Instalacja gazowa LPG w budynkach: wymagania, przepisy, bezpieczeństwo i montaż

Domowe instalacje do gazu LPG powstają przede wszystkim wszędzie tam, gdzie nie da się dociągnąć sieci gazu ziemnego (warunki terenowe lub ekonomiczne) lub gdzie gaz ten jest niskiej jakości. Taka instalacja musi jednak spełniać określone warunki techniczno-budowlane, które wskazane są m.in. w Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.0.1422).

Przepisy te wskazują zasady uzyskania zgody na projekt i instalację określonej instalacji, umiejscowienia jej poszczególnych elementów, rodzajów stosowanych zabezpieczeń itp. Instalacja gazowa i gaz ziemny są w pełni bezpieczne, jeśli przestrzega się odpowiednich zasad. Bezpieczeństwo w użytkowaniu instalacji gazowych zależy od prawidłowego ich zaprojektowania, wykonania, a przede wszystkim od ich prawidłowej eksploatacji.

Czym jest instalacja gazowa LPG w budynku?

Instalacja gazowa jest kluczowym systemem technicznym w każdym budynku, zapewniającym bezpieczne i kontrolowane dostarczanie gazu do różnych urządzeń. Kompleksowy system przewodów gazowych składa się z precyzyjnie zaprojektowanych elementów, które umożliwiają sprawne i bezpieczne funkcjonowanie infrastruktury gazowej.

Instalację gazową zasilaną z sieci gazowej stanowi układ przewodów za kurkiem głównym, prowadzonych na zewnątrz i wewnątrz budynku, wraz z armaturą, kształtkami i innym wyposażeniem, a także urządzeniami do pomiaru zużycia gazu, urządzeniami gazowymi oraz przewodami spalinowymi lub powietrzno-spalinowymi, jeżeli są one elementem wyposażenia urządzeń gazowych.

Instalacja gazowa - układ przewodów gazowych w budynku wraz z armaturą, wyposażeniem i urządzeniami gazowymi, mający początek w miejscu połączenia przewodu z kurkiem głównym gazowym odcinającym tę instalację od przyłącza, a zakończenie na urządzeniach gazowych wraz z tymi urządzeniami.

W drugiej definicji nie uwzględniono przewodów spalinowych lub powietrzno-spalinowych, jeżeli są one elementem wyposażenia urządzeń gazowych. Jako obowiązującą proponuje się przyjąć definicję pierwszą.

Podstawowe elementy instalacji LPG

• przewody gazowe,
• armatura odcinająca,
• reduktory ciśnienia,
• urządzenia pomiarowe,
• zabezpieczenia przeciwwybuchowe,
• urządzenia gazowe,
• urządzenia sygnalizacyjno-odcinające, jeżeli są zainstalowane,
• butle gazowe instalowane w pomieszczeniach budynku,
• przewody spalinowe lub powietrzno-spalinowe.

Do podstawowych elementów składowych instalacji gazowych zalicza się: przewody gazowe, armaturę i urządzenia zainstalowane na tych przewodach, w tym również zawór urządzenia sygnalizacyjno-odcinającego, jeżeli jest on zainstalowany, urządzenia gazowe, urządzenia pomiaru zużycia gazu, butle gazowe instalowane w pomieszczeniach budynku, przewody spalinowe lub powietrzno-spalinowe.

W zależności od sposobu zasilania instalacji nie w każdym przypadku muszą występować wszystkie wymienione wyżej elementy składowe. Instalacje gazowe zasilane z sieci gazowych nie posiadają butli gazowych, natomiast winny posiadać urządzenia pomiaru zużycia gazu.

Instalacje pojedynczych odbiorców zasilane ze zbiorników gazów węglowodorowych C3-C4 zlokalizowanych na działkach budowlanych lub z indywidualnych butli połączonych z urządzeniami nie muszą być wyposażone w urządzenie pomiaru zużycia gazu, gdy zasilają pojedynczego odbiorcę.

Gdzie stosuje się instalacje LPG?

Alternatywą dla gazu ziemnego są instalacje LPG, które wykorzystują gaz płynny przechowywany w specjalistycznych zbiornikach. Tego rodzaju rozwiązania są szczególnie popularne na terenach pozbawionych dostępu do sieci gazowej, najczęściej w gospodarstwach rolnych, obiektach przemysłowych oraz budynkach zlokalizowanych w miejscach o ograniczonej infrastrukturze technicznej.

Instalacje gazowe w Polsce charakteryzują się zróżnicowanymi rozwiązaniami technicznymi, które klasyfikuje się według kilku kluczowych kryteriów. Głównymi parametrami różnicującymi są sposób zasilania, rodzaj wykorzystywanego gazu oraz specyfika materiałów zastosowanych w przewodach.

Najważniejsze przepisy dotyczące instalacji LPG

W Polsce, jak w wielu innych krajach, prawo budowlane oraz specjalistyczne normy branżowe ściśle regulują proces projektowania, instalacji, kontroli oraz eksploatacji systemów gazowych. Taka instalacja musi jednak spełniać określone warunki techniczno-budowlane, które wskazane są m.in. w Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Pomimo uproszczenia w 2020 roku trybu realizacji instalacji gazowych inwestor nadal musi wypełniać wiele takich samych obowiązków, jakie są wymagane przy pozwoleniu na budowę. W roku 2020 została znowelizowana ustawa - Prawo budowlane (Pb).

Roboty montażowe instalacji gazowej w obiekcie budowlanym należą do katalogu robót budowlanych. Instalacja gazowa należy do budowli, która jest elementem obiektu budowlanego.

Dokumentacja i wymagania formalne

Projektowanie i realizacja instalacji gazowych podlega ścisłym rygorom prawnym, które określają szczegółowe warunki techniczne dotyczące bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania całego systemu. Kluczowym dokumentem regulującym te kwestie jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury, które precyzyjnie definiuje wszystkie aspekty techniczne.

• projekt techniczny wykonany przez uprawnionego projektanta,
• dokumentacja powykonawcza,
• protokoły prób szczelności,
• certyfikaty stosowanych materiałów,
• zaświadczenia kwalifikacyjne wykonawców.

Przed przystąpieniem do montażu instalacji, należy się upewnić, czy fachowiec rzeczywiście ma odpowiednie uprawnienia. Powinien okazać zaświadczenie o wpisie do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane.

Dla zapewnienia pełnej legalności i bezpieczeństwa, wszystkie plany muszą być zatwierdzone przez uprawnionego inspektora. Każda instalacja gazowa przed oddaniem do użytku musi zostać poddana szczegółowej kontroli przez uprawnionego do tego technika gazownictwa.

Usytuowanie zbiornika LPG i elementów instalacji

Zbiornik na LPG (lub bateria butli) powinien znajdować się na zewnątrz budynku (dopuszczalne odległości różnią się w zależności od objętości zbiornika i jego umieszczenia nad lub pod ziemią) i być połączony z budynkiem siecią przewodów z zaworem umożliwiającym odcięcie dopływu paliwa.

Zawory odcinające powinny znajdować się na zewnątrz budynku. Rury doprowadzające oraz instalacja powinny być stalowe i doprowadzać paliwo o ciśnieniu wewnątrz budynku nie większym niż 5 kPa.

Urządzenia pozostające bez dozoru podczas ich użytkowania powinny być wyposażone w samoczynnie działające zabezpieczenia, likwidujące skutki spadku ciśnienia lub przerwy w dopływie gazu grzewczego.

W jakich budynkach można stosować instalacje gazowe?

Instalacja gazowa w budynkach powyżej 35 m może być doprowadzona tylko do pomieszczeń technicznych usytuowanych w piwnicy lub na najniższej kondygnacji nadziemnej, a także na najwyższej kondygnacji budynku lub nad tą kondygnacją (na dachu).

Bezwarunkowa możliwość stosowania instalacji gazowej w budynkach dotyczy tylko budynków niskich i średniowysokich (od 12 do 25 m) lub mieszkalnych o wysokości do 9 kondygnacji nadziemnych.

Budynki powyżej 25 do 35 m mogą mieć instalację gazową tylko pod warunkiem zgody właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.

Materiały stosowane do budowy instalacji gazowej

Instalacje gazowe wewnętrzne wykonuje się z rur stalowych bez szwu bądź z rur stalowych przewodowych ze szwem łączonych przez spawanie lub z użyciem połączeń gwintowanych, bądź też z rur miedzianych łączonych przez lutowanie lutem twardym (o temperaturze topnienia wyższej od temperatury samozapłonu gazu ziemnego).

Natomiast do budowy zewnętrznej instalacji gazowej można stosować również rury z polietylenu. Po zewnętrznej stronie ścian budynku nie mogą być prowadzone przewody gazowe wykonane z rur stalowych, jeżeli służą do rozprowadzania paliw gazowych zawierających parę wodną lub inne składniki ulegające kondensacji w warunkach eksploatacyjnych, ani z rur miedzianych.

Każdy element instalacji gazowej musi spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa, w tym normy PN-EN, które określają parametry techniczne i jakościowe stosowanych rozwiązań. Zastosowanie nowoczesnych technologii oraz materiałów wysokiej jakości jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności systemu.

Czy przewody LPG można prowadzić w posadzce?

W § 165 ust. 2 warunków technicznych stwierdza się, co następuje: Przewody instalacji gazowych w piwnicach i suterenach należy prowadzić na powierzchni ścian lub pod stropem, natomiast na pozostałych kondygnacjach nadziemnych dopuszcza się prowadzenie ich także w bruzdach osłoniętych nieuszczelnionymi ekranami lub wypełnionych (…).

Rozwiązanie to wymaga prowadzenia instalacji gazowej w posadzce. Ostateczny sposób prowadzenia przewodów powinien wynikać z projektu instalacji i uwzględniać wymagania dotyczące dostępu do przewodów, ich ochrony oraz możliwości kontroli szczelności.

Kotłownia zasilana gazem LPG

Lokalizacja kotłowni zasilanej gazem płynnym powinna znajdować się w pomieszczeniach nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, ale nie ulokowanych poniżej poziomu ziemi, bo ze względu na większą ciężkość gazu od powietrza niemożliwe stanie się usunięcie go w przypadku niespodziewanego wycieku.

Wentylacja pomieszczeń powinna znajdować się tuż nad podłogą (z wyżej wymienionych względów), zaś sama podłoga - mieć spadek w stronę wywiewu. Dodatkowa kratka wywiewna powinna znajdować się bezpośrednio nad kotłem.

Podłoga nie powinna posiadać niewentylowanych kanałów, niszy i zagłębień. Pomieszczenie nie może tworzyć miejsc, w których cięższy od powietrza gaz mógłby się gromadzić i pozostawać bez skutecznego odprowadzenia.

Kotły, przewody spalinowe i wentylacja

Urządzenia grzewcze powinny być wyposażone w indywidualne kanały spalinowe (możliwy system w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania), dopuszczalne jest podłączenie do zbiorczego pionu kilku kotłów jeśli istnieją zabezpieczenia wykrywające brak ciągu i odcinające w tym wypadku wszystkie kotły.

Same kotły zasilane LPG (o mocy do 30 kW) powinny być instalowane jak powyżej, a od 60 kW do 2000 kW - w budynkach indywidualnych wolnostojących, przeznaczonych wyłącznie na kotłownię.

Pomieszczenia, w których planuje się zainstalowanie urządzenia gazowego, powinny mieć wysokość co najmniej 2,2 m. Dopuszcza się instalowanie gazowych kotłów grzewczych w pomieszczeniach technicznych o wysokości co najmniej 1,9 m w istniejących budynkach mieszkalnych i zagrodowych.

Pomieszczenia te powinny posiadać przewód nawiewny z wylotem 0,3 m nad poziomem podłogi i wywiewny przewód wentylacyjny, wyprowadzony ponad dach lub przez ścianę zewnętrzną na wysokość co najmniej 2,5 m ponad poziom terenu, z wylotem w odległości nie mniejszej niż 0,5 m od bocznych krawędzi okien i drzwi.

Urządzenia gazowe i zasady ich instalowania

Urządzenia gazowe klasyfikuje się ze względu na kryteria umożliwiające jednoznaczną identyfikację urządzenia, tzn.: rodzaj urządzenia (konstrukcja urządzenia, funkcje, jakie spełnia), wielkość urządzenia (liczba palników, pojemność, moc), kategorię urządzenia (rodzaj spalanego paliwa gazowego), typ urządzenia (sposób doprowadzenia powietrza i odprowadzania spalin), postać i odmianę.

Urządzenia zasilane gazem muszą posiadać znak bezpieczeństwa „B”, aprobatę techniczną lub znak „DT”, a w przypadku urządzenia powszechnego użytku także atest energetyczny „E”. Wszystkie urządzenia gazowe powinny być zainstalowane wyłącznie w pomieszczeniach spełniających wymogi dotyczące ich kubatury, wysokości, wentylacji i odprowadzania spalin.

• urządzenie gazowe powinno być połączone na stałe ze stalowymi lub miedzianymi przewodami instalacji gazowej za pomocą króćca zakończonego gwintem rurowostożkowym lub rurowo-walcowym,
• dopuszcza się zastosowanie przewodów elastycznych do połączenia kuchni i kuchenek gazowych, pod warunkiem że przewody te wykonane są z materiału odpornego na działanie węglowodorów oraz posiadają stosowne oznaczenia i certyfikaty,
• kurek odcinający dopływ gazu do urządzenia powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym, na przewodzie gazowym w odległości nie większej niż 0,5 m od króćca łączącego urządzenie z instalacją,
• kuchenki i kuchnie gazowe użytku domowego powinny być zainstalowane w odległości co najmniej 0,5 m od okien do boku urządzenia, licząc w rzucie poziomym,
• szafki wiszące lub inne wyposażenie wrażliwe na temperatury nie należy instalować w odległości mniejszej niż 1,0 m nad kuchniami i kuchenkami gazowymi oraz innymi urządzeniami gazowymi z palnikami o otwartym płomieniu,
• urządzenia gazowe służące do ogrzewania pomieszczeń, w przypadku gdy temperatura ich osłon może przekroczyć 60°C, należy instalować w odległości nie mniejszej niż 0,3 m od ścian z materiałów łatwo palnych, nieosłoniętych tynkiem,
• grzejniki gazowe wody przepływowej należy instalować na ścianach z materiałów niepalnych lub też odizolować je od ściany z materiałów palnych płytą z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 10 cm większej, z każdej strony, od szerokości urządzenia,
• w łazienkach i saunach z piecykami i termami gazowymi dopuszcza się stosowanie okładzin ściennych z materiałów palnych, przy czym odległość urządzenia od wykładziny nie może być mniejsza niż 0,3 m.

Kto może projektować i montować instalację LPG?

Projekt instalacji gazowej i jej montaż należy zlecić tylko i wyłącznie fachowcowi, który ma w tym duże doświadczenie, umiejętności i posiada do tego specjalne uprawnienia. Chodzi o uprawnienia gazowe G3, które pozwalają na montaż sieci i instalacji gazowych, a także na przeprowadzanie konserwacji urządzeń gazowych i instalacji gazowych.

Takie uprawnienia zdobywa się po specjalnym kursie przygotowawczym zakończonym egzaminem. Dlaczego tak ważne są właściwe uprawnienia fachowca? Przede wszystkim ze względu bezpieczeństwa. Niewłaściwie zaprojektowana i wykonana instalacja gazowa jest po prostu niebezpieczna.

Wykonawca - niejednokrotnie właściciel firmy − jeśli prowadzi osobiście roboty budowlane, powinien posiadać uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie, a jeżeli ich nie posiada, to ma obowiązek zatrudnienia takich osób w charakterze kierownika robót w uzgodnieniu z inwestorem.

Należy tu zaznaczyć, że obowiązek powołania kierownika budowy lub kierownika robót leży po stronie inwestora, który pobiera przed rozpoczęciem robót od uzgodnionej (powołanej) osoby wymagane przez ustawę oświadczenie o przyjęciu obowiązków.

Zakres odpowiedzialności uczestników procesu

Projektanci są zobowiązani do sporządzenia kompleksowej dokumentacji, która musi spełniać rygorystyczne wymagania techniczne i bezpieczeństwa. Ich projekt stanowi fundament całej instalacji, determinując jej funkcjonalność i niezawodność.

Wykonawcy oraz certyfikowani instalatorzy odpowiadają za precyzyjną realizację projektu, przestrzeganie wszystkich norm technicznych oraz przeprowadzenie niezbędnych testów i pomiarów. Ich kwalifikacje i doświadczenie są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa całego systemu gazowego.

Za fazę eksploatacji (użytkowania) w zakresie instalacji gazowych odpowiedzialni są właściciele lub zarządcy obiektu budowlanego. Obowiązek okresowej kontroli obejmuje również właścicieli i zarządców budynków indywidualnego budownictwa jednorodzinnego, zagrodowego i letniskowego.

Montaż instalacji LPG krok po kroku

Montaż instalacji gazowej trzeba rozpocząć od kwestii formalnych, a dopiero potem można przejść do prac montażowych. Cały proces można podzielić na następujące etapy:

1. wykonanie projektu instalacji przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia,
2. złożenie odpowiednich dokumentów wymaganych dla planowanego lub istniejącego budynku,
3. wybór urządzeń spełniających określone kryteria,
4. montaż instalacji przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami,
5. wykonanie prób szczelności i testów ciśnieniowych,
6. odbiór instalacji i sporządzenie protokołu,
7. uruchomienie instalacji po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontroli.

W przypadku planowanego domu należy złożyć wniosek o pozwolenie na budowę razem ze schematem wewnętrznej instalacji gazowej. Jeśli budynek już istnieje, konieczne jest złożenie wniosku z projektem instalacji gazowej, mapkę poglądową i opinię kominiarza.

Specjalista zaczyna pracę od rozeznania się w warunkach technicznych, w jakich znajduje się dom. Potem dokonuje obliczeń określających wysokość zapotrzebowania na gaz.

W projekcie umieszczany jest nie tylko przebieg instalacji, ale i wszystkie odbiorniki gazu. Po dokonaniu odpowiednich formalności fachowiec może przystąpić do wyboru urządzeń spełniających określone kryteria, a następnie montażu instalacji gazowej w domu.

Montaż musi być wykonany z zachowaniem wszystkich norm technicznych, co gwarantuje nie tylko prawidłowe działanie instalacji, ale także minimalizuje ryzyko wycieku gazu. Konieczne jest prowadzenie dziennika budowy.

Próba szczelności i odbiór instalacji

Każda instalacja gazowa przed oddaniem do użytku musi zostać poddana szczegółowej kontroli przez uprawnionego do tego technika gazownictwa. Taka kontrola ma na celu sprawdzenie, czy instalacja została wykonana zgodnie z projektowanymi założeniami oraz czy spełnia wszystkie obowiązujące normy bezpieczeństwa.

Niezależnie od tego, czy instalacja jest nowa, czy przeszła modernizację, jej użytkowanie jest możliwe tylko po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontroli, co jest dokumentowane odpowiednim protokołem.

Próba szczelności jest przeprowadzana, gdy została zamontowana nowa instalacja gazowa lub dokonano remontu albo przebudowy starej instalacji. Powtórzenie próby szczelności jest także konieczne, jeśli od poprzedniej minęło pół roku, a od tego czasu nowa instalacja nie została napełniona gazem.

Próba szczelności instalacji gazowej jest przeprowadzana przez wykonawcę tej instalacji, a obecny przy tym musi być dostawca gazu. Taka próba odbywa się osobno dla instalacji przed gazomierzem i dla pozostałej części instalacji.

W protokole z próby szczelności wpisywane są dane użytego urządzenia pomiarowego (manometr). Wynik takiej próby jest pozytywny, gdy w ciągu pół godziny od ustabilizowania się czynnika próbnego w instalacji nie nastąpił jego spadek.

Po zakończeniu prac montażowych, konieczne jest przeprowadzenie testów ciśnieniowych i szczelnościowych, które potwierdzą, że instalacja jest w pełni bezpieczna i gotowa do użytku. Dopiero po wykonaniu próby szczelności można przystąpić do odbioru instalacji gazowej w domu.

Przygotowywany jest wtedy protokół odbioru instalacji. Zanim jednak zostanie podpisana umowa z dostawcą gazu i błękitne paliwo popłynie do budynku, konieczny jest jeszcze odbiór instalacji gazowej w domu.

Roczna kontrola instalacji gazowej

Wszystkie instalacje na paliwa gazowe podczas eksploatacji powinny być poddawane corocznej kontroli stanu technicznego. Kontroli takiej powinny być poddawane instalacje zasilane wszystkimi rodzajami paliw gazowych bez względu na sposób zasilania.

Podstawą prawną przeprowadzania okresowych kontroli stanu technicznego instalacji na paliwa gazowe jest artykuł 62 ustawy - Prawo budowlane. Kontroli okresowej stanu technicznego powinna być poddawana każda instalacja gazowa w budynkach mieszkalnych, użyteczności publicznej, zagrodowych i rekreacji indywidualnej.

Kontrolę instalacji gazowych mogą przeprowadzać tylko upoważnione osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Powinni te czynności zlecić osobie uprawnionej.

Z przeprowadzonej rocznej kontroli stanu technicznego instalacji gazowej kontrolujący zobowiązany jest sporządzić protokół i niezwłocznie przekazać zlecającemu (właścicielowi lub zarządcy budynku).

Regularna kontrola i konserwacja instalacji gazowej są kluczowe dla zapewnienia jej bezpiecznego i efektywnego funkcjonowania. Zaleca się, aby przynajmniej raz w roku przeprowadzać przegląd techniczny instalacji, który powinien obejmować sprawdzenie stanu rur, połączeń oraz urządzeń gazowych.

Zakres kontroli

Kontroli okresowej powinny być poddawane wszystkie elementy składowe instalacji gazowej. Kontrola powinna obejmować przewody gazowe, armaturę, urządzenia gazowe, urządzenia pomiaru zużycia gazu, butle gazowe instalowane w pomieszczeniach budynku oraz przewody spalinowe lub powietrzno-spalinowe, jeżeli stanowią element składowy urządzenia gazowego.

Istotnym elementem definicji instalacji gazowej jest zaliczenie do instalacji gazowej przewodów spalinowych lub powietrzno-spalinowych, o ile stanowią one element składowy urządzenia gazowego. Jest to bardzo istotne ze względu na fakt, iż przeważająca liczba zagrożeń występujących u użytkowników instalacji gazowych dotyczy prawidłowego eksploatowania urządzeń gazowych, w tym związanych z odprowadzaniem spalin i doprowadzeniem powietrza do spalania.

Przewód spalinowy stanowi element składowy urządzenia, gdy związane to jest z jego konstrukcją i wymogami funkcjonalnymi. Zgodnie z normą dotyczącą kominów oraz interpretacjami podanych zapisów, za przewód spalinowy uważa się odcinek przewodu od urządzenia do wyprowadzenia produktów spalania na zewnątrz budynku.

Zapis podany w § 174 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, informuje, iż długość całkowita przewodu spalinowego odprowadzającego spaliny z urządzeń gazowych innych niż kotły gazowe nie powinna być większa niż 2 m.

Jeżeli przewód odprowadzający spaliny posiada z różnych powodów większą długość, kontrolę jego stanu technicznego powinien przeprowadzić kominiarz w ramach kontroli przewodów kominowych.

Najczęstsze nieprawidłowości i błędy montażowe

Bezpieczeństwo w użytkowaniu instalacji gazowych zależy od prawidłowego ich zaprojektowania, wykonania, a przede wszystkim od ich prawidłowej eksploatacji. Zagrożenie bezpieczeństwa wystąpić może również, gdy inne instalacje w budynku, np. wodociągowa, ciepłownicza lub elektryczna, wykonane są w sposób mogący wpływać na stan techniczny przewodów gazowych.

Duży wpływ na ten stan mogą mieć także funkcjonalno-przestrzenne cechy pomieszczeń, przez które przewody gazowe są prowadzone (wilgotne pomieszczenia, z oparami związków chemicznych powodujących korozję itp.) oraz usytuowanie przewodów w sposób powodujący, że naprężenia w konstrukcji budynku mają wpływ na powstawanie nieszczelności połączeń przewodów.

Błędy na etapie projektowania

• przyjęto zbyt skomplikowaną instalację rozprowadzającą w budynku,
• przyjęto niewłaściwe prowadzenie przewodów gazowych,
• zastosowano zbyt małe średnice przewodów,
• zaproponowano zastosowanie niewłaściwych materiałów.

Błędy na etapie wykonywania

• nie przestrzegano rozwiązań technicznych wynikających z przyjętego projektu,
• zastosowano inne materiały niż przewidziano w dokumentacji,
• wykonano w sposób nieprawidłowy połączenia poszczególnych elementów instalacji,
• nie przeprowadzono wymaganych prób szczelności.

Błędy na etapie eksploatacji

• dopuszczono się samowolnej przebudowy instalacji,
• nie wykonuje się wynikających z przepisów prawa okresowych kontroli,
• nie wprowadza się zaleceń wynikających z kontroli,
• podłącza się dodatkowe urządzenia nieuwzględnione w projekcie,
• użytkuje się urządzenia niesprawne technicznie.

Wszelkie nieprawidłowości występujące w instalacjach gazowych powinny zostać wykryte już w trakcie dokonywania odbioru prac, przeglądu lub kontroli poszczególnych elementów instalacji gazowej w budynku.

Co należy sprawdzać podczas kontroli?

Należy przy tym zwracać szczególną uwagę na możliwość wystąpienia nieprawidłowości dotyczących przyłączy, reduktorów ciśnienia gazu, przewodów doprowadzających gaz do mieszkań, gazomierzy, przewodów instalacyjnych w budynkach, przewodów spalinowych i kanałów wentylacyjnych.

• Przyłącza: wadliwe wykonanie połączeń spawanych, wadliwe wykonanie połączeń rur PE/stal, zły stan techniczny kurków głównych, niewłaściwe zlokalizowanie kurków głównych.
• Reduktory ciśnienia gazu: nieprawidłowo dobrana liczba i rodzaj reduktorów, niedrożność filtrów reduktora, niesprawność zaworów dolotowych, pęknięcia korpusów reduktorów.
• Przewody doprowadzające gaz: zbyt duża liczba zastosowanych kształtek i kurków, zbyt małe średnice przewodów, wadliwe wykonanie połączeń gwintowych.
• Gazomierze: wady techniczne gazomierzy, nieszczelności w obrębie gazomierzy, nieprawidłowe usytuowanie gazomierzy w pomieszczeniach.
• Przewody instalacyjne: niewłaściwe prowadzenie przewodów gazowych w stosunku do innych instalacji, niewłaściwa lokalizacja urządzeń gazowych, korozja przewodów i innych elementów instalacji.
• Przewody spalinowe i kanały wentylacyjne: zbyt małe przekroje przewodów i kanałów, korozja przewodów spalinowych, nieszczelności połączeń przewodów spalinowych z kanałami spalinowymi.

Oprócz zagrożeń bezpieczeństwa wynikających ze stanu instalacji gazowych należy również wymienić uszkodzenia przyłączy oraz sieci gazowych. Gaz wydobywający się z nieszczelności ma tendencję do migracji szczelinami wzdłuż przewodów innych instalacji lub też podziemnymi kanałami piwnic budynków.

Zasady bezpiecznej eksploatacji instalacji LPG

Przede wszystkim instalacja gazowa musi być szczelna i utrzymywana w należytej sprawności. Konieczne jest poddawanie instalacji przeglądowi co najmniej raz w roku. Drożność wentylacji również powinny regularnie sprawdzać uprawnione do tego osoby.

Każde urządzenie gazowe musi być w dobrym stanie technicznym, w przeciwnym razie nie wolno go użytkować. Nie wolno samodzielnie ani przerabiać, ani naprawiać instalacji gazowej lub manipulować przy gazomierzu.

Na własną rękę nie należy podłączać dodatkowych urządzeń, jeśli nie zostały uwzględnione w projekcie instalacji. W czasie eksploatacji nie wolno dokonywać samodzielnych przeróbek urządzeń gazowych.

Istotnym aspektem jest także zaprojektowanie systemów alarmowych i czujników wycieku gazu, które mogą zapobiec potencjalnym awariom i zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców.

Co zrobić po wyczuciu ulatniającego się gazu?

W przypadku podejrzenia ulatniania się gazu należy:

1. zamknąć zawór przy gazomierzu,
2. nie zapalać ognia, w tym zapałek, zapalniczki ani papierosa,
3. zgasić urządzenia typu grzejnik wody przepływowej i kocioł gazowy,
4. nie włączać ani nie wyłączać oświetlenia,
5. nie używać dzwonka elektrycznego,
6. otworzyć drzwi i okna w celu zapewnienia dopływu powietrza do pomieszczenia,
7. opuścić wraz z pozostałymi mieszkańcami budynek lub pomieszczenie,
8. zawiadomić pogotowie gazowe albo ratownictwo ogólne przy Państwowej Straży Pożarnej - tel. 112.

Telefonu należy użyć poza pomieszczeniem zagrożonym stężeniem gazu.

Zakazy dotyczące samodzielnych prac

Nie wolno samodzielnie ani przerabiać, ani naprawiać instalacji gazowej lub manipulować przy gazomierzu. Na własną rękę nie należy podłączać dodatkowych urządzeń, jeśli nie zostały uwzględnione w projekcie instalacji.

W czasie eksploatacji nie wolno dokonywać samodzielnych przeróbek urządzeń gazowych. Każdą modernizację, zmianę przebiegu przewodów, wymianę urządzenia lub zmianę sposobu zasilania należy powierzyć osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia.

Najważniejsze obowiązki właściciela budynku

Właściciele i zarządcy odpowiadają za fazę eksploatacji instalacji gazowej, w tym za jej utrzymanie w należytym stanie technicznym. Ich obowiązkiem jest zlecanie okresowych kontroli osobom uprawnionym oraz przechowywanie dokumentów potwierdzających wykonanie kontroli, prób i odbiorów.

Taki przegląd pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych uszkodzeń lub zużycia elementów, co jest istotne w zapobieganiu wypadkom. Fachowiec wykonujący przegląd powinien posiadać odpowiednie uprawnienia i doświadczenie, co gwarantuje rzetelność i precyzję wykonywanych czynności.

Właściciel powinien również zapewnić drożność wentylacji i przewodów spalinowych, sprawność urządzeń gazowych oraz dostęp do zaworów odcinających. Każde stwierdzone uszkodzenie lub podejrzenie nieszczelności wymaga niezwłocznego wyłączenia niesprawnego elementu z użytkowania.

Doprowadzenie gazu ziemnego do domu bez wątpienia zwiększa komfort użytkowania budynku ze względu na wygodne ogrzewanie. Aby jednak bezpiecznie gaz użytkować, konieczne jest wykonanie przez fachowca instalacji gazowej w domu, a także jej regularne przeglądy.

tags: #instalacja #gazowa #lpg #w #budynkach