Parownik klimatyzacji Audi A6 C5 — objawy usterek, czyszczenie i wymiana

Parownik klimatyzacji w Audi A6 C5 znajduje się pod deską rozdzielczą, po stronie pasażera, w obudowie układu klimatyzacji. Element ten odpowiada za schładzanie powietrza kierowanego do kabiny, a jego zabrudzenie, oblodzenie, korozja lub nieszczelność mogą powodować nieprzyjemny zapach, słaby nawiew, pojawianie się białego „śniegu” z kratek oraz zamarzanie całego układu.

W przypadku problemów z parownikiem należy najpierw sprawdzić drożność odpływów skroplin, stan filtra kabinowego, czystość powierzchni parownika, ilość czynnika chłodniczego oraz wartości ciśnienia podczas pracy klimatyzacji. Demontaż parownika jest znacznie bardziej pracochłonny niż jego dezynfekcja, dlatego rozbieranie samochodu warto rozważyć dopiero wtedy, gdy czyszczenie i diagnostyka nie przyniosą rezultatu.

Objawy uszkodzonego lub zabrudzonego parownika

Do typowych objawów problemów z parownikiem należy nieprzyjemny zapach po wyłączeniu klimatyzacji. Wilgoć pozostająca w obudowie, zabrudzenia oraz niedrożne odpływy mogą powodować rozwój zanieczyszczeń i szybki powrót zapachu po zastosowaniu preparatu.

Innym sygnałem jest stopniowe osłabianie nawiewu podczas dłuższej pracy klimatyzacji. Po rozmontowaniu obudowy wentylatorów i parownika może się okazać, że parownik jest oblodzony i zarośnięty od strony wlotu powietrza warstwą filcu powstałego ze zbitego kurzu i innych zanieczyszczeń.

Brak filtra kabinowego może doprowadzić do powstania grubej warstwy zbitego kurzu na parowniku. W przypadku samochodu mającego wiele lat nawet prawidłowo zamontowany filtr nie zawsze wyklucza silne zabrudzenie elementu.

Jeżeli aluminiowy parownik koroduje, z kratek nawiewu może wydobywać się biały „śnieg”, a po kontakcie z wilgocią pojawia się charakterystyczny zapach. Taki stan może oznaczać konieczność wymiany parownika, ponieważ samo odkażanie nie usunie uszkodzeń materiału.

Zamarzanie parownika i ograniczenie przepływu powietrza

Zamarzający parownik może po dłuższej jeździe całkowicie zablokować przepływ powietrza, przez co w samochodzie robi się duszno. W jednym z opisanych przypadków temperatura powietrza wylotowego z dysz wynosiła 2 stopnie, a parownik pokrywał się szronem i lodem.

Przyczyną może być przeładowanie układu czynnikiem chłodniczym lub olejem. W takiej sytuacji zamarzać może rurka powrotna i sam parownik, choć objaw nie musi występować za każdym razem, ponieważ zależy między innymi od ilości oleju przepompowywanego w danym momencie przez sprężarkę.

W Audi A6 C5 występowały zmiany dotyczące ilości czynnika zależne od daty produkcji. Dla samochodu wyprodukowanego w lipcu 1999 roku, przy skraplaczu o grubości 18 mm, podawano ilość 650-700 g czynnika.

Jeżeli układ był wielokrotnie napełniany albo podczas wymiany części dodawano olej bez dokładnego uwzględnienia ilości odzyskanej z instalacji, warto zweryfikować zarówno masę czynnika, jak i ilość oleju. Sam opis wartości jako „książkowych” nie zastępuje pomiaru manometrami.

Diagnostyka klimatyzacji przed wymianą części

W pierwszej kolejności należy sprawdzić układ diagnostyczny VAG, wskazania czujników temperatury i ciśnienia oraz działanie klap. Brak błędów w sterowniku nie wyklucza jednak problemu mechanicznego, nieprawidłowej ilości czynnika, zabrudzenia parownika ani niewłaściwego przepływu powietrza.

Ciśnienia podczas pracy klimatyzacji powinny zostać zmierzone manometrami, szczególnie po stronie ssawnej. Pomiar warto wykonać przy prędkości obrotowej silnika 1500 obr./min, ponieważ dopiero wtedy można właściwie ocenić zachowanie układu w warunkach pracy.

W przypadku silnika 1,9 TDI AFN nie należy ograniczać diagnostyki do odczytu temperatury z dysz. Jeżeli sterownik pokazuje prawidłowe wartości, a parownik nadal zamarza, należy sprawdzić również ilość czynnika, ilość oleju, drożność przepływu powietrza i rzeczywisty stan parownika.

W niektórych wersjach Audi A6 C5 nie ma osobnego czujnika temperatury zamarzania parownika. W opisywanym układzie znajdowały się cztery czujniki: dwa w lewej i prawej dyszy wylotowej, jeden przy dyszy wylotowej w okolicy nóg kierowcy oraz jeden na wlocie świeżego powietrza przy filtrze przeciwpyłkowym.

Najczęstsze przyczyny oblodzenia parownika

• zbyt duża ilość czynnika chłodniczego;
• nadmiar oleju w układzie;
• zabrudzony parownik ograniczający przepływ powietrza;
• niedrożny lub zanieczyszczony filtr kabinowy;
• nieprawidłowe działanie klapy defrostu;
• błędne wskazania czujników temperatury lub ciśnienia;
• niewłaściwe działanie sterowania klimatyzacją;
• niedrożne odpływy skroplin;
• nieszczelność lub uszkodzenie mechaniczne parownika.

Wymiana panelu sterowania Climatronic, osuszacza, dyszy rozprężnej, wentylatora, opornicy wentylatora, czujnika nasłonecznienia oraz całej nagrzewnicy nie zawsze rozwiązuje problem. Jeżeli parownik nadal zamarza, nie powinno się wymieniać kolejnych elementów bez pomiaru ciśnień, kontroli przepływu powietrza i oceny ilości czynnika oraz oleju.

Klapa defrostu również może być podejrzewana, gdyż jej nieprawidłowe położenie może wpływać na przepływ powietrza przez parownik. Jeżeli jednak cała nagrzewnica wraz z układem silniczków i klap została wymieniona, wykonano nastawy podstawowe, a wszystkie klapy działają prawidłowo, prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia dokładnie tej samej usterki jest mniejsze.

Czyszczenie i odkażanie parownika

Do parownika można dostać się od strony pasażera, po zdemontowaniu schowka. Element znajdujący się pod schowkiem jest właśnie parownikiem, a nie nagrzewnicą.

Przed zastosowaniem preparatu należy sprawdzić odpływy skroplin. Jeżeli odpływy są zatkane, wilgoć pozostaje pod parownikiem i nieprzyjemny zapach szybko powraca. Preparat do czyszczenia powinien być stosowany dopiero wtedy, gdy wszystkie kanaliki odpływowe są drożne.

Po zdjęciu filtra przeciwpyłkowego można wprowadzić środek czyszczący przez otwór filtra, zgodnie z instrukcją preparatu. W ten sposób można ograniczyć konieczność rozbierania deski rozdzielczej, szczególnie gdy problem dotyczy zapachu, a nie korozji lub nieszczelności.

Preparat można również aplikować przez wyloty nawiewu za pomocą dołączonego wężyka. W niektórych samochodach w obudowie klimatyzacji znajdują się gumowe korki serwisowe, przez które można wprowadzić środek bezpośrednio do wnętrza obudowy. Podczas aplikacji dmuchawa powinna być włączona, jeżeli przewiduje to instrukcja używanego środka.

Jedną z metod jest zastosowanie aparatury wytwarzającej ultradźwięki i zamieniającej płyn dezynfekujący w parę o bardzo małych kroplach. Para może wypełnić wnętrze samochodu i przedostać się do parownika, jednak takie odkażanie nie zastąpi mechanicznego usunięcia grubej warstwy kurzu ani naprawy skorodowanego elementu.

Dlaczego samo odkażanie może nie pomóc

Jeżeli parownik jest pokryty warstwą zbitego kurzu, preparat może nie dotrzeć do całej powierzchni wymiennika. W takim przypadku zapach może jedynie chwilowo zmienić charakter, a po kilku dniach powrócić.

W jednym z opisanych przypadków po użyciu około 400 ml preparatu nieprzyjemny zapach zmienił się na zapach starego mleka, ale nie zniknął. Taki efekt wskazuje, że środek mógł zadziałać tylko powierzchniowo albo że źródło zapachu znajdowało się głębiej w obudowie parownika.

Przydatne może być użycie endoskopu technicznego. Oględziny przed czyszczeniem i po czyszczeniu pozwalają ocenić, czy zanieczyszczenia rzeczywiście zostały usunięte, zamiast zakładać, że sama aplikacja preparatu rozwiązała problem.

Wymiana parownika w Audi A6 C5

Wymiana parownika jest bardziej skomplikowana niż jego dezynfekcja. W zależności od wersji nadwozia, wyposażenia i przyjętej metody może być konieczne odłączenie tunelu środkowego, panelu oraz przewodów, a także wyjęcie siedzenia pasażera, aby uzyskać wygodniejszy dostęp od dołu.

Przy pracy pod deską rozdzielczą po stronie pasażera łatwiej jest odpowiednio ułożyć ciało po wyjęciu siedzenia. Dostęp do śrub i przewodów pozostaje ograniczony, dlatego przed demontażem warto dokładnie sprawdzić konstrukcję konkretnej wersji Audi A6 C5.

W przypadku niektórych prac przy układzie klimatyzacji pojawiały się informacje, że wystarczy odłączyć kilka elementów i przewodów, bez zdejmowania całej deski. Inne doświadczenia wskazują jednak, że przy wymianie parownika w konkretnej wersji konieczne może być wyjęcie kokpitu oraz elementów znajdujących się wokół niego.

Właściwa procedura może zależeć od wersji samochodu, dlatego nie należy bezkrytycznie stosować jednego opisu do wszystkich egzemplarzy. Przed rozpoczęciem demontażu warto porównać kilka instrukcji i materiałów dotyczących dokładnie Audi A6 C5 oraz konkretnej obudowy klimatyzacji.

Przy wymianie parownika należy zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenie instalacji, prawidłowe odłączenie przewodów, uszczelki oraz późniejsze wykonanie próby szczelności i napełnienie układu właściwą ilością czynnika. Nowy element powinien być dobrany do wersji klimatyzacji i samochodu, ponieważ dostępne części mogą różnić się wykonaniem oraz jakością.

Co sprawdzić przed podjęciem decyzji o wymianie

1. Sprawdź, czy filtr kabinowy jest zamontowany, drożny i prawidłowo osadzony.
2. Skontroluj odpływy skroplin i upewnij się, że woda swobodnie wypływa pod samochód.
3. Oceń stan parownika przez otwór filtra lub za pomocą endoskopu.
4. Sprawdź, czy parownik nie jest oblepiony kurzem, pleśnią lub innymi zanieczyszczeniami.
5. Zmierz ciśnienia po stronie ssawnej i tłocznej przy pracującej klimatyzacji.
6. Zweryfikuj ilość czynnika zależnie od daty produkcji i zastosowanego skraplacza.
7. Ustal, ile oleju znajduje się w układzie po wcześniejszych naprawach.
8. Sprawdź działanie klap, silniczków i czujników temperatury.
9. Skontroluj, czy aluminiowy parownik nie jest skorodowany i nieszczelny.
10. Dopiero po wykonaniu tych czynności zdecyduj o czyszczeniu mechanicznym albo wymianie elementu.

Jeżeli problemem jest wyłącznie zapach, a parownik jest czysty, szczelny i nieuszkodzony, można rozpocząć od udrożnienia odpływów oraz dokładnego czyszczenia. Jeżeli występuje zamarzanie mimo prawidłowych odczytów, należy skoncentrować się na ciśnieniach, ilości czynnika, ilości oleju i przepływie powietrza. Gdy parownik koroduje, rozpada się lub wyrzuca biały osad do kabiny, czyszczenie nie będzie trwałą naprawą.

tags: #parownik #klimatyzacji #audi #a6 #c5