W Audi A4 B7 dodatkowa kontrolka wypalania DPF może pomóc rozpoznać moment rozpoczęcia regeneracji filtra, ponieważ w tych rocznikach komunikat filtra cząstek stałych jest wyświetlany przez FIS, a po wyłączeniu zapłonu może już nie pojawić się ponownie. Sama kontrolka DPF nie jest typową kontrolką zapalającą się przy każdym uruchomieniu silnika, lecz ostrzeżeniem lub komunikatem o konieczności przeprowadzenia regeneracji.
W przypadku Audi A4 B7 3.0 TDI Quattro z 2005 roku kontrolka może pojawić się przy około 60% zapełnienia filtra, jednak dokładna wartość zależy od wersji sterownika, sposobu wyliczania obciążenia i danych z czujników. Jeżeli po zgaszeniu silnika kontrolka zniknęła, nie oznacza to automatycznie, że problem został rozwiązany.
Jak działa filtr DPF w Audi A4 B7
Filtr cząstek stałych DPF to ważny element w pojazdach wyposażonych w silniki Diesla, w tym również w samochodach Audi. Jego głównym zadaniem jest eliminacja szkodliwych cząstek stałych i sadzy z gazów spalinowych przed ich uwolnieniem do atmosfery.
Gorące, zanieczyszczone spaliny trafiają do filtra, który dzięki specjalnej budowie oddziela cząsteczki sadzy. Filtr DPF jest zazwyczaj wykonany z węglika krzemu pokrytego metalem szlachetnym, takim jak platyna. Ta struktura przypomina plaster miodu i jest niezbędna do skutecznego oczyszczania spalin.
Gromadzi się ona w rdzeniu filtra cząstek stałych, gdzie, po wprowadzeniu przez sterownik silnika trybu oczyszczania DPF, ulega ona wypaleniu i zostaje usunięta wraz ze spalinami w postaci dwutlenka węgla i wody.
Co oznacza kontrolka DPF w Audi A4 B7
Kontrolka DPF w samochodzie informuje kierowcę o konieczności wypalenia nagromadzonej sadzy w filtrze cząstek stałych. Zwykle wygląda jak mała ikona wydechu z kropkami lub kreskami symbolizującymi cząstki sadzy.
- Kolor: zwykle jest pomarańczowa lub żółta.
- Kształt: ikona przeważnie przedstawia tłumik wydechu lub prostokątną bryłę z kilkoma kropkami lub kreskami, które symbolizują sadzę.
Gdy ta kontrolka się zapali, oznacza to, że filtr DPF jest pełny i konieczne jest przeprowadzenie procesu regeneracji, który polega na podgrzewaniu filtra do wysokiej temperatury, aby spalić zgromadzone zanieczyszczenia.
Kontrolka ta może się różnić w zależności od marki i modelu samochodu, ale ogólny wygląd jest zwykle zbliżony.
W tych rocznikach niestety kontrolka zapala się tylko raz a po wyłączeniu zapłonu już się nie pojawia i należy zrobić wypalenie - zapala się jeśli dobrze pamiętam około 60 % zapełnienia filtra.
Kontrolka to ostrzeżenie czyli komunikat że należy wypalić dpf, albo spełnić warunki w trakcie normalnej jazdy albo wymusić kompem.
Czy kontrolka DPF powinna zapalać się po włączeniu zapłonu
Na chwilę zapalają się tylko ikony na cyferblatach w ramach testu sprawności samych kontrolek. DPF w tym przypadku wyświetlany jest przez FIS.
Oznacza to, że w Audi A4 B7 brak symbolu DPF podczas testu kontrolek po przekręceniu kluczyka nie musi oznaczać usterki. W tym modelu informacja może być przekazywana na środkowym wyświetlaczu FIS dopiero wtedy, gdy sterownik uzna, że filtr wymaga regeneracji.
Czy filtr może zapełnić się z 7% do 60% w 100 kilometrów
W opisanej sytuacji komputer po przeglądzie wskazywał 7% zapełnienia filtra, a kontrolka pojawiła się po przejechaniu maksymalnie 100 kilometrów w cyklu mieszanym. Tak szybki wzrost wyliczonego obciążenia z 7% do wartości powodującej zapalenie kontrolki nie jest typowy.
W 100km nie da się zapełnić filtra z 7% do 60 %.
Jeżeli wskazanie zmieniło się bardzo szybko, należy brać pod uwagę nie tylko rzeczywistą ilość sadzy, lecz także nieprawidłowy odczyt albo problem z układem pomiarowym. Równie dobrze mógł być jakiś problem z tym czujnikiem ciśnieniowy zapełnienia DPF.
Podłącz pod kompa i zobacz czy jakis błąd się nie zapisał.
Dlaczego samo wskazanie procentowe nie wystarcza
Poziom zapełnienia filtra jest wynikiem obliczeń sterownika i danych przekazywanych przez kilka elementów układu. Przejrzyj parametry ciśnienia przed i za dpf oraz poziom sadzy bo w 100km nie da się zapełnić filtra z 7% do 60 %.
Za prawidłową pracę DPF-a odpowiada w głównej mierze jego oczujnikowanie Zazwyczaj trzy czujniki temperatury w wydechu , czujnik różnicowy ciśnienia, sonda lub sondy lambda , to w dieslu osprzęt który służy głownie do zapewniwnia mu odpowiednich warunków pracy.
Oczywiście ECU wykorzystuje do tego też i dane z innych czujników ( MAF,MAP, i wiele innych ) a także steruje odpowiednio elementami wykonawczymi (EGR, przepustnica , dodatkowe obciążenie itp. )
Czujnik różnicowy ciśnienia ocenia przepływ spalin przez filtr na podstawie różnicy ciśnienia przed i za DPF. Czujniki temperatury przekazują sterownikowi informacje potrzebne do kontroli temperatury regeneracji, a pozostałe elementy wpływają na ilość sadzy powstającej w silniku i warunki potrzebne do jej wypalenia.
Jakie elementy mogą powodować problemy z regeneracją
Jeżeli gdzieś w tym osprzęcie jest problem i wyniki nie odpowiadają prawdzie to może to skutkować jego nieprawidłowym działaniem, przy większych usterkach , które ECU wykrywa to kierownik od razu dostaje info i powinien jechać do serwisu, bo zazwyczaj DPF przestaje się w wyniku wykrytej usterki regenerować.
Często naprawa polega na posztukowaniu urwanego albo odgryzionego kabelka od któregoś z czujników i wszystko wraca do normy bez prucia cegły.
Pamiętaj że czujnik nie pokaże błędu jeżeli będzie oscylował w zakresie pracy - tylko jeśli przekroczy zakres.
Dlatego brak zapisanego błędu nie zawsze wyklucza problem z czujnikiem. Odczyt może pozostać pozornie prawidłowy, mimo że wskazania zmieniają się niewłaściwie albo nie odpowiadają rzeczywistym warunkom pracy filtra.
Czy kontrolka DPF jest błędem
Kontrolka DPF jest przede wszystkim ostrzeżeniem lub komunikatem dla kierowcy, a nie zawsze samodzielnym błędem zapisanym w sterowniku silnika. Jej pojawienie się oznacza, że sterownik rozpoznał potrzebę regeneracji albo zapełnienie filtra przekroczyło wartość uznawaną za optymalną.
Kontrolka DPF zapali się w trakcie wypalania filtra lub gdy zapełnienie przekroczy wartość optymalną.
W przypadku jeśli w pamięci sterownika silnika będą błędy związane bezpośrednio z dpf procedura wypalania zostaje wstrzymana. Niektóre marki mają tak że w sterowniku silnika nie może być wogóle żadnego błędu aby dpf się wypalal.
W praktyce oznacza to, że przed wymuszoną regeneracją trzeba sprawdzić zapisane błędy, parametry czujników oraz warunki pracy silnika. Samo skasowanie błędów bez usunięcia przyczyny może tylko czasowo zmienić zachowanie układu.
Na czym polega wypalanie DPF
Aby ten proces się dokonał, temperatura wewnątrz filtra cząstek stałych powinna wzrosnąć do ponad 600ºC: dopiero wtedy nastąpi utlenienie zalegającej sadzy.
Aktywna regeneracja filtra to proces, w którym sterownik generuje dodatkowe wtryski paliwa w późnej fazie suwu pracy w celu podniesienia temperatury spalin. Przepływ spalin o odpowiednio wysokiej temperaturze, pozwala na wypalenie zgromadzonych w nim cząstek stałych.
Procedura ta wykonuje się w określonych interwałach kilometrowych/czasowych, zależnych od stylu jazdy, warunków, algorytmu sterującego oraz od samej pojemności filtra.
W większości aut osobowych grupy VW waha się od około 250 km do około 600 km przy bardzo korzystnych warunkach.
Algorytm aktywnej regeneracji w większości aut jest realizowany w taki sposób, by użytkownik nie był świadomy, że z silnikiem dzieje się coś niestandardowego.
Jak rozpoznać trwające wypalanie DPF
Na szczęście wystarczy odrobinę zwiększyć czujność, by wykryć, że filtr DPF wszedł w fazę samooczyszczania.
- Po pierwsze, objawia się to podwyższonym chwilowym spalaniem.
- Komputer wyświetla zwiększone wartości zarówno na postoju, jak i podczas tzw. hamowania silnikiem.
- W pierwszym przypadku tymczasowe zużycie paliwa rośnie nawet do 2 l/100 km (standardowo oscyluje w granicach 0,5-0,9 l/100 km), w drugim - do ok. 1,5 l/100 km (w normalnych warunkach przy dojeżdżaniu na biegu komputer wskazuje zero).
- Poza tym w trakcie wypalania rosną obroty biegu jałowego, najczęściej o 200 obr./min. względem normalnych warunków pracy.
- W trybie oczyszczania filtra cząstek stałych chwilowe spalanie nie spada nawet podczas hamowania silnikiem.
W warunkach miejskich, jest to łatwiejsze do zauważenia poprzez zwiększoną prędkość biegu jałowego, niemniej jednak wynika ona często z dogrzewania silnika lub dużego poboru prądu.
Wobec powyższych użytkownik bardzo często przerywa procedurę regeneracji, co powoduje konieczność aktywacji wentylatora w celu studzenia komory silnika.
Dodatkowo, przerywanie tej procedury jest niekorzystne z punktu widzenia eksploatacji DPF jak również wiąże się ze zwiększonym zużyciem paliwa, ze względu na konieczność częstej regeneracji.
Co oznacza ponowne zgaśnięcie kontrolki podczas jazdy
Jeżeli kontrolka zapaliła się podczas jazdy ze stałą prędkością około 80 km/h na czwartym biegu przy 2200-2500 obr./min, a po około trzech minutach zgasła, możliwe jest, że sterownik rozpoczął albo zakończył określony etap regeneracji.
Nie oznacza to jednak, że można bez diagnostyki uznać filtr za sprawny. może próbował się wypalić i rozpoczął procedurę ale nie kończy bo coś mu przeszkadza- podłącz pod kompa sprawdź ciśnienia podczas jazdy i na postoju i zrób wymuszone wypalanie bo zapchasz filtr dpf do końca.
Bez dobrej diagnostyki nic nie ustalisz.
Jakie warunki są potrzebne do regeneracji
Zainicjowanie procesu samooczyszczania filtra DPF wymaga osiągnięcia przez silnik odpowiedniej temperatury, a to jest główną przyczyną problemów w samochodach eksploatowanych wyłącznie w mieście.
Jeśli jednostka napędowa nie rozgrzeje się w wystarczającym stopniu, tryb wypalania nie zostanie włączony i filtr stopniowo będzie zapełniał się sadzą.
Efekt: pogorszenie osiągów i „wyskakiwanie” błędów (przeczytaj więcej o objawach zatkanego DPF-u).
W opisanej procedurze jako warunki wstępne podano między innymi:
- Zapłon włączony.
- Silnik włączony (bieg jałowy).
- Temperatura płynu chłodzącego powyżej 50° C.
- Odbiorniki energii włączone (oświetlenie, ogrzewanie siedzeń, ogrzewanie przedniej / tylnej szyby, klimatyzacja).
W cyklu jazdy podano następujące parametry:
- Prędkość pojazdu między 30-60 km/h.
- Obroty silnika pomiędzy 1500-2500 obr/min (4. lub 5. bieg, automatyczna skrzynia biegów w Tiptronic).
- Czas trwania ok. 15-20 minut.
- Temperatura spalin przed turbosprężarką powyżej 700° C.
Dlaczego temperatura spalin może nie przekraczać 700°C
W praktyce obserwacja temperatury spalin przed turbosprężarką może pokazywać wartości od 300°C do 400°C, mimo prób rozpoczęcia regeneracji. Status regeneracji na 00000001 włączył się tylko raz.
Jeżeli temperatura nie rośnie do wymaganej wartości, przyczyną może być niespełnienie warunków regeneracji, przerwanie procedury albo problem z elementem sterującym i pomiarowym. W takiej sytuacji samo utrzymywanie określonego biegu lub prędkości nie daje pewności, że aktywna regeneracja rzeczywiście trwa.
Sprawdzić należy przede wszystkim status regeneracji, temperatury spalin, obciążenie filtra, ciśnienie różnicowe oraz zapisane błędy. Pomocne jest monitorowanie parametrów podczas jazdy i na postoju.
Diagnostyka Audi A4 B7 przed wymuszonym wypalaniem
Przed rozpoczęciem regeneracji wymuszonej należy sprawdzić, czy w pamięci sterownika nie ma błędów związanych z DPF-em, czujnikami temperatury, czujnikiem różnicowym ciśnienia, sondą lambda, EGR-em, przepustnicą lub innymi elementami wpływającymi na skład i temperaturę spalin.
Warto skontrolować:
- ciśnienie przed i za filtrem DPF,
- temperatury spalin przed turbosprężarką, przed filtrem i za filtrem,
- obliczoną masę sadzy,
- obciążenie filtra,
- status aktywnej i wymuszonej regeneracji,
- czas oraz dystans od ostatniego wypalania,
- częstotliwość kolejnych regeneracji.
Na pierwszym z nich widać że ostatnia regeneracja miała miejsce 321 km i 344 minuty temu. To dobry wynik, problem by był jakby to się działo co kilkadziesiąt czy tam sto kilkadziesiąt km.
Odstęp między regeneracjami może pomóc ocenić ogólny stan układu. Jeżeli wypalanie odbywa się bardzo często, przyczyną nie musi być sam filtr. Znaczenie ma stan silnika, jego osprzętu, ilość produkowanej sadzy oraz ilość popiołu zgromadzonego w filtrze.
Kiedy można wymusić regenerację
Dodam że między około 60% a 80% albo 85% możesz wymusić procedurę wypalania - powyżej tylko "pranie".
Zakres ten należy traktować jako informację zależną od konkretnego sterownika i warunków diagnostycznych, a nie jako uniwersalną wartość dla każdej wersji Audi A4 B7. Po przekroczeniu dopuszczalnego poziomu sterownik może zablokować regenerację, ponieważ wzrasta ryzyko przegrzania lub uszkodzenia filtra.
Niesprawnego DPF-a nie trzeba na szczęście od razu wymieniać, a tym bardziej usuwać - jest to nielegalne. Istnieje kilka metod jego regeneracji, a niektóre nie wymagają nawet wyciągania go z auta.
Jeżeli filtr jest nadmiernie zapełniony popiołem albo regeneracja nie przynosi trwałego efektu, samo wypalanie może nie wystarczyć. Wtedy potrzebna jest ocena stanu filtra i odpowiednia metoda czyszczenia.
Sadza, popiół i przyczyny częstego zapychania
Za przybywanie oleju odpowiada zwykle jego niewydolność związana z nagromadzeniem granicznej już wartości popiołu i jego efektywność na tyle spada , że podejmuje próby regeneracji bardzo często.
Ta częstotliwość zależy też w dużym stopniu od sprawności samego silnika i jego pozostałego osprzętu, nawet sprawny DPF będzie się zatykał zbyt często , gdy silnik produkuje duże ilości sadzy, lub turbina albo silnik rzyga olejem w wydech.
Dlatego częste wypalanie może wskazywać na problem z silnikiem, układem dolotowym, doładowaniem, EGR-em, wtryskiwaczami albo czujnikami, a nie tylko na zużyty wkład DPF.
Dwa najczęstsze to niewłaściwy styl jazdy i stosowanie złej jakości oleju napędowego oraz silnikowego. Te czynniki mogą spowodować uszkodzenia, które wymagają wypalania DPF.
Typowo, krótkie trasy miejskiej jazdy nie pozwalają silnikowi osiągnąć odpowiedniej temperatury (450-600°C), która jest niezbędna do wypalania sadzy.
Dodatkowa kontrolka wypalania DPF - po co ją montować
Choć w swoim założeniu filtr cząstek stałych jest elementem bezobsługowym, w rzeczywistości jego prawidłowa praca zależy od kierowcy auta.
Rzeczywiście, elektronika „pilnuje” stanu zapchania filtra DPF i we właściwym momencie inicjuje jego wypalanie. Aby ten proces osiągnął założoną wydajność, silnik przez cały czas jego trwania oczyszczania pozostać uruchomiony.
Niestety, nie zawsze tak się dzieje, ponieważ kierowcy nie zdają sobie sprawy z trwającego wówczas trybu wypalania, zwłaszcza jeśli samochód nie został wyposażony w adekwatną kontrolkę.
Gaszą tym samym silnik, uniemożliwiając pełne wypalenie DPF-u.
Dodatkowa dioda może więc pełnić funkcję praktycznego wskaźnika rozpoczęcia regeneracji. Trzeba jednak pamiętać, że sposób podłączenia zależy od konkretnej instalacji elektrycznej, a sygnał wykorzystywany do sterowania diodą powinien rzeczywiście odpowiadać aktywnemu wypalaniu, a nie przypadkowemu włączeniu odbiornika energii.
Prosty sposób wykorzystujący odbiornik prądu
Istnieje jeszcze jeden sposób na uzyskanie pewności, że sterownik silnika rozpoczął procedurę wypalania DPF. W niektórych popularnych autach, np. w Oplu Insignia, Citroenie C5 lub Fordzie Mondeo zainicjowanie samooczyszczania filtra cząstek stałych włącza także inne odbiorniki prądu, typu ogrzewanie lusterek lub tylnej szyby.
Ten fakt można wykorzystać, podłączając do którejś z instalacji diodę. Najwygodniej zrobić to do lusterka kierowcy.
W Audi A4 B7 przed wykonaniem takiej modyfikacji należy sprawdzić miernikiem, czy wybrany obwód rzeczywiście zmienia stan podczas regeneracji DPF. Jeżeli ten sam obwód zasila również ogrzewanie lusterka, dioda może świecić także po ręcznym włączeniu ogrzewania, dlatego sygnał nie będzie całkowicie jednoznaczny.
Montaż dodatkowej diody krok po kroku
- Rozbieramy lusterko.
- Odpinamy wtyczkę - warto pomóc sobie śrubokrętem, którym podważymy zatrzask kostki.
- Odnajdujemy przewód zasilający i przewód masowy. W zasilającym prąd powinien płynąć po włączeniu ogrzewania lusterka.
- Wiercimy otwór na diodę.
- Instalujemy lampkę w otworze.
- Lutujemy przewody instalacji z przewodami diody.
- Paląca się dioda powinna sygnalizować tryb oczyszczania filtra DPF (albo włączone ogrzewanie lusterek).
W tym celu trzeba je rozebrać, zdjąć wtyczkę, zlokalizować (przy użyciu miernika) przewody zasilający i masowy.
Przed podłączeniem do nich diody w pierwszej kolejności warto ją zamontować w takim położeniu, by w dzień była widoczna, a w nocy nie oślepiała: najlepiej w maskownicy lusterka.
Po podłączeniu ich z przewodami instalacji (najlepiej poprzez lutowanie) dioda powinna świecić zarówno po włączeniu ogrzewania lusterka, jak i podczas procedury wypalania DPF-u (o ile ogrzewanie zostało wyłączone).
Przed rozpoczęciem pracy z instalacją elektryczną należy odłączyć zasilanie odpowiedniego obwodu i zabezpieczyć połączenia przed wilgocią, zwarciem oraz uszkodzeniem przewodów.
Alternatywa: monitorowanie regeneracji przez OBD
Urządzenie wpinane w gniazdo OBD, które poinformuje kierowcę o początku i końcu procedury regeneracji filtra cząstek stałych w Twoim samochodzie z grupy VAG.
Do działania urządzenia nie jest potrzebna żadna aplikacja. Ponadto urządzenie może pozostać włożone w gnieździe nawet gdy auto jest nieużytkowane długi czas.
Informuje w sposób dźwiękowy o wypalaniu filtra DPF.
Informuje w sposób świetlny o wypalaniu filtra DPF.
Wskazuje masę sadzy w filtrze DPF (po krótkim przyciśnięciu przycisku).
W chwili wykrycia spadku masy sadzy w filtrze, co jest jednoznaczne z rzeczywistym początkiem procesu wypalania urządzenie zasygnalizuje to długim sygnałem dźwiękowym oraz włączy diodę LED informując o wypalaniu.
Po skończonej regeneracji urządzenie zasygnalizuje koniec procedury wypalania filtra DPF poprzez krótki sygnał dźwiękowy oraz zgaszenie diody LED.
Użytkownicy mogą w ten sposób optymalizować swoją drogą oraz nie przerywać procedury, a tym samym oszczędzać paliwo oraz pieniądze, poprzez znaczne wydłużenie czasu jego eksploatacji.
Co więcej, może diagnozować jego działanie poprzez obserwację okresu lub dystans między regeneracjami.
Ta metoda pozwala obserwować rzeczywisty spadek masy sadzy, ale urządzenie OBD nie zastępuje pełnej diagnostyki sterownika, kontroli ciśnienia różnicowego i sprawdzenia przyczyn zbyt częstych regeneracji.
Na co zwrócić uwagę po zamontowaniu kontrolki
O trwającym procesie oczyszczania filtra cząstek stałych informuje nas kilka prostych symptomów, najczęściej w postaci mocno zawyżonego chwilowego spalania.
Montując we własnym zakresie diodę mamy pewność, kiedy nie gasić silnika i pozwolić sadzy całkowicie się wypalić.
Jeżeli dioda świeci również przy włączonym ogrzewaniu lusterka, trzeba rozróżniać oba stany. Sama dioda nie powinna być traktowana jako jedyny dowód rozpoczęcia regeneracji, szczególnie wtedy, gdy wcześniej występowały problemy z czujnikami albo sterownik zapisał błędy.
Najbardziej wiarygodne jest połączenie kilku informacji: wskazania dodatkowej kontrolki, zwiększonego chwilowego spalania, podwyższonych obrotów biegu jałowego, temperatur spalin oraz statusu regeneracji odczytanego testerem diagnostycznym.
Co zrobić po pojawieniu się kontrolki DPF
- Nie zakładać, że zniknięcie kontrolki po ponownym uruchomieniu silnika oznacza usunięcie przyczyny.
- Odczytać pamięć błędów sterownika silnika.
- Sprawdzić parametry ciśnienia przed i za filtrem.
- Sprawdzić temperatury spalin i masę sadzy.
- Zweryfikować, czy sterownik dopuszcza regenerację.
- Nie przerywać rozpoczętego wypalania, jeżeli warunki drogowe pozwalają bezpiecznie kontynuować jazdę.
- Nie wykonywać wymuszonego wypalania bez wcześniejszego sprawdzenia stanu filtra i przyczyn problemu.
Jeżeli kontrolka pojawia się ponownie, regeneracja kończy się niepowodzeniem albo wypalanie uruchamia się zbyt często, potrzebna jest pełna diagnostyka układu, a nie tylko skasowanie komunikatu.
