Citroën Berlingo 1.6 HDi 90 KM należy do wersji wysokoprężnych, w których stosuje się klasyczne sprzęgło z tarczą, dociskiem i łożyskiem oporowym. W przypadku silników Diesla trzeba również zweryfikować, czy konkretny egzemplarz ma dwumasowe koło zamachowe, ponieważ wyposażenie może zależeć od wersji oraz rocznika.
W Berlingo 1.6 HDI z 2006 roku pojawiały się informacje, że samochód ma zwykłe koło zamachowe, a nie koło dwumasowe. W praktyce przed zakupem części należy sprawdzić samochód po numerze VIN albo potwierdzić rodzaj zastosowanego koła zamachowego po demontażu skrzyni biegów.
W gamie Citroëna Berlingo II znalazł się silnik 1.6 HDI o mocy 92 KM i 68 kW, natomiast pytanie o wersję 90 KM może dotyczyć wcześniejszej odmiany tego silnika albo oznaczenia stosowanego w konkretnej dokumentacji pojazdu. Dlatego przy doborze zestawu nie należy kierować się wyłącznie mocą podaną w ogłoszeniu.
Elementy sprzęgła w Berlingo 1.6 HDi
Podstawowy zestaw sprzęgła składa się z tarczy sprzęgła, docisku sprzęgła oraz łożyska oporowego. Przy hałasie, szarpaniu albo problemach z wysprzęglaniem zwykle zaleca się wymianę całego kompletu, ponieważ demontaż skrzyni biegów jest pracochłonny.
Posypało się łożysko oporowe.Radziłbym wymienić komplet tj:łożysko oporowe,tarcze i docisk sprzęgła,bo myślę,że przy tym hałasie to owe łożysko zniszczyło też docisk.
z pewnością będzie to łożysko oporowe mi przy C4 tez to siadło koszt nowego ok 100 zł radził bym po takim zajściu sprawdzić również słoneczko czy nie dostało po tyłku pozdrawiam
W przypadku wersji wyposażonej w koło dwumasowe komplet może obejmować także dwumasowe koło zamachowe. Biorąc pod uwagę ilość potrzebnej pracy w celu wyjęcia sprzęgła z dwumasą, warto wymienić oba te elementy w jednym momencie.
Koło zamachowe: zwykłe czy dwumasowe?
Wysokoprężne silniki Diesla generują dużo większy moment obrotowy niż silniki benzynowe przy podobnej pojemności skokowej. Z uwagi na wysokie momenty obrotowe i drgania silnika diesla, prawie zawsze wyposażony jest on w sprzęgło z dwumasą.
Jednocześnie w odniesieniu do Berlingo 1.6 HDI z 2006 roku mechanicy wskazywali, że w tym samochodzie nie ma koła dwumasowego i zastosowano zwykłe koło zamachowe. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak sprawdzenia konkretnej wersji auta, ponieważ sama nazwa silnika nie zawsze wystarcza do jednoznacznego dobrania części.
Konieczność wymiany dwumasy to jeden z koszmarów większości posiadaczy diesli. Można powiedzieć, że filtr cząstek stałych DPF, turbosprężarka i popularna dwumasa, to zestaw startowy sporych kosztów przy zakupie auta używanego.
Dlatego bardzo istotne jest, aby np. przed zakupem samochodu dobrze sprawdzić stan sprzęgła i ewentualny hałas generowany przez DKZ. Okazuje się bowiem, że niektórzy wymieniają samo sprzęgło, jeżeli koło dwumasowe nadal jest sprawne szukając oszczędności.
Jak rozpoznać zużycie sprzęgła?
Usterki związane ze sprzęgłem z reguły nie występują nagle. Jest to proces, który da się zauważyć we wczesnym stadium. Daje to dodatkowy czas na rozpoznanie problemu i podjęcie działania.
Nagłe usterki sprzęgła należą do mniejszości, jednak nie można ich wykluczyć. Objawy sugerujące wymianę sprzęgła na nowe podajemy poniżej:
- Problem z wbiciem 1 biegu lub wstecznego
- Wibracje w trakcie wciskania pedału sprzęgła
- Twardy pedał sprzęgła
- Szarpanie w trakcie ruszania
- Ślizganie się sprzęgła - obroty rosną a samochód nie przyspiesza
- Pedał sprzęgła bierze coraz wyżej (brak objawu przy sprzęgłach z samoregulacją)
- Przegrzanie sprzęgła i wyczuwalny zapach spalenizny
W jednym z opisanych przypadków sprzęgło brało tak samo jak wcześniej, jednak pojawiło się szarpanie podczas startu na pierwszym biegu, niezależnie od delikatnego puszczania pedału sprzęgła. Wcześniej przez dłuższy czas wszystko działało prawidłowo.
Stara tarcza z dociskiem są w idealnym stanie - wygląda dokładnie tak jak nowe sprzęgło (grubość okładziny), więc nie jestem pewien, czy to sprzęgło Valeo jest takie dobre, czy to może też szarpało za sprawą rozwalonego łożyska.
Hałas po wciśnięciu lub puszczeniu pedału
Charakterystycznym sygnałem problemu może być hałas zależny od położenia pedału sprzęgła. W opisanym przypadku odgłosu stukania nie słychać, gdy pedał sprzęgła jest wciśnięty, natomiast po jego puszczeniu, od połowy, pojawia się nieprzyjemny stuk.
Podczas jazdy na autostradzie odczuwalny był spadek mocy i hałas wydobywający się z okolic przodu auta. Samochód zaczął zwalniać, a po zjeździe na parking spod pokrywy silnika wydobywały się metaliczne odgłosy.
Po zgaszeniu silnika i jego odpaleniu nadal było słychać bardzo głośny hałas bijącego metalu o metal. Po kilkukrotnym przygazowaniu jakby się coś "odblokowało" i hałas zdecydowanie zmalał - jednak wciąż był słyszalny.
Takie objawy mogą wskazywać na łożysko oporowe, docisk, tarczę sprzęgła albo element znajdujący się w skrzyni biegów. Sam fakt, że dźwięk zmienia się po wciśnięciu sprzęgła, nie pozwala jeszcze jednoznacznie wskazać jednej części.
Diagnostyka przed wymianą
Przy podobnych objawach warto sprawdzić, czy występują wycieki oleju, czy poziom oleju w skrzyni biegów jest prawidłowy oraz czy hałas zmienia się na biegu jałowym po wciśnięciu i puszczeniu sprzęgła.
Wycieki sprawdzę, ale chyba dopiero w sobotę (no chyba, ze jutro mi się uda kupić jakiś podnośnik i go dźwignąć na parkingu). 3 tygodnie temu byłem podbić przegląd i gość jak go oglądał z dołu to powiedział, że pod skrzynią jest plama oleju i że nie wie czy to rozlali podczas ostatniego napełniania(przez zawór kontrolny), czy jest wyciek.
Podczas spuszczania oleju ze skrzyni biegów okazało się, że oleju wyciekło 250ml. W oleju nie doszukaliśmy się żadnych opiłków metalu.
Mechanik nie stwierdził wycieków oglądając obudowę skrzyni biegów, więc najprawdopodobniej osoba u której przeprowadzałem ostatni przegląd zapomniała dolać nowego oleju zaraz po spuszczeniu starego.
Jeżeli po wymianie sprzęgła hałas nadal występuje, nie należy automatycznie uznawać, że nowy zestaw jest uszkodzony. Źródłem dźwięku może być łożysko skrzyni biegów, mechanizm różnicowy albo inny element układu napędowego.
Przykład naprawy w Berlingo 1.6 HDI
W opisanym przypadku samochód miał przebieg wskazywany przez licznik na poziomie 78 000 km. Po wymianie kompletu sprzęgła oraz uzupełnieniu oleju w skrzyni biegów hałas nieco ucichł, a praca sprzęgła zdecydowanie się poprawiła.
Po napełnieniu skrzyni biegów olejem hałas jakby trochę ucichł, ale wciąż jest wyraźnie słyszalny. Zdecydowanie poprawiła się praca sprzęgła - przed wymianą podczas puszczania sprzęgła szarpało autem jak epileptykiem, a teraz jestem w stanie wykonać bardzo delikatny start.
Dzisiaj rano bezpośrednio po odpaleniu silnika (zimny silnik i skrzynia) nie dobiegały ze skrzyni te dziwne stuki. Po przejechaniu około 10km znowu je słychać - nie wiem czy może mieć to związek z wyższą temperaturą oleju.
Ostatecznie po wymianie sprzęgła hałas nadal występował, a później wymieniono skrzynię biegów. Wymiana skrzyni nie musi być pierwszym krokiem diagnostycznym, ale jej łożyska mogą powodować dźwięki podobne do awarii sprzęgła.
update 25.11.2010: Dzisiaj wymieniłem skrzynię i hałas nadal jest (1000PLN części z wymianą). Skrzynia którą teraz mam założoną ma podobny przebieg, a ASO stwierdziło uszkodzenie łożyska w skrzyni.
Jak dobrać zestaw sprzęgła?
Do najpopularniejszych producentów sprzęgieł samochodowych należą SACHS, LUK, VALEO, AISIN. Kupuj sprzęgła tylko renomowanych producentów.
Dobór części powinien uwzględniać przede wszystkim rocznik, moc, kod silnika, rodzaj skrzyni biegów, średnicę tarczy, liczbę zębów oraz obecność albo brak koła dwumasowego. Najbezpieczniejszą metodą jest weryfikacja po numerze VIN.
Jeżeli w samochodzie występuje dwumasowe koło zamachowe, należy sprawdzić jego stan przed zamówieniem samego zestawu sprzęgła. Wymiana elementów pojedynczo może być uzasadniona wyłącznie wtedy, gdy pozostałe części są rzeczywiście sprawne i nie wykazują nadmiernego zużycia.
Ile kosztuje wymiana sprzęgła?
Cena wymiany sprzęgła może się różnic w zależności od wybranego producenta części, hurtowni z jakiej korzysta mechanik, renomy serwisu czy nawet jego lokalizacji. Usługa wymiany sprzęgła może kosztować tyle samo co same części, lub nawet więcej.
| Paliwo | Silnik | Zestaw sprzęgła | Cena z wymianą |
|---|---|---|---|
| Benzyna | 1.6 16v 95KM 70kW | 856 PLN | 1836 PLN |
| Benzyna | 1.6 110KM 81kW | 785 PLN | 1814 PLN |
| Benzyna | 1.6 VTI 120KM 88kW | 876 PLN | 1584 PLN |
| Diesel | 1.6 HDI 75KM 55kW | 785 PLN | 1814 PLN |
| Diesel | 1.6 HDI 92KM 68kW | 785 PLN | 1814 PLN |
| Diesel | 1.6 HDI FAP 110KM 81kW | 572 PLN | 1452 PLN |
W zestawieniu dla silnika 1.6 HDI 92 KM podano 785 PLN za zestaw sprzęgła oraz 1814 PLN za części wraz z wymianą. Dla wersji 1.6 HDI 90 KM należy potraktować te wartości orientacyjnie, ponieważ cena zależy od konkretnej wersji silnikowej, rodzaju koła zamachowego i zastosowanych części.
Cena wymiany sprzęgła w dieslu jest z reguły 25% wyższa niż w przypadku silnika benzynowego. Wynika to z większego nakładu pracy w celu demontażu samego sprzęgła.
Cena części może być nawet 2-3 krotnie wyższa z uwagi na montowanie dwumasowego koła zamachowego w silnikach diesla. Obecnie coraz częściej DKZ montuje się także w niektórych silnikach benzynowych.
Ile trwa wymiana sprzęgła?
Jest to jedna z najbardziej czasochłonnych usług do wykonania przy samochodzie. W zależności od konstrukcji danego silnika, jego ułożenia, a także samego samochodu czas ten może się wahać od 2-3 godzin, do nawet kilkunastu przy trudnych przypadkach.
W praktyce czas naprawy może się wydłużyć, jeżeli podczas demontażu zostanie wykryty wyciek, uszkodzenie łożyska skrzyni biegów, zużyte uszczelnienie albo problem z kołem zamachowym. Przy wymianie kompletu warto więc zaplanować dodatkowy czas na kontrolę elementów dostępnych po zdjęciu skrzyni.
Trwałość sprzęgła i sposób eksploatacji
Standardowe sprzęgło powinno wytrzymać w samochodzie ok. 100-200 tys. km. Między tymi skrajnymi wartościami może minąć kilka lat.
Ogromny wpływ na trwałość sprzęgła ma styl jazdy kierowcy oraz samochód, którym się porusza. Silniki diesla generują dużo większy moment obrotowy niż silniki benzynowe (przy podobnej pojemności skokowej).
Oznacza to, że dużo łatwiej takie sprzęgło zużyć podczas niewłaściwej eksploatacji. Podobnie będzie w przypadku silników chiptuningowanych czy samych w sobie dużych pojemności generujących dużo mocy.
Na trwałość wpływa również jazda z dużym obciążeniem, częste ruszanie pod górę, długotrwałe korzystanie z półsprzęgła oraz gwałtowne załączanie sprzęgła.
Jak dbać o sprzęgło w Berlingo?
- Nie modyfikuj mocy silnika bez uwzględnienia jej wpływu na sprzęgło
- Nie opieraj stopy na pedale sprzęgła w trakcie jazdy
- Jak najkrócej jedź na półsprzęgle
- Nie utrzymuj wysokich obrotów silnika podczas załączania sprzęgła, jeżeli nie jest to konieczne
- Nie załączaj sprzęgła zbyt gwałtownie
- Nie stój na biegu i wciśniętym sprzęgle na światłach
- Kupuj sprzęgła tylko renomowanych producentów
- Nie jedź z dodatkowym obciążeniem (pełny bagażnik, przyczepka) jeżeli nie jest to konieczne - im auto lżej tym lepiej dla sprzęgła
Objawy uszkodzonego koła dwumasowego
Dwumasowe koło zamachowe wytrzymuje podobny przebieg co sprzęgło ok. 150-200 tys. km. Oczywiście niewłaściwe operowanie pedałem sprzęgła szybko skróci ten przebieg.
Objawy uszkodzonej dwumasy:
- Nierówna praca silnika
- Szarpanie podczas ruszania
- Wibracje pedału sprzęgła po oparciu na nim stopy
- Problem z płynną zmianą biegów
- Hałas i stuki podczas rozruchu silnika (największe obciążenie dla dwumasy)
- Hałas i stuki z okolicy skrzyni biegów
- Drgania karoserii lub/i kierownicy
Sytuacja ma się identycznie jak przy sprzęgle. Odpowiednie traktowanie pedału sprzęgła pozwoli dłużej unikać serwisu samochodowego.
Jak dbać o dwumasę?
- Nie uruchamiaj silnika na pych
- Nie ruszaj agresywnie, tracąc przyczepność kół
- Stosuj zawsze produkty renomowanych producentów
- Nie utrzymuj przesadnie niskiej prędkości obrotowej sililka
- Uruchamiaj silnik na wciśniętym sprzęgle (to nie to samo, co wrzucenie skrzyni na luz)
- Nie przeciążaj sprzęgła dużym ładunkiem w bagażniku lub przyczepie
Czy zamiana dwumasy na koło jednomasowe ma sens?
Propozycja wydaje się być kusząca. Niższy koszt samego koła zamachowego i dłuższa jego żywotność. W końcu nie ma w nim ruchomych elementów, które ulegną zużyciu.
Nic jednak nie jest za darmo i w przypadku sztywnego koła zamachowego cierpi na tym układ napędowy w postaci m.in. skrzyni biegów. Jeżeli ten element amortyzujący drgania zostanie zastąpiony sztywnym kołem, „negatywna” energia z silnika zostanie przekazana dalej na skrzynię biegów.
Dodatkowe drgania w skrzyni nie są jej zupełnie potrzebne do szczęścia, dlatego warto skalkulować, czy pozorna oszczędność na dwumasowym kole zamachowym nie zostanie pokryta i pewnie przekroczona kosztami naprawy skrzyni biegów.
Jeżeli zamierzasz używać auta prywatnie i przez wiele lat, lepiej zainwestować w tradycyjne koło dwumasowe.
W przypadku Berlingo, które fabrycznie ma zwykłe koło zamachowe, nie należy jednak automatycznie zakładać zestawu z dwumasą. Rodzaj rozwiązania powinien odpowiadać konkretnej wersji układu napędowego oraz specyfikacji producenta.
Najważniejsza odpowiedź dla Berlingo 1.6 HDi 90 KM
W Citroën Berlingo 1.6 HDi 90 KM należy szukać zestawu sprzęgła obejmującego tarczę, docisk i łożysko oporowe, a przed zakupem trzeba potwierdzić, czy samochód ma zwykłe, czy dwumasowe koło zamachowe. W starszym Berlingo 1.6 HDI z 2006 roku opisywano wersję ze zwykłym kołem zamachowym, ale nie można przenieść tego ustalenia na każdy egzemplarz bez sprawdzenia numeru VIN.
Przy hałasie znikającym po wciśnięciu sprzęgła najbardziej zasadne jest rozpoczęcie diagnostyki od łożyska oporowego, docisku i tarczy, ale po zdjęciu skrzyni należy skontrolować również łożyska skrzyni biegów, poziom oleju oraz koło zamachowe. Jeżeli sprzęgło ślizga się, szarpie, pedał pracuje ciężko albo pojawiają się problemy z wybieraniem pierwszego biegu i wstecznego, wymiana kompletnego zestawu jest zwykle bezpieczniejsza niż montowanie pojedynczego elementu.
