symbol 7 PK 1970 oznacza pasek 7-żebrowy o długości 1970 mm.
Kiedy wymienić pasek napędzający alternator?
W przypadku paska klinowego z reguły wymianę przeprowadza się na podstawie objawów zużycia, mimo że producenci podają sztywne interwały. Bezwzględnej wymiany wymaga pasek, którego guma jest sparciała.
Kolejny niepokojący objaw to wytarcie rowków paska (zamiast trapezowych zakończeń są wyraźnie ostre).
Ocena stanu paska wymaga jego demontażu. Oprócz wytarcia żeber często widoczne jest popękanie gumy.
Pisk jest jedynym zauważalnym z zewnątrz objawem zużycia (rzadziej zbyt słabego naciągu) paska klinowego.
Kontrolę paska klinowego należy traktować równie poważnie jak wymianę oleju. We współczesnych samochodach paski napędzają wiele agregatów i są bardzo długie.
Napinacz, rolki i koło pasowe wału korbowego
Napinacz paska też potrafi się zużyć i konieczność jego wymiany jest dość powszechna. W zależności od stopnia skomplikowania kosztuje on od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.
W niektórych silnikach znacznie więcej problemów niż napinacz przysparza jednak koło pasowe na wale korbowym. Tak zwane dwumasowe koła, a więc z tłumikiem drgań skrętnych, są stosowane w wielu modelach i mają warstwę gumy pomiędzy bieżnią a piastą.
Wraz z przebiegiem guma ulega zużyciu i koło potrafi się rozwarstwić. W wielu przypadkach kończy się to uszkodzeniem rozrządu.
Dlatego koła z tłumikiem zaleca się wymieniać w razie najmniejszych objawów zużycia.
Jak nie dokręcisz koła pasowego dobrze to może latać i uszkodzić końcówkę wału, która potem się ukręci jak już wystarczająco dobrze się uszkodzi.
Objawy problemów z alternatorem po wymianie rozrządu
Do typowych objawów należą szum, pisk, wycie, nierówna praca paska, zapalenie kontrolki akumulatora albo brak ładowania.
Szum jadać autem raz się nasila na redukcji biegów raz prawie, że znika.
Jeśli auto odstało, silnik schłodził się to była cisza, natomiast po rozgrzaniu ponowny szum.
Takie zachowanie może wskazywać zarówno na łożysko alternatora, jak i na rolkę prowadzącą paska rozrządu, napinacz, pompę wody, koło pasowe lub elementy paska osprzętu.
U mnie jak kupiłem samochód też szumiało, klepało itp. Może to być rolka, łożysko alternatora ale i tak jak w moim przypadku zużyta pompa wody.
W serwisie się dopatrzeli, że jakieś tam łożysko alternatora teraz jest wszystko okey.
Zrobione dziś 30km wszystko okey jest cisza, w książkę serwisową wpisali mi wymiana małego łożyska alternatora.
Jak odróżnić alternator od rozrządu?
Najprostszą metodą diagnostyczną jest czasowe zdjęcie paska osprzętu i uruchomienie silnika, ale czynność tę powinien wykonać mechanik, ponieważ praca bez paska może pozbawić napędu także pompę wody lub inne podzespoły.
Zdejmij pasek klinowy i odpal silnik a wszystkiego się dowiesz, nie szukaj wróżki bo tu takiej niema.
Jak zdejmiesz i nadal jest źle to może to znaczyć, że kończy się rolka prowadząca paska rozrządu lub jego napinacz, a to powinno było być zmienione przy ostatniej wymianie rozrządu, ale różnie to w warsztatach robią.
Więc warto zdjąć wszelkie paski i posłuchać na sucho. Wtedy wyjdzie czy to nie rolka rozrządu czy nawet pompa.
Po zdjęciu paska należy sprawdzić, które koło lub łożysko ma luz, a także czy któryś element nie obraca się z oporem albo nie wydaje nietypowych odgłosów.
Zdejmij pasek i zobacz które koło/łożysko ma luz. Ja tak wybadałem łożysko altka i koło pasowe.
Diagnostyka uszkodzonego napinacza paska wielorowkowego BMW E87 2.0d 163km M47T2
Najczęstsze usterki alternatora
Spalony regulator napięcia
Jeśli uszkodzeniu ulega wyłącznie regulator, natomiast płyta diodowa pozostaje nienaruszona, prawdopodobną przyczyną usterki jest zalanie.
Do regulatora mogła dostać się woda lub olej czy inny płyn eksploatacyjny wyciekający z przewodów pod maską pojazdu.
Regulator napięcia służy do utrzymywania napięcia na stałym poziomie niezależnie od zmian obrotów silnika.
Regulator i płyta diodowa
Usterki tego elementu powodowane są najczęściej błędami montażowymi - nierzadko przy montażu fabrycznym.
Chodzi o niepoprawne podłączenie przewodów akumulatora. Nagłe zwarcie może doprowadzić do zniszczenia regulatora oraz spalenia diód prostownika.
Spalony stojan
Powodem spalenia stojanu jest zbyt duże obciążenie alternatora, które prowadzi do jego przegrzania.
Nadmierne obciążenie może być wypadkową wielu przyczyn - intensywnego korzystania z osprzętu pojazdu (np. nawiewu), złego stanu akumulatora, wymagającego ciągłego doładowywania przez alternator czy też eksploatacyjnego zużycia elementów alternatora.
Następstwem przegrzania stojanu jest zniszczenie izolacji i zwarcie do masy.
Uszkodzony wirnik
Usterka wirnika najczęściej związana jest z eksploatacyjnym zużyciem komutatora, czyli elementu odpowiedzialnego za przepływ prądu.
Powodem usterki mogą być też błędy montażowe, np. zbyt słabe luty pomiędzy wirnikiem a komutatorem.
Zużyte łożyska alternatora
Przedwczesne zużycie łożysk jest najczęściej spowodowane słabą jakością materiałów użytych do ich wykonania.
Wpływ mogą mieć także wszelkie zanieczyszczenia zewnętrzne w postaci płynów lub cząstek stałych.
Jeśli po wymianie rozrządu pojawił się szum z okolic alternatora, nie oznacza to automatycznie, że nowy rozrząd uszkodził alternator. Możliwe jest, że łożysko alternatora zużyło się niezależnie, a termin awarii tylko przypadkowo zbiegł się z naprawą.
Co wymienić razem z paskiem rozrządu?
Montaż nowego zestawu rozrządu powinien zawsze łączyć się z kontrolą oraz okresową wymianą innych elementów współpracujących.
Konsekwencje zlekceważenia tego tematu są zwykle odwleczone w czasie. Ujawniają się najczęściej po przejechaniu 10 czy 20 tys. km później, stawiając użytkownika samochodu w bardzo kłopotliwej sytuacji.
Kompletny zestaw rozrządu
Rozrząd to pasek, rolki i napinacz, czasem dochodzi do wymiany pompa wody gdy z niej cieknie płyn chłodzący.
Można, ale nie masz żadnej gwarancji że:
- rolka napinająca się nie rozleci przy naciąganiu paska;
- rolka napinająca się nie rozleci podczas jazdy a w konsekwencji pognie Ci zawory;
Nie kombinuj, nazbieraj na tą rolkę i wtedy wymieniaj, bo możesz dołożyć bardzo szybko 1/2 wartości pojazdu.
Natomiast kupując używany silnik też bezpieczniej jest rozrząd wymienić.
Uszczelniacze wałków rozrządu
Przy okazji wymiany zestawu rozrządu nie należy zapominać o montażu nowych uszczelniaczy.
Nawet jeśli w danym momencie wydają się całkowicie sprawne, jest duża szansa, że w ciągu najbliższych 20-30 tys. km zaczną przepuszczać olej, który może skrócić żywotność paska rozrządu.
Przypomnijmy - typowy zestaw rozrządu wymienia się w zależności od konkretnego silnika co 60-100 tys. km.
Pompa wody
Pompa wodna może być napędzana paskiem klinowym albo paskiem rozrządu, zależnie od konstrukcji silnika.
Jeśli paskiem jest napędzana pompa wody, to silnik trzeba wyłączyć po zerwaniu paska.
Z pompą wodną nie ma żartów.
Koło pasowe wału korbowego
Ja dodatkowo wymieniłem jeszcze koło pasowe wału korbowego bo z tym są niezłe jaja.
Wraz z przebiegiem guma ulega zużyciu i koło potrafi się rozwarstwić. W wielu przypadkach kończy się to uszkodzeniem rozrządu.
Przed montażem należy sprawdzić stan bieżni, gumowego tłumika drgań, mocowania i prawidłowe dokręcenie koła pasowego.
Na co zwrócić uwagę podczas montażu?
Sprawdzić, czy zastosowano kompletny zestaw rozrządu obejmujący pasek, rolki i napinacz.
Skontrolować pompę wody, szczególnie gdy jest napędzana paskiem rozrządu.
Wymienić uszczelniacze wałków rozrządu, jeśli ich stan lub przebieg wskazuje na ryzyko wycieku.
Sprawdzić pasek osprzętu, jego żebra, gumę, długość i oznaczenie.
Skontrolować napinacz paska osprzętu oraz wszystkie rolki prowadzące.
Sprawdzić, czy pasek osprzętu jest prowadzony osiowo i nie ociera o osłony.
Skontrolować koło pasowe alternatora oraz koło pasowe wału korbowego.
Sprawdzić luz i opory obracania łożysk alternatora, rolek oraz pompy wody.
Dokręcić koło pasowe wału korbowego zgodnie z wymaganiami dla danego silnika.
Po montażu uruchomić silnik i sprawdzić, czy nie występują szum, pisk, bicie paska ani kontrolka ładowania.
Nieprawidłowo zamontowane podzespoły współpracujące mogą doprowadzić do nierównomiernego zużycia paska, uszkodzenia koła pasowego, przeciążenia łożysk alternatora albo zerwania paska.
Wymiana samego paska bez sprawdzenia rolek, napinacza, pompy wody, kół pasowych i alternatora może więc usunąć tylko objaw, a nie przyczynę problemu.
Czy wymieniać pojedyncze elementy alternatora?
Zdaniem ekspertów z firmy Lauber elementy alternatora zużywają się równomiernie w trakcie eksploatacji i nie warto ich wymieniać pojedynczo.
Korzystniejszym rozwiązaniem jest wymiana całego alternatora na nowy lub regenerowany.
Jeżeli jednak diagnostyka wykaże wyłącznie zużyte łożysko, a pozostałe elementy alternatora są sprawne, naprawa konkretnego podzespołu może usunąć hałas. Ostateczna decyzja powinna wynikać z oceny stanu całego alternatora.
Jak interpretować awarię alternatora kilka kilometrów po wymianie rozrządu?
Dziwne bo kontrolka od akumulatora gasla wtedy gdy przekrecalem kluczyk w prawa strone na probe rozruchu, a zapalala sie po przekreceniu w lewa.
Wracajac do alternatora to dziwny zbieg okolicznosci ze padl po kilku km jazdy po wymianie rozrzadu (komplet pasek, rolki, napinacze).
Szczegolow awarii jeszcze nie znam bo samochod u mechanika, tylko wstepnie mi powiedzieli ze to alternator, martwi mnie to ze rozrzad prawdopodobnie wymieniali praktykanci i mogli cos zle zrobic, wczesniej nic nie "gwizdalo".
Sam fakt, że alternator przestał działać po kilku kilometrach, nie dowodzi jeszcze związku przyczynowego z wymianą rozrządu. Trzeba ustalić, czy uszkodzeniu uległ regulator, diody, stojan, wirnik, łożysko, koło pasowe, pasek albo napinacz.
Jeżeli przed naprawą nie było żadnych odgłosów, a bezpośrednio po niej pojawił się pisk lub szum, szczególną uwagę należy zwrócić na prowadzenie i napięcie paska osprzętu, ustawienie kół pasowych, stan napinacza oraz elementy, które były demontowane.
W przypadku awarii alternatora po wymianie rozrządu warto zażądać sprawdzenia napięcia ładowania, stanu paska i rolek, luzu łożysk, prawidłowego dokręcenia koła pasowego oraz obecności wycieków płynów w okolicy alternatora.
Dlaczego nie wolno ignorować hałasu po naprawie?
Zerwanie któregokolwiek z nich nie tylko uniemożliwia bezpieczną jazdę. Z racji znacznej długości, ciężki i silnie rozpędzony pasek potrafi zniszczyć wiele podzespołów umieszczonych wokół niego, także elementy napędu rozrządu.
Jeżeli po wymianie rozrządu pojawi się nowy odgłos, kontrolka akumulatora, zapach rozgrzanej gumy, ślady pyłu gumowego albo nierówna praca paska, nie należy kontynuować jazdy do czasu ustalenia przyczyny.
W przypadku podejrzenia problemu z paskiem, rolką, napinaczem lub kołem pasowym dalsza jazda może doprowadzić nie tylko do utraty ładowania, lecz także do zerwania rozrządu i poważnego uszkodzenia silnika.