Czynności kontrolno-obsługowe na egzaminie państwowym wykonywane są na placu manewrowym i wchodzą w skład zadania numer jeden „Przygotowanie do jazdy”. W celu uzyskania pozytywnej oceny z egzaminu praktycznego musimy zaprezentować tzw. obsługę pojazdu, polegającą na sprawdzeniu stanu technicznego najważniejszych elementów pojazdu: świateł, sygnału dźwiękowego, oleju, płynu do spryskiwaczy, płynu hamulcowego, płynu chłodzącego silnik.
Są to zadania, które wykonujemy na placu jeszcze przed rozpoczęciem jakiejkolwiek jazdy. Dopiero po ich zaliczeniu możemy przejść do jazdy na placu po pasie ruchu do przodu i do tyłu, czyli tzw. łuku.
Zakres czynności na egzaminie
Co prawda tylko 2 elementy do sprawdzenia są losowane, więc nie musimy wykonywać wszystkiego, ale warto opanować każdą z możliwości. Na egzaminie państwowym wskazujesz jeden z płynów eksploatacyjnych w pojeździe lub sygnał dźwiękowy oraz jedno ze świateł w pojeździe.
Możesz wylosować następujące zestawy: poziom oleju i światło przeciwmgłowe, poziom płynu chłodzącego i światła mijania, poziom płynu hamulcowego i światła drogowe. Możliwe są również inne konfiguracje, czyli jeden z 4 wcześniej wylosowanych płynów lub sygnał dźwiękowy oraz działanie jednego z 8 świateł.
Na egzaminie wewnętrznym obowiązkowo wskazujesz i opisujesz, jak należy sprawdzić wszystkie płyny eksploatacyjne w pojeździe oraz sygnał dźwiękowy, a także wskazujesz i sprawdzasz działanie wszystkich świateł w pojeździe.
Podstawowe zasady przed rozpoczęciem kontroli
Wszystkie światła należy sprawdzać na włączonym zapłonie, ale nie na zapalonym silniku. Oznacza to, że przekręcamy kluczyk w stacyjce tak, aby zapaliły się kontrolki.
Przed rozpoczęciem czynności obsługowych należy zaparkować pojazd na poziomym podłożu, ustawić selektor skrzyni biegów w położeniu P w przypadku automatycznej lub dwusprzęgłowej skrzyni biegów albo dźwignię zmiany biegów w położeniu neutralnym w przypadku mechanicznej skrzyni biegów, włączyć hamulec postojowy i wyłączyć stacyjkę.
Warto pamiętać, że podczas egzaminu nie wykonujesz faktycznego dolewania płynów ani pomiaru oleju do końca, lecz wskazujesz odpowiednie elementy i opisujesz prawidłową procedurę kontroli. Wyjątkiem jest płyn do spryskiwaczy, którego obecność można sprawdzić po otwarciu zbiornika.
Sprawdzanie płynów eksploatacyjnych pod maską
Poziom oleju silnikowego
Miarka znajduje się w tym miejscu, a poziom powinien znajdować się między minimum a maksimum. Wlew oleju znajduje się w tym miejscu.
Pomiar oleju należy wykonywać na zimnym, wyłączonym silniku, stojąc na płaskiej powierzchni. Jeśli silnik jest gorący, należy odczekać około 5-10 minut, aby olej silnikowy w tym czasie spłynął do miski olejowej.
Opisujesz, jak należy wykonać tę czynność: wyjmujemy miarkę, wycieramy, wkładamy ponownie, wyjmujemy, a ślad oleju powinien znajdować się między minimum a maksimum.
Miarkę poziomu oleju należy wyjąć, a następnie wytrzeć do sucha i ponownie włożyć do środka. Dopiero po ponownym wyjęciu pozostawiony na miarce ślad jest miarodajny.
Olej silnikowy nalewa się bezpośrednio do silnika, a nie do zbiornika. Nie należy dodawać nadmiernej ilości oleju i trzeba upewnić się, czy jego poziom nie przekracza oznaczenia F, czyli maksymalnego poziomu na prętowym wskaźniku.
Poziom płynu hamulcowego
Zbiornik znajduje się w tym miejscu. Zawartość powinna zawierać się między minimum a maksimum, które wskazujesz na bocznej części zbiornika.
Poziom płynu hamulcowego mierzymy podobnie jak poziom płynu chłodzącego - wartość minimalna i maksymalna jest zaznaczona na bocznej części zbiornika. Sprawdzasz wizualnie poziom i potwierdzasz, że stan jest prawidłowy.
Jeżeli lampka ostrzegawcza hamulca postojowego lub niskiego poziomu płynu hamulcowego pali się, a hamulec postojowy nie jest włączony, oznacza to, że poziom płynu hamulcowego jest niski.
Poziom płynu chłodzącego
Zbiornik znajduje się w tym miejscu. Zawartość powinna zawierać się między minimum a maksimum, które wskazujesz na bocznej części zbiornika.
Poziom płynu chłodzącego możemy sprawdzić poprzez obserwację bocznej części zbiornika - płyn powinien znajdować się między wartością minimalną a maksymalną.
Przed dolaniem płynu chłodzącego do zbiornika wyrównawczego należy poczekać, aż silnik całkowicie ostygnie. Nie należy odkręcać korka chłodnicy ani zakrętki zbiornika wyrównawczego, gdy silnik jest gorący.
Poziom płynu do spryskiwaczy
Zbiornik znajduje się w tym miejscu. Płyn uzupełniamy do maksimum, czyli pod korek.
Otwierasz korek płynu do spryskiwaczy, sprawdzasz obecność płynu i potwierdzasz. To jedyny zbiornik, który podczas wykonywania czynności kontrolno-obsługowych wolno otworzyć.
Poziom płynu w spryskiwaczach możemy sprawdzić przez otwarcie zbiornika i zweryfikowanie, czy płyn jest widoczny w zbiorniku. Obecność płynu w zbiorniku można jeszcze sprawdzić, uruchamiając spryskiwacz szyby.
Na zbiorniku płynu do spryskiwaczy nie ma podziałki minimum i maksimum.
Sprawdzanie sygnału dźwiękowego
Sygnał dźwiękowy można sprawdzić przez wciśnięcie symbolu trąbki znajdującego się na kierownicy.
Nie podnosisz pokrywy silnika, przyciskasz sygnał dźwiękowy i potwierdzasz, że sygnał jest sprawny.
Sprawdzanie świateł w Hyundaiu i30
Każde zadanie egzaminacyjne polegające na włączeniu świateł obejmuje nie tylko ich załączenie, ale także sprawdzenie, czy działają. Po włączeniu odpowiednich świateł należy wysiąść z samochodu, obejść pojazd i wskazać egzaminatorowi działające punkty świetlne.
Światło należy włączyć, następnie opuścić pojazd i wskazać je egzaminatorowi oraz określić, czy światło działa. Po sprawdzeniu można je wyłączyć.
Światła pozycyjne
Światła pozycyjne przednie i tylne włącza się przez przekręcenie przełącznika na światła pozycyjne. Następnie obchodzisz samochód i sprawdzasz działanie świateł, po czym potwierdzasz ich sprawność.
Światła pozycyjne to 4 punkty świetlne z przodu: 2 w prawej i lewej lampie barwy białej, oraz z tyłu: 2 w prawej i lewej lampie barwy czerwonej.
Światła pozycyjne służą do oświetlenia pojazdu podczas zatrzymania się i dłuższego postoju zarówno na jezdni, jak i na poboczu.
Światła mijania
Przełączasz stacyjkę, czyli kluczyk, w pozycję zapłonu, włączasz światła mijania, stajesz z przodu samochodu i sprawdzasz działanie świateł, a następnie potwierdzasz ich sprawność.
Światła mijania to 2 punkty świetlne znajdujące się z przodu pojazdu, o barwie białej.
Światła mijania należy włączyć zgodnie z przepisami ruchu drogowego w warunkach normalnej przejrzystości powietrza przez całą dobę. W warunkach niedostatecznej widoczności i trudnych warunkach atmosferycznych należy używać świateł mijania.
Światła drogowe
Przełączasz stacyjkę w pozycję zapłonu, przełączasz przełącznik na światła mijania, a następnie odpychasz przełącznik świateł od siebie i masz włączone światła drogowe. Włączenie świateł drogowych sygnalizuje niebieska kontrolka.
Stajesz z przodu samochodu i sprawdzasz działanie świateł, a następnie potwierdzasz ich sprawność. Światła drogowe to 2 punkty świetlne w prawej i lewej lampie, barwy białej.
Światła drogowe świecą intensywniej niż światła mijania. Jeśli zadaniem było włączenie świateł drogowych, pamiętaj o ich wyłączeniu przed przystąpieniem do kolejnych zadań.
Światła kierunkowskazów
Przełączasz stacyjkę w pozycję zapłonu, włączasz lewy kierunkowskaz, następnie wychodzisz z samochodu i sprawdzasz działanie świateł kierunkowskazu lewego. Następnie włączasz prawy kierunkowskaz i sprawdzasz działanie świateł kierunkowskazu prawego.
Kierunkowskazy znajdują się z lewej i prawej strony pojazdu. Po każdej stronie są 3 pulsujące światła barwy pomarańczowej: w przedniej lampie, w przednim błotniku lub na lusterku bocznym oraz w tylnej lampie.
W Hyundaiu i30 należy poprawnie wskazać wszystkie światła kierunkowskazów, w tym element znajdujący się z boku pojazdu.
Światła awaryjne
Włączasz światła awaryjne, obchodzisz samochód i sprawdzasz działanie świateł, a następnie potwierdzasz ich sprawność.
Włącznik świateł awaryjnych znajduje się nad radiem i jest oznaczony symbolem trójkąta.
Światła awaryjne to 6 punktów świetlnych: dwa z przodu, dwa z tyłu i po jednym na lusterkach bocznych. Wszystkie świecą pulsacyjnym światłem pomarańczowym.
Światła awaryjne służą przede wszystkim do sygnalizowania awarii pojazdu lub wypadku.
Światła hamowania STOP
W przypadku świateł STOP prosisz egzaminatora o pomoc, mówiąc: „Czy mogę prosić o potwierdzenie działania świateł STOP?”. Następnie naciskasz pedał hamulca roboczego, a egzaminator potwierdza działanie świateł.
Światła hamowania STOP to 3 punkty świetlne znajdujące się z tyłu pojazdu: w prawej lampie, lewej lampie oraz nad szybą u góry. Mają barwę czerwoną i świecą intensywnie.
Światło przeciwmgłowe tylne
Przełączasz stacyjkę w pozycję zapłonu, włączasz światła mijania, następnie włączasz światło przeciwmgłowe tylne, stajesz z tyłu pojazdu i sprawdzasz jego działanie.
Światło przeciwmgłowe tylne to 1 punkt świetlny znajdujący się z tyłu pojazdu, w zderzaku po lewej stronie. Świeci intensywnie i ma barwę czerwoną.
Jeśli zadaniem było włączenie światła przeciwmgłowego, pamiętaj o jego wyłączeniu przed przystąpieniem do kolejnych zadań.
Przednie światła przeciwmgłowe
W samochodzie egzaminacyjnym nie ma przednich świateł przeciwmgłowych.
Jeżeli pojazd jest wyposażony w przednie światła przeciwmgłowe, należy najpierw załączyć światła mijania, a następnie uruchomić włącznik z symbolem przednich świateł przeciwmgłowych.
Światło cofania
Przełączasz stacyjkę w pozycję zapłonu, wciskasz sprzęgło i włączasz wsteczny bieg, wychodzisz z samochodu i sprawdzasz działanie światła cofania, a następnie potwierdzasz, że światło jest sprawne.
Światło cofania to 1 punkt świetlny znajdujący się po prawej stronie w zderzaku.
Podczas sprawdzania działania światła cofania silnik nie może być uruchomiony. Na zapalonym silniku nie będziemy w stanie sprawdzić światła cofania bez pomocy egzaminatora, ponieważ nie możemy opuścić pojazdu pozostawionego na biegu.
Najważniejsze zasady dotyczące sprawdzania świateł
- Wszystkie światła należy sprawdzać na włączonym zapłonie, ale nie na zapalonym silniku.
- Po włączeniu świateł należy opuścić pojazd i wskazać działające punkty świetlne.
- W przypadku świateł STOP należy poprosić egzaminatora o pomoc.
- Światło cofania sprawdza się przy włączonym zapłonie i wyłączonym silniku.
- Po sprawdzeniu świateł drogowych lub przeciwmgłowych należy je wyłączyć.
- W przypadku kierunkowskazów należy sprawdzić elementy z przodu, z tyłu i z boku pojazdu.
Kategoria B - Plac - Przygotowanie się do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego.
Kontrolki i wskaźniki Hyundai i30
Po uruchomieniu silnika należy sprawdzić, czy wszystkie lampki ostrzegawcze zgasły. Jeżeli którakolwiek z nich nadal jest zapalona, sygnalizuje to sytuację wymagającą zainteresowania kierowcy.
Usterki w zestawie wskaźników wyświetlają się jako symbole: czerwone lampki awaryjne ostrzegają o poważnych usterkach, żółte lampki ostrzegawcze informują o potencjalnych problemach, a lampki informacyjne informują o aktualnym stanie urządzeń w samochodzie.
Prędkościomierz i obrotomierz
Prędkościomierz podaje prędkość pojazdu w kilometrach na godzinę (km/h). Obrotomierz pokazuje przybliżoną prędkość obrotową silnika w obrotach na minutę (obr./min).
Obrotomierz pozwala na prawidłową zmianę biegów i unikanie przeciążenia silnika lub wprowadzania go na wysokie obroty. Nie wolno utrzymywać pracującego silnika przy strzałce obrotomierza znajdującej się na czerwonym polu.
Wskaźnik poziomu paliwa
Wskaźnik poziomu paliwa pokazuje przybliżoną ilość paliwa, jaka pozostała w zbiorniku. Niski poziom paliwa sygnalizuje lampka ostrzegawcza.
Na pochyłościach lub zakrętach paliwo przemieszcza się w zbiorniku. Może to spowodować zmianę położenia wskaźnika poziomu lub wcześniejsze niż zwykle włączenie się lampki ostrzegawczej niskiego poziomu paliwa.
Unikać jazdy przy bardzo niskim poziomie paliwa. Brak paliwa może spowodować wypadanie zapłonów i doprowadzić do przeciążenia katalizatora, a w efekcie do jego uszkodzenia.
Wskaźnik temperatury płynu chłodzącego
Kiedy stacyjka jest włączona, wskaźnik pokazuje temperaturę płynu chłodzącego silnik. Jeżeli wskazówka wskaźnika przesunie się z zakresu normalnego w kierunku położenia „130”, oznacza to przegrzanie, które może spowodować uszkodzenie silnika.
W przypadku przegrzania silnika należy natychmiast przerwać jazdę. Jeżeli spod pojazdu wycieka płyn chłodzący lub spod maski wydobywa się para, należy zatrzymać silnik i nie otwierać maski, dopóki nie przestanie wypływać płyn lub nie przestanie wydobywać się para.
Nie wolno odkręcać korka chłodnicy ani zakrętki zbiornika wyrównawczego, gdy silnik jest gorący. Gorący płyn chłodzący pod ciśnieniem może wytrysnąć na zewnątrz i spowodować poważne poparzenia.
Licznik przebiegu i komputer pokładowy
Licznik przebiegu podaje całkowity przejechany dystans. Należy z niego korzystać do określania konieczności wykonywania przeglądów okresowych.
Szacowany zasięg z aktualną ilością paliwa to przybliżony dystans, jaki można przejechać do wyczerpania paliwa. Zasięg zależy w znacznym stopniu od warunków jazdy, techniki jazdy i stanu pojazdu.
Najważniejsze lampki ostrzegawcze
Lampka ciśnienia oleju silnikowego
Lampka ostrzegawcza ciśnienia oleju silnikowego zapala się, gdy zapłon jest włączony, i pozostaje zapalona do momentu uruchomienia silnika. Jeżeli świeci się przy pracującym silniku, oznacza to poważną awarię.
Należy zatrzymać samochód w bezpiecznym miejscu, wyłączyć silnik i sprawdzić poziom oleju. Jeżeli poziom oleju jest zbyt niski, należy uzupełnić olej do prawidłowego poziomu.
Jeżeli po uruchomieniu silnika lampka świeci się nadal, należy natychmiast wyłączyć silnik. Niewyłączenie silnika natychmiast po zaświeceniu się lampki może spowodować poważne uszkodzenie silnika.
Lampka niskiego poziomu oleju silnikowego
Lampka ostrzegawcza niskiego poziomu oleju włącza się w przypadku konieczności sprawdzenia poziomu oleju silnikowego. W przypadku włączenia się tej lampki należy możliwie jak najszybciej sprawdzić poziom i dolać oleju według potrzeby.
Nie należy przekraczać maksymalnego poziomu oleju. Poziom oleju nie powinien znajdować się powyżej oznaczenia F na wskaźniku.
Lampka temperatury silnika
Jeżeli wskaźnik temperatury sygnalizuje przegrzanie się silnika, wyczuwalny jest spadek mocy lub z silnika dochodzą głośne dźwięki, prawdopodobnie silnik jest zbyt gorący.
Należy zjechać z jezdni i zatrzymać się w bezpiecznym miejscu, ustawić drążek zmiany biegów w położeniu neutralnym, zaciągnąć hamulec postojowy i wyłączyć klimatyzację, jeżeli jest włączona.
Lampka hamulca postojowego i płynu hamulcowego
Lampka zapala się po włączeniu stacyjki, pozostaje zapalona, gdy hamulec postojowy jest włączony, oraz sygnalizuje niski poziom płynu hamulcowego.
Jeżeli poziom płynu hamulcowego jest zbyt niski, należy dojechać do najbliższego bezpiecznego miejsca i zatrzymać samochód. Po wyłączeniu silnika należy sprawdzić poziom płynu hamulcowego i w razie potrzeby dolać płynu.
Jeżeli widoczny jest wyciek z układu, lampka ostrzegawcza nadal się pali lub hamulce nie działają prawidłowo, nie wolno kontynuować jazdy.
Lampka ABS i EBD
Lampka ABS zapala się po włączeniu stacyjki na około 3 sekundy, a następnie gaśnie. Jeżeli pozostaje zapalona, występuje usterka układu ABS.
Podstawowy układ hamulcowy będzie działać nadal, ale bez układu ABS. W takim przypadku pojazd powinien zostać sprawdzony w Autoryzowanej Stacji Obsługi Hyundai.
Jeżeli lampka ostrzegawcza układu ABS i lampka ostrzegawcza włączenia hamulca postojowego lub niskiego poziomu płynu hamulcowego świecą się jednocześnie, oznacza to nieprawidłowość w układzie hamulcowym, która może spowodować niebezpieczną sytuację podczas gwałtownego hamowania.
Lampka elektronicznego wspomagania kierownicy
Lampka elektronicznego układu wspomagania kierownicy zapala się po włączeniu stacyjki i powinna zgasnąć po uruchomieniu silnika. Jeżeli pozostaje zapalona, może występować usterka układu EPS.
W przypadku usterki kierownica może stać się cięższa. Przed diagnozą zawsze sprawdź akumulator 12 V, ponieważ niskie napięcie może wywoływać tę lampkę w Hyundaiu i30.
Lampka sygnalizacji usterek MIL
Lampka sygnalizacji usterek zapala się po włączeniu stacyjki i powinna zgasnąć po uruchomieniu silnika. Jeżeli pozostaje zapalona, może występować usterka układu kontroli emisji.
Jazda z włączoną lampką sygnalizacji usterek może spowodować uszkodzenie układów kontroli emisji, a w konsekwencji pogorszenie osiągów samochodu lub zwiększenie zużycia paliwa.
Lampka ładowania akumulatora
Lampka ostrzegawcza braku ładowania akumulatora informuje o nieprawidłowym działaniu alternatora lub układu ładowania akumulatora.
Należy ostrożnie dojechać do najbliższego bezpiecznego miejsca, zatrzymać samochód, wyłączyć silnik i sprawdzić, czy pasek napędowy alternatora nie jest zbyt luźny ani urwany.
Lampka niskiego ciśnienia w ogumieniu
Lampka niskiego ciśnienia w ogumieniu zapala się, gdy ciśnienie w jednej lub kilku oponach jest zbyt niskie. Wskazanie tych opon może pojawić się na wyświetlaczu LCD.
Należy sprawdzić każdą oponę manometrem i uzupełnić ciśnienie do wartości podanej na naklejce w drzwiach kierowcy.
Czynności obsługowe właściciela pojazdu
Przy okazji tankowania należy sprawdzać poziom oleju silnikowego, poziom płynu chłodzącego w zbiorniku wyrównawczym, poziom płynu do spryskiwaczy oraz to, czy w oponach nie ma zbyt niskiego ciśnienia.
Co najmniej raz w miesiącu należy sprawdzać poziom płynu chłodzącego, działanie wszystkich świateł zewnętrznych, w tym świateł STOP, kierunkowskazów i świateł awaryjnych, ciśnienie we wszystkich oponach oraz prawidłowość dokręcenia nakrętek kół.
Co najmniej dwa razy w roku należy sprawdzać, czy nie ma wycieków, stan przewodów elastycznych chłodnicy, nagrzewnicy i układu klimatyzacji, działanie spryskiwaczy szyby czołowej i wycieraczek, ustawienie świateł przednich, układ wydechowy oraz stan i prawidłowość działania pasów bezpieczeństwa.
Co najmniej raz w roku należy czyścić otwory odprowadzające wodę w nadwoziu i drzwiach, czyścić, smarować i sprawdzać zawiasy drzwi oraz maski silnika, czyścić i smarować zamki, uszczelki drzwi, sprawdzać układ klimatyzacji, cięgna sterowania skrzynią biegów, akumulator oraz poziom płynu hamulcowego.
Bezpieczeństwo podczas czynności obsługowych
Nieprawidłowo prowadzone, niepełne lub niewystarczające prace obsługowe mogą spowodować niewłaściwe funkcjonowanie pojazdu. W konsekwencji mogą one doprowadzić do uszkodzenia pojazdu, wypadku albo zagrożenia zdrowia lub życia.
Przed rozpoczęciem czynności obsługowych należy zdjąć luźną odzież lub biżuterię, które mogą zostać wciągnięte przez poruszające się elementy. Jeżeli podczas wykonywania czynności obsługowych konieczne jest uruchomienie silnika, należy to zrobić na zewnątrz lub w pomieszczeniu z odpowiednią wentylacją.
Nie należy zbliżać się do akumulatora ani do elementów układu paliwowego z otwartym ogniem, iskrzącymi urządzeniami ani materiałami wydzielającymi dym.
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do sposobu prawidłowego przeprowadzenia kontroli lub czynności obsługowej należy powierzyć ją Autoryzowanej Stacji Obsługi Hyundai.