W Fordzie Explorerze zastosowano łańcuch rozrządu, a nie pasek. Rozrząd to jeden z najważniejszych układów silnika spalinowego. Odpowiada za precyzyjne otwieranie i zamykanie zaworów dolotowych oraz wydechowych, dzięki czemu praca silnika przebiega w idealnej synchronizacji.
W przypadku Forda Explorera szczególnej uwagi wymaga silnik 4.0 SOHC, w którym występują przednie i tylne elementy napędu rozrządu, w tym łańcuchy, napinacze oraz ślizgi. Nie ma jednego pewnego przebiegu, przy którym rozrząd zawsze wymaga wymiany: zdarzają się egzemplarze z oryginalnym rozrządem przy przebiegu 330 tys. km, ale są również przypadki poważnego zużycia przy znacznie niższym przebiegu.
Jak działa rozrząd w silniku Forda Explorera?
To właśnie rozrząd sprawia, że do komory spalania trafia odpowiednia mieszanka paliwowo-powietrzna, spaliny są skutecznie odprowadzane, a tłoki i zawory pracują bez ryzyka kolizji. Układ rozrządu składa się z kilku kluczowych elementów, których stan i prawidłowa praca mają ogromne znaczenie dla trwałości jednostki napędowej.
Nawet niewielkie odchylenia od normy mogą prowadzić do nieprawidłowej pracy silnika, a w skrajnych przypadkach do poważnych i kosztownych uszkodzeń. W zależności od konstrukcji silnika stosuje się pasek lub łańcuch rozrządu. Choć oba rozwiązania pełnią tę samą funkcję, różnią się sposobem obsługi i zakresem prac serwisowych.
Łańcuch rozrządu w silniku 4.0 SOHC
W silniku 4.0 SOHC zużyciu mogą ulegać zarówno łańcuchy, jak i napinacze oraz ślizgi. W praktyce oznacza to, że podczas naprawy rozrządu nie wymienia się wyłącznie samego paska lub łańcucha, lecz cały zestaw elementów współpracujących.
Przy łańcuchu rozrządu wymienia się:
- łańcuch rozrządu;
- napinacz hydrauliczny;
- ślizgi i prowadnice łańcucha;
- koła zębate, w zależności od stopnia zużycia i zaleceń producenta;
- uszczelki oraz elementy montażowe.
Zakres prac serwisowych powinien być zawsze zgodny z zaleceniami producenta. Ma to kluczowe znaczenie nie tylko dla trwałości silnika, ale również dla zachowania pełnej gwarancji pojazdu.
Czy w Fordzie Explorerze trzeba regularnie wymieniać łańcuch?
W przypadku łańcucha rozrządu nie można przyjąć jednego, sztywnego interwału wymiany obowiązującego dla każdego egzemplarza. Jest dużo przypadków że z grzechotaniem ludzie przejeżdżają 30tys. mil. i jeżdżą dalej ale są i tacy którym się nie udaje przejechać kilku tyś. Zależy od użytkowania auta, mi klekocze od kiedy mam auto i słyszę że się to pogarsza więc pewnie w przyszłym roku ogarnę problem.
Mój ma prawie 270kkm najechane i jeszcze nie zmieniany był. W innym przypadku samochód miał przebieg 330 tys. km i oryginalny rozrząd, a napinacze były wymieniane co 50 tys. km. Te przykłady pokazują, że sam przebieg nie pozwala wiarygodnie ocenić stanu rozrządu.
W praktyce o konieczności naprawy decydują przede wszystkim objawy, wynik kontroli oraz stan mechanicznych elementów układu. W przypadku samochodu używanego, którego historia serwisowa jest nieznana, szczególnie ważne jest sprawdzenie napinaczy, ślizgów i łańcuchów, zamiast opierania się wyłącznie na deklarowanym przebiegu.
Najczęstsze objawy zużycia rozrządu
Najbardziej charakterystycznym objawem problemów z rozrządem jest grzechotanie lub klekotanie. Dzwonił mi rozrząd w czasie uruchamiania zimnego silnika. Przebieg 170k mil. W innym przypadku właściciel opisywał, że łańcuch grzechotał przy około 2000 obrotów, natomiast przed tym zakresem i po nim nie było tego słychać.
- grzechotanie podczas uruchamiania zimnego silnika;
- klekotanie na biegu jałowym;
- hałas nasilający się wraz ze wzrostem obrotów;
- hałas występujący w określonym zakresie obrotów;
- nierówna praca silnika;
- lekkie drżenie samochodu na biegu jałowym;
- strzały z wydechu, szczególnie podczas jazdy na LPG;
- fragmenty tworzywa pochodzące ze zużytych ślizgów w misce olejowej.
Mi grzechotał cały czas, im większe obroty tym mocniej go było słychać. W innym przypadku po demontażu okazało się, że ślizgi były połamane, a jeden mały kawałek zalegał w smoku w misce.
Nie każdy dźwięk dochodzący z okolicy silnika oznacza jednak uszkodzenie rozrządu. Okresowe mocne pyknięcie może być rozłączeniem sprzęgła klimatyzacji, a odgłosy wtryskiwaczy LPG mogą być znacznie głośniejsze od innych dźwięków słyszanych podczas pracy silnika.
Nierówna praca silnika a rozrząd
Objawy takie jak nierówna praca na biegu jałowym, lekkie drżenie samochodu oraz strzały z wydechu mogą towarzyszyć problemom z rozrządem, ale nie muszą oznaczać wyłącznie jego zużycia. Przy wymianie przedniego napinacza wymień uszczelki kolektora ssącego i powinno pomóc.
W opisanym przypadku silnik pracował czasem na jałowym dość nierówno aż auto lekko się trzęsło, a problem ze strzałem z wydechu był najbardziej odczuwalny na LPG. Dlatego sama ocena dźwięku rozrządu nie zawsze wystarcza do postawienia prawidłowej diagnozy.
Różnice między przednim i tylnym elementem rozrządu
W silniku 4.0 SOHC część elementów rozrządu znajduje się w miejscu łatwiej dostępnym, natomiast dostęp do drugiego napinacza jest znacznie trudniejszy. Napinacz znajdujący się przy prawym przednim kole można wymienić bez wykonywania pełnej naprawy całego układu.
Właśnie wymieniłem napinacz łańcucha, ten znajdujący się przy prawym przednim kole. Ten nowy jest oczywiście kilka razy mocniejszy - stary można bez żadnego problemu wciskać, a nowy stawia duży opór, tak więc dobrze, że go wymieniłem.
Mam też jeszcze nowy napinacz drugi, ten, który znajduje się w komorze silnikowej, ale tu kurcze niestety dojście nie jest tak łatwe i pewnie trochę rzeczy trzeba będzie rozebrać by do niego dojść i go wymienić.
Czy wystarczy wymienić same napinacze?
Możesz zacząć od napinaczy (do nich nie trzeba wyciągać silnika) a jak nie pomoże to będziesz miał na przyszłość gdy dokupisz łańcuchy i wymienisz wszystko (do tego trzeba już wyciągać silnik). Takie podejście może mieć sens wtedy, gdy hałas jest ograniczony, a łańcuchy i ślizgi nie wykazują oznak poważnego zużycia.
Jeżeli jednak napinacze są zużyte, ślizgi połamane, a łańcuchy nadmiernie rozciągnięte, sama wymiana napinaczy może nie rozwiązać problemu. Najgorzej jest z tym małym łańcuchem od wałka wyrównawczego i z tym co idzie od wału do wałka w głowicy, są luźne jak gumy od starych majtek.
Wymiana samych napinaczy nie jest więc równoznaczna z definitywnym usunięciem problemu. W przypadku silnika 4.0 SOHC naprawa całego rozrządu może wymagać demontażu silnika, podczas gdy wymiana wybranych napinaczy jest możliwa bez jego wyjmowania.
Jak rozpoznać zużycie ślizgów?
Zużyte ślizgi mogą pękać i odrywać się od swoich mocowań. Ich fragmenty mogą następnie trafić do miski olejowej i ograniczyć przepływ oleju przez smok pompy oleju.
Po wyjęciu rozrządu okazało się, że był już w nieciekawym stanie - fragmenty plastiku w misce. Taki wynik kontroli oznacza, że dalsza jazda bez kompleksowej naprawy może prowadzić do pogłębiania uszkodzeń układu.
Rozrząd a rocznik Forda Explorera
Wśród użytkowników pojawiały się pytania, które roczniki Explorera II SOHC mają problem z rozrządem. Wszystkie mają problemy z rozrządem, ale od 99 były lekkie modyfikacje i niby mniej problemów.
W praktyce nie należy traktować konkretnego rocznika jako gwarancji braku awarii. Właściciel Explorera z 2001 roku przy przebiegu prawie 200 000 km pytał, czy również w tym roczniku może dojść do awarii rozrządu, ponieważ według informacji od poprzedniego właściciela nigdy nie wykonywano przy nim żadnych prac.
Odpowiedź na pytanie, czy dany egzemplarz jest bezpieczny wyłącznie ze względu na rocznik, nie jest możliwa. Znaczenie mają stan napinaczy, łańcuchów i ślizgów, sposób eksploatacji, jakość oleju oraz to, czy wcześniejsze naprawy zostały wykonane prawidłowo.
Naprawa profilaktyczna czy obserwacja?
Jeżeli nie występują żadne objawy zużycia, część użytkowników decyduje się na obserwację i okresową kontrolę. Napinacze profilaktycznie tak, rozrząd nie. Takie podejście wynika z tego, że sam łańcuch może pracować długo, natomiast napinacze i ślizgi mogą zużywać się wcześniej.
Jeżeli pojawia się grzechotanie, jego nasilenie lub ślady zużycia w oleju, profilaktyczna wymiana pojedynczego elementu może nie być wystarczająca. Wtedy należy ocenić cały układ, ponieważ uszkodzony napinacz może współistnieć z rozciągniętym łańcuchem i połamanymi ślizgami.
Wpływ oleju silnikowego na pracę napinaczy
Napinacze hydrauliczne są zależne od prawidłowego ciśnienia i właściwości oleju. Właściciel jednego z egzemplarzy opisywał, że samochód wcześniej jeździł na oleju 10W30, a później zaczął stosować 5W30 Motorcrafta i nie zaobserwował problemów z wyciekami.
Silnik był suchutki i nie brał oleju, dlatego obawy niektórych osób przed zalaniem rzadszego oleju uznano za nieuzasadnione w przypadku silnika będącego w dobrej kondycji. Jeżeli silnik jest w dobrej kondycji - nie cieknie, nie bierze oleju.
Dobór oleju nie zastąpi jednak naprawy zużytego napinacza, rozciągniętego łańcucha ani uszkodzonych ślizgów. Olej może mieć znaczenie dla działania hydraulicznego napinacza, ale nie przywróci sprawności elementom, które są mechanicznie zużyte lub połamane.
Co obejmuje kompleksowa wymiana rozrządu?
Kompleksowa naprawa powinna obejmować ocenę i, zależnie od stanu, wymianę łańcuchów, napinaczy, prowadnic oraz ślizgów. W razie potrzeby wymienia się także uszczelki i elementy montażowe.
- łańcuchy rozrządu;
- przedni i tylny napinacz;
- ślizgi oraz prowadnice;
- koła zębate, jeśli są zużyte;
- uszczelki;
- elementy montażowe przewidziane do wymiany;
- elementy dodatkowe, których stan zostanie ujawniony po demontażu.
W przypadku pełnej wymiany łańcuchów i elementów znajdujących się w trudno dostępnych miejscach może być konieczne wyciąganie silnika. Wymiana samych napinaczy jest mniej rozległa, ale nie zawsze wystarcza.
Koszt wymiany rozrządu w silniku 4.0 SOHC
Całkowity koszt zależy od zakresu naprawy, użytych części oraz robocizny. W jednym z opisanych przypadków podano około 1500 zł plus robocizna za wyciąganie silnika. W innym przypadku oficjalna cena wymiany wynosiła około 2500 zł, przy czym finalna cena mogła się znacznie różnić.
Same napinacze mogą kosztować wyraźnie mniej niż kompletny zestaw rozrządu, ale ich wymiana nie musi rozwiązać problemu, jeśli zużyte są także łańcuchy albo ślizgi. Dlatego porównywanie ceny pojedynczego napinacza z ceną pełnej naprawy nie pokazuje rzeczywistego kosztu usunięcia usterki.
| Zakres prac | Charakterystyka |
|---|---|
| Wymiana napinaczy | Możliwa bez wyciągania silnika, ale nie zawsze usuwa wszystkie przyczyny hałasu. |
| Wymiana łańcuchów i napinaczy | Obejmuje większą część układu i może wymagać dodatkowego demontażu. |
| Kompletny remont rozrządu | Obejmuje łańcuchy, napinacze, ślizgi, prowadnice, uszczelki i elementy montażowe. |
Jak postępować przy zakupie używanego Explorera?
Przy zakupie używanego Forda Explorera nie należy zakładać, że brak wyraźnego hałasu oznacza idealny stan rozrządu. Właściciel samochodu z przebiegiem 145 tys. km opisywał, że już wtedy czasem na zimno trochę grzechotał, a po wymianie napinaczy sytuacja nie poprawiła się całkowicie.
Obecnie mam najechane 174 tyś km. Po wyjęciu rozrządu okazało się, że był już w nieciekawym stanie - fragmenty plastiku w misce. Taki przypadek pokazuje, że oględziny powinny obejmować nie tylko odsłuch silnika, ale także sprawdzenie historii napraw i, jeśli to możliwe, kontrolę oleju oraz elementów układu.
- uruchomić silnik na zimno i zwrócić uwagę na grzechotanie;
- sprawdzić, czy hałas zmienia się wraz z obrotami;
- ocenić pracę silnika na biegu jałowym;
- sprawdzić, czy nie występują strzały z wydechu;
- ustalić, czy wymieniano napinacze lub cały rozrząd;
- zweryfikować, czy w oleju lub misce nie ma fragmentów tworzywa;
- nie oceniać stanu rozrządu wyłącznie na podstawie rocznika i przebiegu.
Ford Explorer 3.0 V6 EcoBoost i łańcuch rozrządu
W Fordzie Explorerze 3.0 V6 DOHC 24V EcoBoost Twin-Turbo z lat 2020-2021 stosowany jest łańcuch rozrządu. Dotyczy to również Police Interceptor Utility 3.0 V6 DOHC 24V EcoBoost Twin-Turbo z lat 2020-2021.
Opisany łańcuch pasuje na prawą oraz na lewą stronę. Ma długość 533,4 mm, podziałkę 8 mm, szerokość 10,51 mm, 134 ogniwa i jeden rząd.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Silnik | 3,0 V6 DOHC 24V EcoBoost Twin-Turbo |
| Lata | 2020-2021 |
| Materiał łańcucha | Stal |
| Długość łańcucha | 533,4 mm |
| Podziałka łańcucha | 8 mm |
| Szerokość łańcucha | 10,51 mm |
| Liczba ogniw | 134 |
| Liczba rzędów | 1 |
Informacje dotyczące silnika 3.0 V6 EcoBoost odnoszą się do innej konstrukcji niż problematyczny w dyskusjach silnik 4.0 SOHC. Nie należy przenosić objawów, zakresu naprawy ani sposobu dostępu do elementów rozrządu z jednej jednostki na drugą.
Najważniejsze zasady dotyczące łańcucha rozrządu w Explorerze
W Fordzie Explorerze z silnikiem 4.0 SOHC nie istnieje jeden przebieg, po którym każdy samochód wymaga wymiany łańcucha. O stanie układu decydują przede wszystkim rzeczywiste objawy, historia serwisowa oraz kontrola napinaczy, ślizgów i łańcuchów.
Grzechotanie przy zimnym rozruchu, nasilający się klekot, nierówna praca, strzały z wydechu i fragmenty ślizgów w misce olejowej są sygnałami, których nie należy ignorować. Sama wymiana napinacza może pomóc, ale przy zużytych łańcuchach i ślizgach konieczna jest szersza naprawa.
W przypadku kompleksowej wymiany należy uwzględnić łańcuchy, napinacze, prowadnice, ślizgi, uszczelki i elementy montażowe, a także możliwość konieczności wyciągnięcia silnika. Prawidłowa diagnoza jest ważniejsza niż kierowanie się wyłącznie rocznikiem, przebiegiem albo chwilowym brakiem hałasu.
