Mazda Premacy: brak plusa po zapłonie na alternatorze

Brak kontrolki ładowania po włączeniu zapłonu w Mazdzie Premacy 2.0 DiTD z 1999 roku może wynikać z przerwy w obwodzie wzbudzenia, błędnego podłączenia przewodów, uszkodzenia regulatora lub szczotek alternatora, a także ze słabej masy albo niewłaściwego połączenia grubego przewodu ładowania.

W opisanym przypadku przyczyną nie był kolejny wadliwy alternator, lecz pomieszane przewody: osoba wykonująca wymianę połączyła je na krótko i zamieniła ich kolejność, przez co uszkadzały się następne alternatory. Problem został rozwiązany dopiero przez elektromechanika.

Jak działa obwód alternatora w Mazdzie Premacy

Alternator stosuje się w każdym samochodzie z silnikiem benzynowym oraz diesla. Podzespół ten to prądnica, która zamienia energię mechaniczną w prąd przemienny przeznaczony do zasilania instalacji elektrycznej auta.

Alternator zaczyna pracę wtedy, gdy uruchamia się silnik spalinowy, jest napędzany przez pasek wieloklinowy, który przekazuje napęd z koła na wale korbowym. Prąd do uruchomienia silnika i do pracy odbiorników prądu, gdy nie pracuje silnik, zapewnia akumulator.

Gdy silnik pracuje, pasek obraca kołem pasowym alternatora. Wewnątrz niego wirnik z elektromagnesami zaczyna się obracać wewnątrz stojana, czyli nieruchomych zwojów drutu. Ten ruch pola magnetycznego wzbudza w stojanie prąd przemienny.

Następnie wbudowany w alternator mostek prostowniczy zamienia prąd przemienny na stały, a regulator napięcia pilnuje, by jego wartość była stała i bezpieczna dla instalacji auta, około 14,4 V.

Znaczenie zacisków alternatora

Wtyczka z dwoma przewodami ma oznaczenia L, S lub IG, L. Zacisk L to kontrolka. Zacisk I/IG jest zasilaniem po stacyjce, a przewód L jest stroną masy kontrolki ładowania.

W prawidłowej instalacji zacisk L odpowiada za kontrolkę ładowania, a I/IG jest zasilaniem po stacyjce. Na grubym przewodzie powinno występować stałe napięcie dodatnie.

W wielu samochodach prąd wzbudzenia jest dostarczany do alternatora przez kontrolkę na tablicy rozdzielczej, więc jeżeli kontrolka ulegnie uszkodzeniu, alternator może nie rozpocząć ładowania. Dlatego tak istotne jest sprawdzenie, czy kontrolka zapala się przed uruchomieniem silnika.

Dlaczego kontrolka ładowania nie świeci po włączeniu zapłonu

Jeżeli po przekręceniu kluczyka kontrolka ładowania nie świeci, trzeba najpierw sprawdzić obwód kontrolki, a nie od razu wymieniać alternator. W opisywanej Mazdzie razem z kontrolką ładowania nie świeciła także kontrolka poziomu wody w filtrze paliwa.

Obie kontrolki powinny pojawiać się po włączeniu zapłonu. Ich jednoczesny brak wskazuje na problem we wspólnym obwodzie, zasilaniu, wiązce, połączeniu albo przewodach alternatora.

Jeżeli po podaniu masy na przewód zacisku L kontrolki zaświecą, instalacja między alternatorem a zestawem wskaźników jest zasadniczo zdolna do wysterowania kontrolki, a podejrzenie kieruje się na alternator, regulator, szczotki lub połączenie przewodu L.

Jeżeli po podaniu masy na zacisk L kontrolki nie zaświecą, należy szukać usterki w instalacji, wiązce, złączu, bezpieczniku lub samym zestawie wskaźników.

Pomiar napięcia: dlaczego sam miernik może wprowadzać w błąd

Napięcie na zacisku I/IG należy sprawdzać żarówką kontrolną, nie samym miernikiem. Miernik może pokazać około 12 V nawet wtedy, gdy przewód nie jest zdolny dostarczyć odpowiedniego prądu pod obciążeniem.

Jeden z przewodów będzie zasilaniem, co można sprawdzić kontrolką wykonaną z żarówki. Drugi przewód będzie przewodem kontrolki ładowania. Po podłączeniu kontrolki do odpowiedniego przewodu powinna ona zachować się inaczej zależnie od badanego zacisku.

Po odłączeniu wtyczki od alternatora należy podłączyć kontrolkę żarówkową do zacisku L. Jeżeli kontrolka ładowania na desce rozdzielczej zaświeci, przewód kontrolki i jej obwód reagują prawidłowo.

Pomiar napięcia na odłączonym przewodzie wzbudzenia przy pracującym silniku może pokazać około 6 V, ale taki odczyt sam w sobie nie potwierdza prawidłowej pracy alternatora ani nie wskazuje jednoznacznie przyczyny usterki. Ten obwód należy oceniać pod obciążeniem kontrolką i przy prawidłowo podłączonej instalacji.

Diagnostyka krok po kroku

1. Sprawdzenie kontrolki przed uruchomieniem silnika

Po włączeniu zapłonu kontrolka ładowania powinna się zaświecić, zanim silnik zostanie uruchomiony. Jej brak oznacza, że obwód wzbudzenia wymaga sprawdzenia.

Jeżeli jednocześnie nie świeci kontrolka poziomu wody w filtrze paliwa, należy zwrócić uwagę na wspólne zasilanie, wiązkę, złącza oraz przewody prowadzące do alternatora.

2. Sprawdzenie przewodu L

Odłącz wtyczkę od alternatora i sprawdź zacisk L kontrolką żarówkową. Przewód L jest stroną masy kontrolki ładowania, dlatego jego działanie należy oceniać w odniesieniu do masy i obciążenia żarówką.

Jeżeli po zmasowaniu przewodu kontrolka na desce rozdzielczej świeci, przewód kontrolki ma przejście, a problem może znajdować się w alternatorze, regulatorze, szczotkach lub w sposobie podłączenia.

3. Sprawdzenie zasilania I/IG

Na zacisku I/IG powinno pojawić się zasilanie po przekręceniu kluczyka. Sprawdź je kontrolką żarówkową, nie tylko miernikiem.

Jeżeli miernik pokazuje 12,4 V, ale żarówka nie świeci prawidłowo, przewód może mieć przerwę częściową, skorodowane złącze albo słaby styk. W takim przypadku sam pomiar napięcia bez obciążenia nie jest wystarczający.

4. Sprawdzenie grubego przewodu

Oprócz przewodów cienkich należy sprawdzić gruby przewód ładowania. Słaby kontakt albo okresowa przerwa na tym przewodzie mogą powodować nieprawidłową pracę i uszkadzanie regulatora.

Uszkodzenie może następować również wtedy, gdy pojawia się przerwa lub słaby styk na grubym przewodzie. Należy sprawdzić ciągłość przewodu, stan końcówek, połączenie z alternatorem, połączenie z akumulatorem oraz ewentualne ślady przegrzania.

5. Sprawdzenie masy alternatora

Warto sprawdzić masę alternatora, ponieważ brak prawidłowego połączenia z masą może powodować brak ładowania i uszkodzenie regulatora.

Alternator jest zamocowany do bloku silnika, ale prawidłowe przewodzenie przez elementy mocujące nie powinno być traktowane jako oczywiste. Należy sprawdzić miejsca połączeń, ich czystość i jakość styku.

6. Sprawdzenie napięcia na akumulatorze

Pomiar napięcia należy wykonać na klemach akumulatora przy wyłączonym silniku, na biegu jałowym oraz przy podwyższonych obrotach około 3000-4000 obr./min.

Nie wolno odłączać akumulatora od instalacji przy pracującym silniku. Przy niesprawnym alternatorze silnik może szybko zgasnąć, a przy sprawnym alternatorze odłączenie akumulatora może doprowadzić do uszkodzenia instalacji elektrycznej i prostownika.

Prawidłowe ładowanie powinno utrzymywać napięcie na poziomie około 14,4 V, zależnie od warunków pracy i zastosowanego regulatora. Napięcie 14,7 V może pojawić się po wymianie alternatora, natomiast 16,6 V oznacza przeładowanie i wskazuje na uszkodzenie regulatora lub problem w jego obwodzie sterowania.

Co oznacza napięcie 16,6 V

Napięcie 16,6 V na akumulatorze jest nieprawidłowe. W opisywanym przypadku po przejechaniu około 100 km pojawiło się przeładowanie, zanik świateł oraz resetowanie radia, a następnie uszkodził się regulator.

Uszkodzenie regulatora może mieć różne przyczyny, chociażby gorszą jakość zamiennika. Regulator może również zostać uszkodzony przez słaby kontakt, przerwę w przewodzie albo błędne podłączenie przewodów alternatora.

Przed zamontowaniem następnego alternatora trzeba ustalić przyczynę uszkodzenia, ponieważ sama wymiana podzespołu może doprowadzić do kolejnej awarii.

Możliwe uszkodzenia samego alternatora

Przy braku ładowania podejrzane są regulator napięcia, szczotki, pierścienie ślizgowe, uzwojenie wirnika, stojan oraz mostek prostowniczy. W starszym alternatorze może występować zawieszona szczotka albo pęknięta szczotka grafitowa.

Brak styku szczotek z pierścieniami również powoduje brak ładowania. Jeżeli szczotki są sprawne, podejrzenie może paść na regulator napięcia.

W jednym z podobnych przypadków przyczyną niestabilnego ładowania były zimne luty w połączeniu stojana alternatora z diodami prostowniczymi. Po ich usunięciu ładowanie wynosiło 14,5 V niezależnie od włączonych odbiorników.

Może dojść do uszkodzenia mostka prostowniczego, stojana albo obu tych elementów, a kontrolka ładowania nadal może świecić. Bez odpowiednich pomiarów nie da się jednak wiarygodnie wskazać uszkodzonego elementu.

Dlaczego wymiana alternatora nie zawsze rozwiązuje problem

Nowy lub regenerowany alternator nie rozwiąże problemu, jeżeli jego przewody są podłączone nieprawidłowo. W przypadku Mazdy Premacy pomieszanie przewodów, połączenie ich na krótko i zamiana kolejności doprowadziły do uszkodzenia kolejnych alternatorów.

Kontrolki mogą nie świecić zarówno przy uszkodzonym alternatorze, jak i przy błędzie po stronie instalacji. Dlatego po wymianie alternatora trzeba zweryfikować funkcję każdego przewodu według oznaczeń zacisków, a nie kierować się wyłącznie jego kolorem lub położeniem we wtyczce.

Jeżeli nie ma pewności co do kolejności przewodów, nie należy wykonywać przypadkowych zwarć ani prób „wzbudzania” alternatora przewodem podłączonym bezpośrednio do plusa akumulatora. Błędne połączenie może uszkodzić regulator, diody prostownicze i inne elementy instalacji.

Wpływ akumulatora na kontrolkę i ładowanie

Akumulator może mieć wpływ na przebieg problemów z ładowaniem, ale uszkodzone cele nie są typową przyczyną braku samej kontrolki po włączeniu zapłonu. Brak kontrolki należy najpierw wiązać z obwodem L, zasilaniem po stacyjce, wiązką, masą albo alternatorem.

Jeżeli alternator nie ładuje, akumulator zostanie szybko rozładowany. Jeżeli regulator przeładowuje akumulator, może dojść do jego przyspieszonego zużycia oraz uszkodzenia elementów instalacji elektrycznej.

Nowy akumulator nie rozwiąże problemu słabego rozruchu, jeżeli przyczyną jest niesprawny alternator. Szybko zostanie rozładowany przez brak ładowania i problem powróci.

Objawy, których nie należy ignorować

• Zapalona czerwona kontrolka ładowania na desce rozdzielczej.
• Brak czerwonej kontrolki ładowania podczas włączania zapłonu.
• Przygasanie lub pulsowanie świateł.
• Resetowanie radia i innych urządzeń elektronicznych.
• Niewłaściwe napięcie ładowania, zarówno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie.
• Problemy z rozruchem spowodowane niedoładowanym akumulatorem.
• Nietypowe wycie albo szum narastający wraz z obrotami.
• Piszczenie paska po uruchomieniu silnika lub przy dodawaniu gazu.

Jeśli pasek się ślizga, na desce rozdzielczej zaczyna migać czerwona kontrolka ładowania akumulatora. Jeśli pasek się zerwie, alternator w ogóle przestanie działać.

Czasami awarii ulega pasek wieloklinowy napędzający alternator albo napinacz, który odpowiada za właściwy naciąg paska i jego dobre przyleganie do kół pasowych.

Bezpieczna kolejność postępowania

1. Nie wymieniaj kolejnego alternatora bez sprawdzenia instalacji.
2. Sprawdź, czy kontrolka ładowania świeci po włączeniu zapłonu.
3. Odłącz wtyczkę alternatora i sprawdź przewód L kontrolką żarówkową.
4. Sprawdź zacisk I/IG kontrolką żarówkową po przekręceniu kluczyka.
5. Sprawdź gruby przewód +B pod kątem ciągłości i słabych styków.
6. Sprawdź masę alternatora oraz połączenie masowe silnika.
7. Zmierz napięcie na klemach akumulatora przy wyłączonym i pracującym silniku.
8. Nie odłączaj akumulatora przy pracującym silniku.
9. Nie zamieniaj przewodów i nie wykonuj przypadkowych połączeń na krótko.
10. Jeżeli pomiary są niejednoznaczne, przekaż alternator i instalację do elektromechanika.

W Mazdzie Premacy brak plusa po zapłonie na alternatorze nie powinien być diagnozowany wyłącznie na podstawie wskazania miernika. Najważniejsze jest rozróżnienie zacisku zasilania I/IG od zacisku L kontrolki, sprawdzenie przewodów pod obciążeniem, masy oraz grubego przewodu ładowania.

W przypadku opisanej usterki ostateczną przyczyną były błędnie podłączone przewody alternatora. Połączenie ich na krótko i zamiana kolejności powodowały uszkadzanie kolejnych alternatorów, dlatego prawidłowa identyfikacja zacisków i kontrola całej instalacji są ważniejsze niż sama wymiana podzespołu.

tags: #mazda #prymacy #brak #plus #po #zaplonie