Jeżeli tempomat w Nissanie X-Trail nie chce się włączyć, w pierwszej kolejności należy sprawdzić czujnik pedału hamulca, czujnik sprzęgła, bezpiecznik, zasilanie przełącznika, wiązki elektryczne oraz zapisane kody błędów. W samochodach z manualną skrzynią biegów szczególnie częstą przyczyną jest wyłącznik sprzęgła albo jego nieprawidłowe ustawienie.
Jeśli tempomat całkowicie zniknął, nie świeci się kontrolka i nie reaguje również ogranicznik prędkości, problem może dotyczyć zasilania przełącznika lub wspólnego obwodu elektrycznego. Jeżeli system włącza się, ale samoczynnie się rozłącza, trzeba wziąć pod uwagę niestabilny sygnał czujnika, przerwaną wiązkę albo chwilowe zaniki napięcia.
Jak rozpoznać awarię tempomatu w Nissanie X-Trail
Do najczęstszych objawów uszkodzonego tempomatu zalicza się: Trudność w utrzymaniu stałej prędkości - Tempomat nie otrzymuje prawidłowych danych, przez co nie może skutecznie wyregulować prędkości. Brak możliwości włączenia tempomatu - System nie reaguje na włączenie, co może być spowodowane np. problemem z czujnikiem hamulca, sprzęgła lub przepalonym bezpiecznikiem.
Samoczynne włączanie i wyłączanie się systemu - Podczas jazdy tempomat może się rozłączać, szczególnie na nierównościach. Przyczynami najczęściej są niestabilny sygnał i zaniki napięcia. Błędy po podłączeniu samochodu do komputera - Nawet jeśli tempomat działa, obecność kodów błędów związanych np. z czujnikiem pedału hamulca lub sprzęgła wymaga diagnostyki, ponieważ może prowadzić do pogłębiania się usterki.
W praktyce usterka może objawiać się również brakiem kontrolki tempomatu, niedziałającymi przyciskami na kierownicy, brakiem reakcji po przełączeniu przycisku „Cruise” albo jednoczesnym wyłączeniem ogranicznika prędkości.
Najczęstsze przyczyny, przez które tempomat nie działa
1. Czujnik pedału sprzęgła
Wyłącznik sprzęgła - Jeśli czujnik przez cały czas wysyła sygnał wciśnięcia pedału, nie będzie możliwości uruchomienia tempomatu. Czasami wystarczy podnieść pedał sprzęgła, a czasami konieczna będzie jego wymiana.
W samochodzie z manualną skrzynią biegów sprzęgło dotyka czujnika znajdującego się przy pedale, a po całkowitym puszczeniu pedału powinno prawidłowo naciskać jego przełącznik. Jeżeli pedał nie wraca do właściwego położenia, wyłącznik może pozostawać w stanie informującym sterownik, że sprzęgło jest wciśnięte.
Przyczyną może być także pęknięta sprężynka od podciągania sprzęgła, przez którą pedał nie załączał przycisku, który powinien być załączony, gdy sprzęgło nie jest wciśnięte. Taka usterka nie zawsze powoduje wyraźną zmianę w pracy pedału, ponieważ sprzęgło może pracować „normalnie”.
2. Czujnik pedału hamulca
Czujnik pedału hamulca - Ciągłe wykrywanie przez niego, że włączony jest pedał hamulca sprawi, że nie będzie można włączyć tempomatu. Często objawia się to również ciągłym świeceniem świateł STOP. Uszkodzeniu mogły ulec styki wewnętrzne lub wtyczka.
Uszkodzony przełącznik pedału hamulca - ten element jest odpowiedzialny za włączanie i wyłączanie świateł hamowania, w zależności od tego czy wciskacie pedał hamulca, czy nie. Z kolei tempomat działa w ten sposób, że gdy wciśniecie pedał hamulca, to się wyłączy.
W przypadku uszkodzenia czujnika pedału hamulca, samochód może myśleć, że pedał hamulca jest cały czas naciśnięty i uniemożliwić włączenie tempomatu. Awaria może też powodować brak świateł STOP albo ich ciągłe świecenie, dlatego kontrola świateł hamowania jest jednym z podstawowych etapów sprawdzania usterki.
3. Przepalony bezpiecznik
Bezpiecznik - Przepalony lub źle dobrany odcina zasilanie modułu tempomatu albo przycisków sterujących. Tempomat jest urządzeniem elektrycznym i posiada dedykowany bezpiecznik, którego położenie można zweryfikować konsultując się z instrukcją dla konkretnego pojazdu.
Przepalony bezpiecznik - systemy elektryczne w aucie są kontrolowane przez bezpieczniki, w tym tempomat. Jeśli bezpiecznik przepali się w wyniku zwarcia albo usterki, wówczas tempomat przestanie działać.
Samo wymienienie bezpiecznika nie powinno kończyć diagnostyki, ponieważ ponowne przepalenie może wskazywać na zwarcie, uszkodzoną wiązkę albo niesprawny element układu.
4. Brak zasilania przełącznika
Jeżeli po przekręceniu przełącznika tempomatu nie dzieje się nic, nie włącza się ani tempomat, ani ogranicznik i nie pojawia się wskaźnik na tablicy, problem może dotyczyć zasilania przełącznika pod kierownicą.
Wygląda jakby przełącznik stracił zasilanie. Grzebałeś w skrzynce pod maską i może w brązowej wtyczce tej obok zasilającej światła mijania przestało łączyć zasilanie przełącznika pod kierownicą. Przełącznik zasilany jest z pinu 11 brązowej wtyczki.
W takiej sytuacji należy sprawdzić bezpieczniki, wtyczki, styki oraz przewody dochodzące do przełącznika. Poruszanie kostką przy module pod maską może ujawnić problem z luźnym lub nadpalonym połączeniem, zwłaszcza jeśli wcześniej występowała usterka oświetlenia.
5. Uszkodzona wiązka lub złącze
Awaria elektryki - tempomat jest elementem układu elektronicznego, w którym bardzo ważne jest to, by wiele elementów ze sobą współpracowało. Jeśli tempomat nie będzie działał prawidłowo, to trzeba będzie sprawdzić czy nie doszło do usterki wiązki przewodów i złączy.
Mogło również dojść do podaży niewystarczającej ilości energii do samego układu. Niestety nawet najmniejsza awaria może doprowadzić do uszkodzenia tempomatu.
Przykładem może być przetarty przewód w okolicy nagrzewnicy. Taka usterka może wyłączyć tempomat mimo prawidłowego działania części przełączników i elementów znajdujących się na kierownicy.
Wiązki należy sprawdzić pod kątem przerw, przetarć, przypaleń, korozji styków, luźnych pinów i złego połączenia masy. Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca, w których przewody są prowadzone blisko elementów ruchomych, nagrzewnicy, pedałów, skrzynki bezpieczników i kolumny kierownicy.
6. Taśma pod kierownicą i przyciski sterujące
Jeżeli nie działają przyciski na kierownicy, nie działa klakson albo świeci się kontrolka poduszki powietrznej, można podejrzewać problem z taśmą pod kierownicą. Na forum zagranicznym wyczytałem, że może być problem z taśmą pod kierownicą jeśli świeci się airbag lub nie działa klakson, lub jeśli przepali się żarówka stopu to też tempomat nie działa.
W opisanym przypadku zarówno na starej taśmie jak i na nowej działało sterowanie trybem wyświetlacza komputera, chociaż nie działały klakson i sterowanie tempomatem. Oznacza to, że sama taśma nie zawsze jest jedynym podejrzanym elementem, ponieważ różne funkcje mogą korzystać z odrębnych obwodów lub styków.
Jeżeli po wymianie taśmy objaw się nie zmienia, nie należy automatycznie uznawać nowej części za sprawną ani za uszkodzoną. Trzeba sprawdzić ciągłość przewodów, zasilanie, masę, wtyczki oraz błędy sterownika.
7. Czujnik prędkości lub układ ABS
Awaria czujnika prędkości - Czujniki prędkości są umieszczone na każdym kole albo mechanizmie różnicowym, ich przeznaczeniem jest nadzorowanie prędkości obrotowej kół, celem określenia czy występuje konieczność kontrolowania trakcji.
Czujniki prędkości stanowią część układu tempomatu, jeśli ulegną uszkodzeniu, to tempomat przestanie działać i prędkościomierz również nie będzie działał prawidłowo. Usterkę może sygnalizować zapalona lampka ostrzegawcza ABS albo kontrolka check engine.
Czujnik prędkości mierzy wiele czynników w samochodzie. Wpływ na wskazywanie prędkości samochodu, reguluje przepływ paliwa i czas zapłonu oraz steruje tempomatem. Jeżeli czujnik ten ulegnie awarii, tempomat może przestać działać.
8. Elementy starszego, mechanicznego układu tempomatu
W starszych samochodach może również dojść do awarii siłownika podciśnienia albo przewodu łączącego go z przepustnicą. Przerwany przewód również unieruchomi tempomat. Uszkodzenie tych elementów powoduje zaprzestanie działania tempomatu.
Serwomotor tempomatu - W starszych samochodach mechanicznie sterował przepustnicą. Jego usterka może być spowodowana zużytymi szczotkami czy zatartymi przekładniami.
Siłownik podciśnienia - W układach podciśnieniowych nieszczelność powoduje brak możliwości regulacji przepustnicy, najczęściej z powodu pękniętych lub sparciałych przewodów.
Przewód łączący tempomat z przepustnicą - Linka lub przewód może się rozciągnąć, zaciąć albo zerwać, co objawia się skokami prędkości i opóźnioną reakcją tempomatu.
Jak działa tempomat i kiedy powinien się włączyć
Zadaniem tempomatu jest ustawienie określonej prędkości jazdy, bez konieczności nadzorowania. Funkcję wykorzystuje się podczas jazdy ze stałą prędkością, np.: autostradą lub drogą szybkiego ruchu.
Na kierownicy należy wcisnąć włącznik (ON/OFF) lub „Cruise”. Tempomat aktywuje się dopiero po osiągnięciu określonej prędkości (zwykle jest to 30-40 km/h).
W nowszych samochodach można znaleźć tempomat adaptacyjny, który umożliwia jazdę ze stałą prędkością, ale też przy pomocy czujników wspiera zachowanie bezpiecznej odległości od pojazdów, które znajdują się przed Waszym.
Nowoczesne samochody wykorzystując w pełni elektroniczne układy utrzymujące prędkość i odległość za jadącym przed nami samochodem. Systemy te sterowane są komputer pojazdu lub ECU.
Starsze samochody mogą korzystać z elektromechanicznej kontroli prędkości. W takim układzie siłownik podciśnieniowy jest fizycznie połączony z przepustnicą za pomocą kabla lub łańcucha. Za pomocą kabla siłownik podciśnieniowy dopasowuje stopień otwarcia lub zamknięcia przepustnicy.
Diagnostyka krok po kroku
Sprawdzenie objawów przed podłączeniem komputera
Najpierw należy ustalić, czy problem dotyczy całkowitego braku zasilania, czy wyłącznie niedopuszczenia do aktywacji tempomatu. Warto sprawdzić, czy po naciśnięciu przycisku pojawia się kontrolka, czy działa ogranicznik prędkości, czy reagują przyciski na kierownicy oraz czy działają klakson i światła STOP.
Jeżeli tempomat zniknął, a po kilku godzinach lub dniach zaczął działać, nie oznacza to usunięcia usterki. Też tak miałem w zeszłym roku. Nic nigdzie nie było grzebane, a tempomat znikł. Po paru dniach jechałem autostradą i postanowiłem sprawdzić i działał. Po tygodniu na trasie znów znikł, po paru godzinach zaczął działać.
Czasami jest to objaw padającego któregoś z czujników pedału hamulca / sprzęgła. Najczęściej ten pierwszy.
Odczyt kodów błędów
W wielu przypadkach awaria tempomatu powoduje zapisanie kodu błędu w sterowniku. Proces diagnozy wygląda zatem następująco: Podłącz samochód do komputera diagnostycznego - Odczytaj kody błędów oraz parametry pracy czujników, takie jak wyłącznik sprzęgła, wyłącznik świateł hamulcowych i neutralne położenie skrzyni biegów.
Do najczęstszych kodów błędów świadczących o awarii tempomatu należą m.in.: P0572 i P0573 (niski i wysoki sygnał w obwodzie przełącznika hamulca), P0500-P0503 (problemy z czujnikiem prędkości pojazdu) czy P0700 (usterka systemu sterowania skrzynią biegów).
Jeżeli pojawia się komunikat „USTERKA ELEKTRONIKI” albo „SPRAWDŹ TEMPOMAT”, najpewniejszym sposobem jest odczyt błędu, który wywołuje komunikat. A nie prościej odczytać błąd który to powoduje?
Kontrola bezpieczników i zasilania
Sprawdź bezpiecznik - Skonsultuj się z instrukcją pojazdu, aby zweryfikować, który odpowiada za tempomat i sprawdź poprawność jego działania.
Następnie należy sprawdzić, czy napięcie dociera do przełącznika tempomatu, przycisków na kierownicy oraz odpowiednich sterowników. Jeżeli zasilanie zanika po poruszeniu wtyczką, problem może znajdować się w kostce, pinie albo przewodzie.
Kontrola czujników pedałów
Sprawdź stan czujnika pedału hamulca i sprzęgła - Są to jedne z najczęstszych przyczyn.
W przypadku sprzęgła trzeba sprawdzić, czy po całkowitym puszczeniu pedał wraca do właściwej pozycji i czy fizycznie naciska wyłącznik. Należy również sprawdzić sprężynę pedału, mocowanie czujnika, luz między pedałem a przełącznikiem oraz stan wtyczki.
Przy hamulcu trzeba sprawdzić działanie obu funkcji przełącznika: świateł STOP i sygnału przekazywanego do sterownika tempomatu. Sam fakt, że światła hamowania działają, nie zawsze wyklucza problem z drugim stykiem czujnika.
Kontrola wiązek, złączy i taśmy kierownicy
Skontroluj przewody i wiązki elektryczne związane z tempomatem - Sprawdź, czy nie są przerwane, pęknięte lub przepalone oraz czy zapewniają prawidłowe zasilanie.
Jeżeli razem z tempomatem przestaje działać klakson albo zapala się kontrolka poduszki powietrznej, trzeba skontrolować taśmę pod kierownicą i jej złącza. Jeżeli natomiast nie działa wyłącznie tempomat, a inne funkcje kierownicy działają, należy rozszerzyć kontrolę o wiązkę i zasilanie przełącznika.
Kontrola czujnika prędkości i ABS
Mechanik aby sprawdzić czujnik prędkości musi dostać się pod samochód. Przy okazja sprawdzania czujnika powinien sprawdzić całe okablowanie z nim związane i w razie niesprawności naprawić je.
Po wymianie czujnika prędkości profesjonalista powinien sprawdzić działanie tempomatu i prędkościomierza. Jeżeli świeci się kontrolka ABS albo prędkościomierz działa nieprawidłowo, nie należy ograniczać diagnostyki do samego tempomatu.
Jak naprawia się niedziałający tempomat
Mechanik w pierwszej kolejności podłącza komputer pod ECU samochodu i szuka błędów. Być może już w ten sposób uda się zawęzić obszar poszukiwań usterki.
Gdy stwierdzi, że uszkodzeniu uległ bezpiecznik, sprawdzi czy faktycznie został on przepalony. Uszkodzony zostanie wymieniony, a tempomat sprawdzony pod kątem poprawnego działania.
Jeżeli mechanik uzna, że czujnik pedału hamulca nie działa, sprawdzi jego stan. Jednocześnie powinien tez zbadać stan okablowania poprowadzonego do przełącznika. Po wymianie uszkodzonego czujnika pedału hamulca mechanik powinien upewnić się, że tempomat oraz światła hamowania STOP działają poprawnie.
Jeżeli uszkodzony jest czujnik sprzęgła, konieczna może być regulacja jego położenia, wymiana przełącznika albo naprawa elementu powodującego nieprawidłowy powrót pedału. W przypadku pękniętej sprężynki trzeba przywrócić prawidłowe podciąganie pedału i sprawdzić, czy wyłącznik sprzęgła zmienia stan po puszczeniu pedału.
Jeżeli uzna, że siłownik podciśnieniowy, węże lub przewody są uszkodzone, wymieni odpowiednią część. We wszystkich opisanych usterkach mechanik poprosi o jazdę próbną i sprawdzenie działania tempomatu.
Na koniec pracy powinien także ponownie podpiąć komputer i usunąć błędy, które powstały w trakcie trwania usterki.
Tempomat w Nissanie X-Trail e-POWER
W Nissanie X-Trail z napędem e-POWER tempomat może wyłączyć się automatycznie w określonych warunkach. Słychać dźwięk ostrzegawczy i tempomat wyłącza się w opisanych poniżej warunkach.
- Gdy dźwignia skrzyni biegów znajduje się w pozycji innej niż D (jazda).
- Gdy hamulec postojowy jest zaciągnięty.
- Gdy działa system stabilizacji toru jazdy (ESP) (łącznie z systemem kontroli trakcji).
- Gdy system stabilizacji toru jazdy (ESP) jest wyłączony.
- Gdy jedno z kół się ślizga.
Jeżeli system nie działa prawidłowo, wyemitowany zostanie dźwięk, a kolor wskaźnika tempomatu zmieni się na żółty.
Jeżeli kolor wskaźnika tempomatu zmieni się na żółty, zaparkuj pojazd w bezpiecznym miejscu. Wyłącz układ e-POWER i włącz go ponownie, wznów jazdę i jeszcze raz wykonaj ustawianie systemu.
Jeśli niemożliwe jest jego ustawienie lub, gdy nie gaśnie lampka, może to oznaczać, że w systemie pojawiła się usterka. Pomimo tego, że w normalnych warunkach można kontynuować jazdę, należy oddać pojazd do kontroli systemu.
Kiedy nie kontynuować samodzielnej jazdy
Nie powinno się bagatelizować awarii tempomatu, ponieważ może to doprowadzić do poważniejszych awarii. W takiej sytuacji najlepiej jak najszybciej wybrać się do warsztatu mechanicznego, gdzie specjaliści sprawdzą nie tylko tempomat, ale również inne systemy w aucie, w których mogły pojawić się usterki.
Awaria czujnika hamulca może wpływać na światła STOP, a awaria czujnika prędkości może mieć związek z układem ABS, prędkościomierzem lub kontrolą trakcji. Jeżeli świecą się kontrolki ABS, poduszki powietrznej albo pojawia się komunikat usterki elektroniki, potrzebna jest pełna diagnostyka, a nie tylko wymiana bezpiecznika.
Jazda bez tempomatu może być bardziej męcząca, jednak awaria w trakcie jazdy może być bardzo niebezpieczna. Jeżeli tempomat przestał działać, pojedź do mechanika aby sprawdził układ i określił skalę problemu, a następnie naprawił usterkę.
Naprawa może trwać od 30 minut do 2 godzin, jednak zależeć będzie od łatwości znalezienia problemu i samej usterki. Przepalony bezpiecznik to kwestia ok. 30 minut, podczas gdy całkowita wymiana elementu może zająć nawet 3 godziny.