W Suzuki Grand Vitara II butla LPG najczęściej znajduje się w bagażniku, ponieważ we wnęce koła zapasowego nie ma miejsca na zbiornik toroidalny - koło zapasowe jest zawieszone na tylnych drzwiach. Najpraktyczniejszym rozwiązaniem jest tradycyjny zbiornik cylindryczny ustawiony wzdłuż bagażnika albo większy zbiornik zamontowany poprzecznie, jednak w drugim przypadku trzeba liczyć się z ograniczeniem funkcjonalności tylnej kanapy.
W konkretnym Suzuki Grand Vitara 2.0 z 2004 roku zastosowano zbiornik walcowy o pojemności 65 litrów, umieszczony w bagażniku wzdłuż prawej strony, za siedzeniami. W niektórych konfiguracjach możliwy jest również montaż zbiornika cylindrycznego o pojemności 40-50 litrów wzdłuż bagażnika, natomiast szerokość bagażnika pozwala nawet na montaż zbiornika o pojemności 100 litrów, choć wtedy nie można składać tylnego rzędu siedzeń.
Dlaczego w Grand Vitarze II nie stosuje się typowej butli w miejscu koła zapasowego?
Podczas adaptacji samochodu do magazynowania paliwa gazowego stosuje się różne rodzaje zbiorników. Przyjmują one jeden z dwóch kształtów: toroidalny (w kształcie koła samochodu) lub walcowy (cylindryczny). Zbiorniki typu toroidalnego są bardziej popularne. Montuje się je najczęściej we wnęce koła zapasowego.
W Grand Vitarze II takie rozwiązanie jest utrudnione, ponieważ wnęka na koło zapasowe w bagażniku nie istnieje, ponieważ zapasowe koło wisi na tylnych drzwiach. Istniejący schowek na drobiazgi jest bardzo mały. Nie ma sensu używać zbiornika toroidalnego.
W samochodach, w których koło zapasowe znajduje się pod podłogą bagażnika, istnieje możliwość montażu zbiornika również w tym miejscu. W Grand Vitarze II układ nadwozia nie zapewnia jednak porównywalnej, dużej wnęki, dlatego najczęściej wybiera się zbiornik walcowy montowany wewnątrz bagażnika.
Najczęstsze miejsca montażu butli LPG
| Rodzaj zbiornika | Typowe miejsce montażu | Znaczenie w Grand Vitarze II |
|---|---|---|
| Toroidalny | Wnęka koła zapasowego | Rozwiązanie mało praktyczne, ponieważ koło zapasowe znajduje się na tylnych drzwiach |
| Walcowy 40-50 l | Wzdłuż bagażnika | Rozwiązanie ograniczające przestrzeń, ale pozwalające zachować część funkcjonalności bagażnika |
| Walcowy 65 l | Wzdłuż prawej strony za siedzeniami | Rozwiązanie zastosowane w Suzuki Grand Vitara 2.0 16V o mocy 127 KM |
| Walcowy do 100 l | Poprzecznie w bagażniku | Duży zasięg, ale brak możliwości składania tylnego rzędu siedzeń |
| Walcowy pod podwoziem | Pod samochodem, poza kabiną | Możliwość zależna od dostępnego miejsca, ochrony zbiornika i prawidłowego wykonania zabudowy |
Butla cylindryczna w bagażniku
Dlatego w większości przypadków montuje się tradycyjny zbiornik cylindryczny - szerokość bagażnika pozwala nawet na montaż zbiornika o pojemności 100 l. Jednak zapomnieć można o składaniu tylnego rzędu siedzeń.
Innym rozwiązaniem jest umieszczenie cylindra o pojemności 40-50 l nie poprzecznie, ale wzdłuż bagażnika. Każdy właściciel, który decyduje się na montaż LPG w Grand Vitarze, opiera tę decyzję na własnych potrzebach związanych z użytkowaniem bagażnika.
Przykładem takiego montażu jest Suzuki Grand Vitara 2.0 16V o mocy 127 KM, w którym zastosowano instalację Sequent 24.11 wraz z lubryfikacją firmy JLM. Zbiornik walcowy umieszczony został w bagażniku wzdłuż z prawej strony za siedzeniami o pojemności 65 litrów.
Czy butlę LPG można zamontować pod samochodem?
Zbiorniki LPG można instalować w części pasażerskiej poza przedziałem kierowcy. W takiej sytuacji konieczne jest jednak ich odpowiednie zabudowanie.
Czasem modyfikuje się tłumik, aby zyskać miejsce pod tylnym zderzakiem. Jednak i w takim przypadku nie można zamontować zbiornika TORA większego niż 30 l. Wraz z wbudowanym odcinaczem pozostaje bardzo mała pojemność - 24 l.
Montaż zbiornika pod podwoziem może więc ograniczyć użyteczność przestrzeni bagażowej, ale w Grand Vitarze II wymaga szczególnie dokładnej oceny dostępnego miejsca. Zbiornik musi być chroniony przed uszkodzeniami mechanicznymi, wilgocią, korozją, wysoką temperaturą i skutkami kolizji.
Zasady prawidłowego montażu zbiornika LPG
Wykonując montaż zbiornika LPG, należy przestrzegać kilku zasad. Zbiornika nie powinno się montować w kabinie kierowcy lub pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób. Musi być on zainstalowany w taki sposób, aby był możliwie najlepiej chroniony przed skutkami zderzenia, a w razie jego uszkodzenia paliwo nie ściekało na elementy układu wydechowego.
Dodatkowo musi być możliwe odczytanie danych znajdujących się na jego tabliczce znamionowej. Sam zbiornik powinien być odporny korozję i działanie ognia.
W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko samego położenia butli, ale również sposobu jej zamocowania, przebiegu przewodów, położenia wielozaworu oraz odległości od układu wydechowego. Zbiornik nie powinien zmieniać położenia podczas gwałtownego hamowania ani w czasie zderzenia.
Zbiornik LPG a pojemność użytkowa
W przypadku instalacji LPG podawana pojemność zbiornika nie oznacza ilości gazu, którą można zatankować do pełna. Przykładowo zbiornik toroidalny o pojemności 42 litrów został zastosowany jako zbiornik z wielozaworem standardu europejskiego we wnęce koła zapasowego, ale jego rzeczywista pojemność użytkowa jest ograniczona przez działanie wielozaworu.
W przypadku Grand Vitary II zbiornik 40-50 litrów zajmuje mniej miejsca niż zbiornik 65- lub 100-litrowy, ale zapewnia również mniejszy zasięg między tankowaniami. Większy cylinder pozwala rzadziej odwiedzać stację, lecz może uniemożliwić składanie tylnej kanapy albo znacząco ograniczyć przestrzeń bagażową.
Jak wybrać położenie butli do sposobu użytkowania samochodu?
Zbiornik wzdłuż bagażnika
Ustawienie butli wzdłuż prawej strony bagażnika jest rozwiązaniem kompromisowym. Pozwala zastosować zbiornik o umiarkowanej pojemności, a jednocześnie pozostawia część przestrzeni na przewożony bagaż.
Taki sposób montażu zastosowano w Grand Vitarze II ze zbiornikiem walcowym 65 litrów. Jest to rozwiązanie odpowiednie dla kierowcy, który potrzebuje regularnie korzystać z LPG, ale nie chce całkowicie rezygnować z funkcjonalności bagażnika.
Zbiornik poprzecznie
Poprzeczne ustawienie cylindra pozwala lepiej wykorzystać szerokość bagażnika i zamontować zbiornik o większej pojemności. W zamian tylna kanapa może stracić możliwość składania, a dostęp do części bagażnika może być utrudniony.
To rozwiązanie ma sens przede wszystkim wtedy, gdy samochód jest używany na długich trasach, a duża pojemność zbiornika jest ważniejsza niż możliwość przewożenia dużych przedmiotów.
Zbiornik pod podwoziem
Umieszczenie butli pod samochodem może zachować przestrzeń bagażową, ale wymaga odpowiedniej ochrony i dokładnego dopasowania zbiornika do podwozia. W przypadku starszych samochodów trzeba zwrócić szczególną uwagę na stan elementów podwozia, miejsce przy układzie wydechowym oraz możliwość zabezpieczenia zbiornika przed uszkodzeniami.
W przypadku rozwiązań pod tylnym zderzakiem pojemność może być niewielka. Zbiornik TORA nie może być większy niż 30 litrów, a wraz z wbudowanym odcinaczem pozostaje bardzo mała pojemność - 24 litry.
Wpływ instalacji LPG na silnik Grand Vitary II
SUV jest wyposażony w czterocylindrowe silniki o pojemności 2,0 lub 2,4 l oraz sześciocylindrowy silnik o pojemności 3,2 l. Według naszych mechaników jednostki te mogą przejechać ponad 300 tys. km, ale tylko pod warunkiem prewencyjnej wymiany pierścieni tłokowych przy przebiegu 200 tys. km oraz regularnego uzupełniania oleju.
Zużycie oleju może osiągać nawet 3 l na 1000 km przy średnich warunkach eksploatacji, dlatego zalecamy sprawdzać poziom oleju co tydzień, nie rzadziej. Zużycie benzyny w silnikach czterocylindrowych jest również znaczne, zwłaszcza zimą.
Napęd na cztery koła i masa crossovera sprawiają, że silnik musi pracować na wysokich obrotach. Stąd wynik 15 l na 100 km w miejskim ruchu. Zużycie paliwa w silniku V6 sięga przewidywanych 20 l na 100 km, co jest nieuniknione.
Konwersja samochodu na propan to jedyny sposób na oszczędność paliwa. Nie zalecamy oszczędzać na samej instalacji - silniki są wrażliwe na ustawienia. Nie ma potrzeby instalowania sprzętu premium, ale podstawowy zestaw również nie wystarczy: jeśli do konfiguracji dodać wariator kąta wyprzedzenia zapłonu (UOZ), można uniknąć problemów z wypalaniem zaworów i uzyskać parametry zbliżone do benzynowych.
Wariator kąta wyprzedzenia zapłonu UOZ
W przypadku czterocylindrowych silników utrzymanie mocy jest ważnym wskaźnikiem. Co robi wariator UOZ? Urządzenie jest podłączone do czujnika położenia wału korbowego.
Przechwytując impulsy z czujnika, wariator przesyła zmienione odczyty do fabrycznego ECU. System zapłonu zmienia moment zapłonu na wcześniejszy, a mieszanka gazowo-powietrzna zapala się nieco wcześniej niż w trybie benzynowym.
Uzyskany zapas czasu wystarcza, aby proces spalania mieszanki paliwowej w cylindrach zakończył się na czas. Ze względu na fizyczne właściwości propan-butan spala się dłużej niż benzyna.
Dzięki temu rozwiązaniu można obejść fabryczne ustawienia zapłonu, na które sterownik LPG w Suzuki Grand Vitara nie ma wpływu.
Kontrola luzów zaworowych w silniku 2.0
Przy LPG należy wykonać kontrolę co 30 tys km. Wypalają sie zazwyczaj zawory wydechowe i jest ich 8 i 8 płytek.
Regulacja polega na tym że ściągasz dekiel i mierzysz luz szczelinomierzem pomiędzy krzywkami wałka a szklankami, oczywiście w położeniu krzywki wałka dla poszczególnej płytki tak był max luz, na zimnym silniku.
Dla ssących zaworów luz na zimnym silniku wynosi 0,18-0,22, zaś dla wydechowych 0,28-0,32. Regulacji powinno się dokonać, jeżeli brakuje już te powiedzmy 0,05 mm do dolnej granicy.
W silniku 2.0 regulacja polega albo na wymianie płytki na wymiar, albo na jej zeszlifowaniu z dokładnością do jednej setki na szlifierce magnesowej. Płytki wyciąga się we dwie osoby, samemu raczej ciężko, jedna wciska szklankę, a druga podważa płytkę z boku.
Co do zaworów ssących przez 200 tys km były szlifowane raptem kilka sztuk, bo zazwyczaj tam zawory się nie wypalają, ale warto też przemierzyć jeżeli zaniedba się regulację systematycznie.
To wszystko co opisano tyczy się silnika 2.0, bo 2.4 V6 już nie - tam są zastosowane szklanki hydrauliczne i same się regulują.
Elementy instalacji LPG w Grand Vitarze II
W przykładowej instalacji dla Suzuki Grand Vitara 2.0 2006 zastosowano przycisk przełączania paliwa gaz-benzyna, reduktor z rezerwą mocy Tomasetto Alaska, rękawy Parker, filtr dokładny z odstojnikiem Alex Ultra 360, szybkobieżne wtryskiwacze Lovato 2КР, obejmy samozaciskowe oraz elektroniczną jednostkę sterującą KME Nevo.
Butla toroidalna 42 l z wielozaworem standardu europejskiego została wskazana jako rozwiązanie montowane we wnęce koła zapasowego, jednak w Grand Vitarze II bardziej typowy jest zbiornik cylindryczny w bagażniku. Urządzenie do tankowania może zostać umieszczone w dolnej części zderzaka.
Przy doborze instalacji ważne jest dopasowanie reduktora, wtryskiwaczy i sterownika do konkretnego silnika. Moduł sterujący, wtryskiwacze i reduktor to 50% niezawodnej pracy samochodu, a inne podzespoły zapewniają kolejne 50% sukcesu.
MONTAŻ INSTALACJI GAZOWEJ SŁUPSK IRENE JEEP SRT8 LPG
Eksploatacja Grand Vitary II z LPG
Podróż na jednym tankowaniu zależy od pojemności zbiornika, rodzaju trasy, obciążenia samochodu, napędu na cztery koła i stylu jazdy. W przytoczonych obliczeniach dla Suzuki Grand Vitara 2.0 2006 zużycie LPG wynosiło 13,92 l w mieście oraz 9,09 l na autostradzie, przy wartościach benzynowych odpowiednio 12,1 l i 7,9 l.
W tych samych obliczeniach koszt paliwa gazowego wynosił 3,66 zł, a benzyny 6,18 zł, czyli różnica wynosiła 2,52 zł, o 41% mniej. Koszt przejazdu 1000 kilometrów wynosił 509 zł w mieście i 333 zł na autostradzie dla LPG, wobec 748 zł i 488 zł dla benzyny.
Dane te są uśrednione, a rzeczywiste spalanie zależy od stanu silnika, temperatury, obciążenia, rodzaju opon, warunków drogowych oraz poprawnej regulacji instalacji. W przypadku Grand Vitary II sposób zamontowania butli wpływa więc nie tylko na wygodę tankowania, ale przede wszystkim na użyteczność bagażnika i dopasowanie samochodu do codziennego użytkowania.
Najważniejsze zalety i ograniczenia poszczególnych rozwiązań
- Zbiornik cylindryczny wzdłuż bagażnika: kompromis między pojemnością a zachowaniem części przestrzeni bagażowej.
- Zbiornik cylindryczny poprzecznie: możliwość zastosowania większej pojemności, ale ograniczenie lub utrata możliwości składania tylnej kanapy.
- Zbiornik pod podwoziem: zachowanie przestrzeni bagażowej, lecz konieczność zapewnienia bardzo dobrej ochrony przed uszkodzeniem, korozją i wysoką temperaturą.
- Zbiornik toroidalny: rozwiązanie popularne w samochodach z wnęką koła zapasowego, ale mało praktyczne w Grand Vitarze II.
- Mały zbiornik pod tylnym zderzakiem: ograniczona pojemność użytkowa, nawet po modyfikacji układu wydechowego.
W Grand Vitarze II najbardziej typowym miejscem montażu butli LPG jest zatem bagażnik, a najczęściej wybierany typ zbiornika to model cylindryczny. Zbiornik ustawiony wzdłuż prawej strony za siedzeniami, taki jak walcowa butla 65-litrowa, stanowi praktyczny kompromis między zasięgiem na gazie a możliwością korzystania z przestrzeni bagażowej.