Naprawa rozrusznika Opel: diagnoza, demontaż, regeneracja i montaż

Naprawa rozrusznika Opel powinna rozpocząć się od potwierdzenia usterki, ponieważ podobne objawy mogą powodować akumulator, przewody masowe, połączenia elektryczne albo alternator. Klikanie przy próbie rozruchu, brak reakcji, ciężkie kręcenie lub hałaśliwa praca wskazują na rozrusznik, ale pomiar i kontrola całego układu pozwalają uniknąć niepotrzebnej wymiany.

Najczęstszą przyczyną niedomagań rozrusznika (wykluczając awarie instalacji elektrycznej i akumulatora) są zużyte szczotki. Jeżeli nie będą wymienione na czas może dojść do uszkodzenia wirnika. W zależności od stanu podzespołu można wymienić pojedyncze elementy, przeprowadzić pełną regenerację albo zamontować część używaną, regenerowaną lub nową.

Objawy uszkodzonego rozrusznika

Rozpoznanie awarii rozrusznika nie jest trudne, gdyż daje ona bardzo charakterystyczne objawy. Nie muszą one występować wszystkie naraz, wystarczy, że zauważysz jeden z nich.

• Najczęściej spotykanym objawem jest brak jakiejkolwiek reakcji na przekręcenie kluczyka.
• Kolejnym sygnałem są stuki dochodzące spod maski, ale bez pracy rozrusznika.
• Często także uszkodzony rozrusznik się uruchamia, ale nie ma na tyle mocy, by wprawić w ruch wał korbowy.
• Jeżeli rozrusznik pracuje, ale bardzo wolno, to najprawdopodobniej jest problem z połączeniem z akumulatorem.
• Kolejny symptom uszkodzenia rozrusznika to jego bardzo głośna praca.
• Ostatnią oznaką uszkodzenia tego elementu jest praca rozrusznika nawet po wyłączeniu silnika i zatrzymaniu auta.

Powodem braku reakcji może być uszkodzony lub rozładowany akumulator. Jeżeli masz pewność, że jest on sprawny, to prawie zawsze oznacza, że uszkodzony został elektromagnetyczny włącznik rozrusznika.

Stuki wskazują najczęściej na awarię elektromagnesu lub zawieszenie się szczotek. W niektórych przypadkach winien może być też rozładowany lub słabo naładowany akumulator. Jeżeli rozrusznik uruchamia się, ale nie obraca wałem korbowym, mógł ulec uszkodzeniu system kół zębatych łączących rozrusznik z silnikiem.

Wolna praca może wynikać z poluzowanych klem albo uszkodzonych przewodów, na przykład przez gryzonie. Głośna praca wskazuje na uszkodzenie mechaniczne, takie jak wyrobienie zębów koła zębatego. Uszkodzenie takie może objawiać się klekotaniem, czy też poszarpywaniem w trakcie uruchamiania auta.

Rozrusznik czy akumulator albo alternator?

Wymianę rozrusznika i alternatora w Oplu poprzedzamy testem, bo objawy obu usterek bywają podobne, a wymiana na ślepo to niepotrzebny koszt. Problem z rozruchem (klikanie, brak reakcji) to zwykle rozrusznik. Problem z ładowaniem (kontrolka, słabnące światła, rozładowanie) to alternator.

Często winny jest rozładowany akumulator lub niedoładowanie przez alternator. Dlatego najpierw mierzymy cały układ. Jeżeli po zainstalowaniu nowej baterii samochód nadal nie odpala, to możesz być pewien, iż awarii uległ właśnie rozrusznik.

Wybór sposobu naprawy

Z rozrusznikiem jest podobnie jak z alternatorem. Należy przemyśleć, który wariant jest dla nas najbardziej korzystny. Zakup używanego, nowego bądź regeneracja obecnego.

W większości przypadków wymiana rozrusznika to ostateczność. Jeżeli nie zwlekałeś, aż auto przestanie odpalać i dość wcześnie zgłosiłeś się do warsztatu, może wystarczy wymiana uszkodzonych elementów, np. elektromagnesu.

Można zdecydować się na model nowy, używany lub regenerację uszkodzonego. Jeżeli mamy dostęp do używanych i sprawdzonych części to warto rozważyć taki wybór. Regeneracja jest często korzystna, gdy zawiódł tylko bendiks, szczotki czy regulator.

Po raz kolejny przestrzegamy przed tanimi zamiennikami. Zazwyczaj nie posłużą nam one zbyt długo. Najlepiej jest sprawdzić stan instalacji elektrycznej w aucie oraz akumulatora, ponieważ usterki tych elementów również mogą powodować problemy z rozruchem.

Bezpieczeństwo przed demontażem

Początek będzie taki sam dla wszystkich wersji silnikowych, czyli odłączenie akumulatora. Samochód należy podnieść i oprzeć na podstawkach albo skorzystać z kanału lub platformy warsztatowej.

Jeżeli pracujemy bez kanału, samochód trzeba podnieść jak najwyżej, a osłonę silnika najlepiej zdejmować z pomocą drugiej osoby. Na osłonie leżą zazwyczaj pewne ilości piasku oraz innych brudów co powoduje, że osłona jest trochę cięższa i przy odkręcaniu ostatniej śruby może opaść.

Do pracy przydaje się długi klucz nasadowy, klucz płasko-oczkowy z grzechotką, mała grzechotka, nasadki oraz klucze Torx. Przed rozpoczęciem należy zapewnić stabilne podparcie samochodu i nie pracować wyłącznie na lewarku.

Wymiana rozrusznika w Oplu Astra H i Zafirze B

Silnik benzynowy 1.4

Na początku należy podnieść samochód. Wystarczy do tego tradycyjny lewarek razem z podstawkami. Jeżeli mamy dojście do platformy warsztatowej warto skorzystać z tej opcji.

Teraz odkręcamy dwie nakrętki i odpinamy przewody od rozrusznika. Pozostaje nam wyjąć dwie śruby i wyjąć rozrusznik z samochodu. Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Silnik benzynowy 1.6

Pierwszy krok to odłączenie miękkiego przewodu podciśnienia. Następnie odkręcamy dwie śruby mocujące podporę kolektora dolotowego. Na rozruszniku znajdują się przewody, które są zamocowane śrubami - odkręcamy je.

Kolejny krok to odkręcenie przewodu masowego. Pozostają nam mocowania samego rozrusznika. Odkręcamy śruby znajdujące się na dole oraz jedną śrubę dwustronną w górnej części. Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Silnik benzynowy 1.8

W silniku 1.8 wymiana wygląda podobnie jednak jest kilka dodatkowych czynności. Na początku podobnie jak w silniku 1.6 unosimy samochód i podpieramy go. Następnie demontujemy podporę kolektora dolotowego.

Teraz wykręcamy dwie nakrętki i odpinamy przewody od rozrusznika. Na górze znajduje się przewód masowy, który odkręcamy. W górnej części znajduje się nakrętka a u dołu śruba mocująca. Po wykręceniu ich wyjmujemy rozrusznik do dołu.

Montaż przebiega w odwrotnej kolejności.

Silnik benzynowy 2.0

Na początku musimy odkręcić wspornik, który jest zamocowany za pomocą dwóch śrub do kolektora dolotowego i kadłuba silnika. Wspornik ten znajduje się na górze w tylnej części silnika.

Teraz odkręcamy dwie nakrętki mocujące przewody do rozrusznika i zdejmujemy je. W kolejnym kroku odkręcamy długą śrubę znajdującą się na górze rozrusznika oraz śrubę na dole rozrusznika. Wyjmujemy go do dołu. Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Silnik benzynowy 2.2

W tym silniku jest praktycznie najmniej pracy. Wymiana nie jest skomplikowana. Na początku musimy podnieść samochód i podeprzeć na podstawkach.

Następnie odkręcamy dwie nakrętki od rozrusznika i odpinamy przewody. Na koniec wykręcamy śruby mocujące sam rozrusznik i wyjmujemy go od dołu. Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Silnik Diesla 1.3 CDTI

Otwieramy przednią maskę demontujemy akumulator i lokalizujemy skrzynię biegów. Przy niej znajdują się cięgna zmiany biegów, które są na czopach kulistych. Demontujemy je za pomocą klucza płaskiego.

Teraz zdejmujemy do tyłu pierścienie zabezpieczające i wyjmujemy cięgna zmiany biegów z podpór. Po zdemontowaniu ich odkładamy je na bok. Pamiętajmy, żeby ich nie wyginać ani rozciągać mogą ulec uszkodzeniu.

Następnie odkręcamy górną śrubę rozrusznika. Z racji trudnego dostępu polecamy użyć długiego klucza nasadowego. Podnosimy samochód za pomocą lewarka i podpieramy go na podstawkach.

Odkręcamy dwa przewody podciśnienia od zasobnika podciśnienia. Następnie wykręcamy dwie śruby i zdejmujemy zasobnik razem ze wspornikiem. Wykręcamy dwie nakrętki i odpinamy przewody od rozrusznika. Pozostaje nam odkręcić dolną śrubę mocującą rozrusznik.

Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności. Pamiętajmy, żeby podłączyć wszystkie przewody.

Silnik Diesla 1.7 CDTI

W tym przypadku również potrzebny jest demontaż akumulatora. Następnie odkręcamy górną śrubę rozrusznika z obudowy skrzyni biegów. W przypadku problemów z lokalizacją rozrusznika, znajduje się ona z tyłu bezpośrednio przy kadłubie silnika.

Teraz unosimy samochód i podpieramy go na „kobyłkach”. Demontujemy dolną osłonę silnika. Odpinamy miękki przewód powrotny, który znajduje się pomiędzy obudową filtru a silnikiem. W celu wykonania tej czynności musimy rozpiąć opaskę.

Teraz odkręcamy śrubę i odpinamy przewody od rozrusznika. Wykręcamy nakrętkę przewodu masowego. Pozostaje nam odkręcić śrubę dwustronną i od dołu rozrusznik. Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Silnik Diesla 1.9 CDTI

Otwieramy przednią maskę i demontujemy górną obudowę silnika. W Astrze z silnikiem 1.9 DT i DTL należy zdemontować kratkę podszybia. W Zafirze z takimi samymi silnikami mamy do wymontowania osłonę przegrody czołowej.

Teraz wyjmujemy miękkie przewody cieczy chłodzącej, które zamocowane są na wsporniku. Wykręcamy dwie nakrętki i demontujemy go. Odchylamy na bok wiązkę przewodów i odkręcamy dwie nakrętki po czym możemy odpiąć przewody od rozrusznika.

Teraz demontujemy dwie śruby rozrusznika a następnie podnosimy samochód i podpieramy go na „kobyłkach”. Demontujemy dolną osłonę silnika i odkręcamy nakrętkę mocującą przewód masowy. Pozostaje nam odkręcić śrubę dwustronną i możemy wyjąć rozrusznik z samochodu.

Montaż przeprowadzamy w odwrotnej kolejności.

Demontaż rozrusznika Opel Astra II 1.7 DTI

Rozrusznik wyciąga się od dołu więc najlepiej jest to robić z kanału, chociaż bez też się da. Patrząc od przodu auta rozrusznik jest zainstalowany gdzieś pod obudową filtra oleju i z góry ciężko go dojrzeć.

Rozrusznik zamocowany jest do bloku silnika na 2 śruby, jedną odkręcamy z dołu a drugą od góry. Jak mamy już podniesione auto lub na kanale odłączamy i wyjmujemy akumulator.

Potem żeby mieć lepszy dostęp demontujemy podstawę akumulatora, czyli 3 śruby na klucz nr 13. Śruba trzymająca rozrusznik jest z prawej strony silnika pod taką blaszką w okolicach termostatu i chłodniczki oleju.

Należy ją wymacać palcami, gdyż jest niewidoczna pod tą blachą, potem dopasować odpowiednią nasadkę, klucz nr 19, i przedłużkę. Teraz wchodzimy pod samochód i demontujemy osłonę silnika tą małą i całą resztę.

Aby go wyjąć należy odkręcić łapę trzymającą mechanizm zmiany biegów. Ręką należy wymacać 4 śrubki Torx trzymające łapę, można je odkręcić nasadką 10 albo 8 na małej grzechotce.

Potem odkręcić czujnik MAP-sensor, czyli 2 śrubki nr 10. Teraz odłączamy przewody elektryczne od rozrusznika i odkręcamy śrubę, klucz nr 17, trzymającą rozrusznik do kadłuba silnika.

Aby go wyjąć trzeba trochę się nagimnastykować, przeszkadza wąż prowadzący do filtra oleju oraz wiązka elektryczna od sterownika pompy. Aby sobie ułatwić można wyjąć wtyczkę z pompy aby poluźnić przewody.

Rozbieranie rozrusznika

Naprawa rozrusznika nie jest skomplikowana i przy odrobinie zdolności manualnych można samemu sobie poradzić. Należy go rozkręcić i sprawdzić co będzie nam potrzebne.

W rozruszniku Hitachi S114-829B obudowa jest skręcona dwoma długimi śrubami na klucz nr 8. W rozruszniku Mitsubishi M001T30071 należy odkręcić przewód szczotek od elektromagnesu, a następnie sam elektromagnes, po czym rozkręcić rozrusznik, wykręcając dwie śruby M5.

Jeśli nie można wykręcić śrub, można wkręcać je oraz wykręcać naprzemian po kilka stopni obrotu, aby nie urwać śrub. Przed rozpoczęciem wykręcania śrub można nagrzać opalarką lub nad palnikiem gazowym korpus bendiksa, do którego są te śruby wkręcone.

Następnie wykręcamy śruby mocujące szczotkotrzymacz do obudowy rozrusznika. Potem ostrożnie rozkładamy rozrusznik na części pierwsze.

OSTROŻNIE: nie zgubić kulki stalowej, która znajduje się w środku na dnie tulejki w przekładni. Po zdemontowaniu gumy dźwigni bendiksa nie zgubić stalowej zaślepki bendiksa oraz dobrze zapamiętać kierunek montażu dźwigni.

Kontrola i czyszczenie elementów

W moim przypadku okazało się, że szczotki się zużyły i z powodu braku styku szczotek z komutatorem, w efekcie iskrzenia, stopiły się płytki komutatora. Pył ze startych szczotek wewnątrz rozrusznika może potwierdzić długotrwałe zużycie szczotek.

Przy okazji należy wszystko starannie oczyścić i nasmarować elementy przekładni. Teraz wszystko myjemy w benzynie ekstrakcyjnej wycieramy i suszymy, zakładamy nowe szczotki i składamy wszystko w całość.

W rozruszniku mogą być widoczne również wypalony komutator wirnika oraz wytarte magnesy stałe w statorze uszkodzone przez wirnik w wyniku luzów na tulejkach. Takie uszkodzenia pokazują, że zwlekanie z regeneracją może zwiększyć zakres naprawy.

Wymiana szczotek i szczotkotrzymacza

Można wymienić same szczotki, ale nie da się tego zrobić samemu, gdyż ich wyprowadzenia są zgrzane do szczotkotrzymacza. W praktyce można więc wymienić cały szczotkotrzymacz ze szczotkami.

Po oczyszczeniu wirnika i komutatora nakładamy nowy szczotkotrzymacz na komutator i wkładamy do obudowy ze zregenerowaną tulejką. Może być problem z nałożeniem szczotek na komutator, dlatego trzeba bardzo uważać, gdyż bardzo łatwo złamać bądź ukruszyć węglowe szczotki.

Można wykorzystać kawałek rurki RL, wykonując stożek po którym nasunie się szczotkotrzymacz na komutator. Rurkę można przeciąć na pewnej długości wzdłuż, a następnie ścisnąć taśmą izolacyjną.

Wymiana tulejek

Następnie wybijamy od wewnątrz obudowy zaślepkę metalową oraz od zewnątrz wybijamy tulejkę z kołnierzem. Wszystko czyścimy i nabijamy od wewnątrz nową tulejkę.

Po zdemontowaniu zębatek z przekładni rozwiercamy tulejkę. Można również spróbować wyciągnąć tulejkę gwintownikiem. Po rozwierceniu tulejki należy dokładnie oczyścić z opiłków pierścień zębaty przekładni.

Następnie rozwiercamy tulejkę w obudowie bendiksa i po oczyszczeniu obudowy montujemy taką samą tulejkę jak w przekładni. Starą tulejkę można również spróbować wyciągnąć gwintownikiem.

Składanie rozrusznika

Po wymianie tulejek składamy rozrusznik, wkładamy wałek bendiksa z przekładnią do obudowy. WAŻNE: sprawdzić kierunek montażu dźwigni bendiksa.

W przypadku montażu dźwigni w niewłaściwym kierunku zębatka bendiksa nie cofnie się do końca i wystając z obudowy może ocierać o koło zamachowe. Następnie montujemy małe zębatki przekładni i najważniejsze nie zapomnieć włożyć stalowej kulki łożyska.

Montujemy okrągłą gumową uszczelkę przekładni. Montujemy stalową zaślepkę dźwigni bendiksa, nie pomylić kierunku, oraz gumową uszczelkę. Zwrócić uwagę na zaczepy ustalające stator w obudowie bendiksa.

Skręcamy całość długimi śrubami M5, następnie przykręcamy elektromagnes bendiksa oraz przewód szczotek. Po złożeniu rozrusznik powinien swobodnie obracać się w rękach.

Test rozrusznika przed montażem

Przed skręceniem do auta polecam sprawdzić czy wszystko działa, żeby nie robić wszystkiego od początku. Najpierw sprawdzamy cewkę elektromagnesu czy działa bendiks. Następnie sprawdzamy czy po podłączeniu do akumulatora rozrusznik się kręci.

Test bendiksa

Podepnij plus 12V akumulatora do śruby na elektromagnesie. Drugim przewodem podpiętym do minusa akumulatora dotknij obudowy bendiksa.

Przewód +12V niech jest podpięty cały czas do zacisku na elektromagnesie, a dotykaj sobie drugim przewodem do obudowy ponieważ będzie troszeczkę iskrzyło i w ten sposób nie uszkodzisz sobie gwintu. Bendiks powinien się wysunąć a po odpięciu kabla natychmiast schować.

Test silnika rozrusznika

Zapiąć sobie rozrusznik do imadła lub położyć na podłodze i przydepnąć go nogą, bo dość spory zryw może być. Dobrze aby były przewody do odpalania, bo jak będą przewody zbyt cienkie to rozrusznik może nie ruszyć a kable będą się grzały.

Podepnij plus 12V akumulatora do śruby na elektromagnesie. Drugim przewodem podpiętym do minusa akumulatora dotknij obudowy bendiksa. Powinien się kręcić bez wyrzucenia bendiksa.

Montaż rozrusznika w samochodzie

Montaż odbywa się w odwrotnej kolejności niż demontaż. Mając już wprawę przy wyjmowaniu nie powinno to potrwać dłużej niż godzinę.

Przy każdym silniku bez względu na to czy jest to Diesel lub benzyna należy sprawdzić na koniec czy wszystkie elementy są poprawnie zamocowane. Niepodłączenie któregoś z podzespołów może przyczynić się do niepoprawnej pracy silnika.

Najpierw warto poczekać z przykręceniem osłon silnika i sprawdzić czy auto odpala. Jeżeli wyjmowaliśmy wtyczkę od sterownika pompy paliwa należy się upewnić, że dobrze zaskoczyła.

Okazuje się, że musi być ona idealnie na swoim miejscu. U mnie niby wpięta była OK ale przy pierwszym odpaleniu silnik zakopcił cały garaż chmurą czarnego dymu i pracował jak stary traktor. Poprawiłem jeszcze raz wtyczkę i jest dobrze.

Przykładowe rozruszniki i elementy naprawcze

W przypadku rozrusznika Hitachi S114-829B szczotkotrzymacz to koszt ok 25 zł, a wirnik to ok 70zł. W jednym przypadku do wymiany były szczotki i wirnik, których koszt wyniósł 114zł.

W przypadku rozrusznika Mitsubishi szczotkotrzymacz ze szczotkami kosztował 43zł, tuleja z kołnierzem 5zł, a tulejki fi 14/10 wys12 kosztowały 2 x 3zł.

Najczęstsze błędy podczas naprawy

• Praca pod samochodem opartym wyłącznie na lewarku.
• Nieodłączenie akumulatora przed odpinaniem przewodów rozrusznika.
• Zgubienie stalowej kulki znajdującej się w przekładni.
• Nieprawidłowy kierunek montażu dźwigni bendiksa.
• Uszkodzenie węglowych szczotek podczas zakładania na komutator.
• Pozostawienie opiłków po rozwiercaniu tulejek.
• Niepodłączenie przewodu masowego lub przewodów sterownika.
• Brak testu rozrusznika przed zamontowaniem go w samochodzie.

Nie warto zbyt długo zwlekać z regeneracją rozrusznika, aby nie okazało się, że zamiast jego regeneracji będziemy musieli zakupić inny, bo na reanimację starego będzie już za późno. Po regeneracji rozrusznik powinien pracować wyraźnie sprawniej, a silnik powinien uruchamiać się bez zbędnych prób.

tags: #naprawa #rozrusznika #opel