Różnica między SUV-em a terenówką

Samochód terenowy to pojazd przeznaczony do jazdy po trudnym terenie, takim jak bezdroża, piaski, błota czy górskie szlaki. SUV, czyli pojazd użytkowy o sportowym charakterze, przeznaczony głównie do jazdy po drogach asfaltowych.

Najważniejsza różnica między SUV-em a terenówką dotyczy przeznaczenia i konstrukcji: terenówka ma radzić sobie w ekstremalnych warunkach, natomiast SUV jest kompromisem między samochodem osobowym a terenowym i zapewnia przede wszystkim komfort codziennej jazdy, przestronne wnętrze oraz możliwość pokonywania lekkich bezdroży.

SUV a terenówka - najważniejsze różnice

Samochody terenowe i SUV-y różnią znacznie więcej, niż pełna blokada międzyosiowa i reduktor terenowy. Rama nośna w samochodach terenowych ma podłużnicowy charakter i wyróżnia się dużą wytrzymałością oraz niemałym ciężarem.

W SUV-ach natomiast mamy do czynienia z samonośną konstrukcją, opartą na podłodze i dachu auta. Jej odporność na uszkodzenia jest mniejsza, niż w przypadku terenówek.

Co to jest samochód terenowy?

Samochód terenowy, zwany również pojazdem terenowym lub 4x4, to pojazd przystosowany do jazdy po trudnym terenie, takim jak bezdroża, piaszczyste dukty czy górskie szlaki.

Samochody terenowe to auta, które zostały zaprojektowane z myślą o pokonywaniu bardzo trudnych terenów. Charakteryzuje je solidna konstrukcja oraz zawieszenie przystosowane do jazdy w ciężkich warunkach.

Zwykle wyposażone są w napęd na cztery koła. Mimo wszystko, są to dość proste auta, których zadaniem jest pokonanie ekstremalnych przeszkód terenowych.

Samochody terenowe zostały stworzone, aby poruszać się po trudnym terenie, a ich korzenie sięgają wywodzą się z pojazdów wojskowych, które były używane podczas II Wojny Światowej.

Rama i nadwozie terenówki

Pierwszą gatunkową cechą samochodu terenowego jest solidne nadwozie. W przeciwieństwie do kuzynów z segmentu 4×4, tutaj masz do czynienia z ramą z profili stalowych.

Jest bardzo ciężka i wyjątkowo odporna na wyginanie i skręcanie, a ponadto stanowi bazę dla wszystkich podzespołów.

Poza wagą do wad takiej konstrukcji zaliczamy duży rozmiar - z powodu ramy przestrzeń na nogi w terenówkach jest mniejsza o jakieś 15%.

Rama nośna zwiększa odporność samochodu na skręcanie i uderzenia, dlatego dobrze sprawdza się podczas jazdy po koleinach, kamieniach, błocie oraz stromych podjazdach.

Napęd terenówki

Samochody terenowe posiadają napęd na 4 koła, co pozwala na lepszą przyczepność w trudnych warunkach i zwiększa bezpieczeństwo jazdy.

Mimo że oczywiście masz do czynienia z napędem na obie osie, w terenówce moc jest nieco inaczej rozdzielana. Szczególnie dlatego, że masz do dyspozycji możliwość blokowania dyferencjałów i ciągłego przełożenia mocy na koła.

Takie „sztywne spięcie” jest konieczne, ponieważ w trudnych warunkach nikt nie będzie polegał na elektronice.

W uproszczeniu samochód terenowy ma dwie osie napędzane wałami napędowymi wychodzącymi ze skrzyni rozdzielczej z reduktorem.

Pomiędzy osiami występuje centralny mechanizm różnicowy lub go nie ma. Jeśli go nie ma, a jedzie się z włączonym napędem 4×4, obie osie przenoszą napęd na podłoże w takim samym stopniu (50% na przednią i 50% na tylną oś).

Wtedy zawsze przynajmniej jedno z kół każdej osi jest w stanie napędzać samochód.

Gdy występuje centralny mechanizm różnicowy, napęd stale trafia na 4 koła, choć niezablokowany mechanizm nieco ogranicza zdolność do przenoszenia napędu, jeżeli którekolwiek z kół straci przyczepność.

Dlatego też zwykle istnieje możliwość jego zablokowania.

Reduktor terenowy

Samochód terenowy najłatwiej poznać po tym, że jest wyposażony w reduktor.

To dodatkowa skrzynia biegów, zwana też skrzynią rozdzielczą z reduktorem - o dwóch przełożeniach, która pozwala na jazdę w terenie z mniej więcej dwukrotnie mniejszą prędkością niż na drogach utwardzonych.

Tryb, który o połowę zmniejsza prędkość na każdym biegu, co ułatwia pokonywanie terenowych przeszkód.

Dzięki temu silnik i sprzęgło są mniej obciążone, a samochód jadący dużo wolniej łatwiej kontrolować w trudnych warunkach.

Bez niego próba jazdy po ekstremalnym terenie prawdopodobnie doprowadziłaby do uszkodzenia sprzęgła. Nawet tradycyjna „jedynka” to zbyt szybki bieg w takich warunkach.

Reduktor znacząco podnosi cenę pojazdu, komplikuje konstrukcję, zwiększa zużycie paliwa i ogranicza przestrzeń.

Niemal wszystkie SUV-y są pozbawione reduktora. W SUV-ie reduktor nie jest potrzebny, ponieważ z założenia samochód nie będzie jeździł po bezdrożach.

Jak rozpoznać, czy auto zostało wyposażone w te elementy? W jego kabinie należy szukać dźwigni lub przełącznika.

Obsługa reduktora i blokady może być bowiem wyłącznie manualna.

Silnik i zabezpieczenia

Trzecia cecha wyróżniająca terenówki to konstrukcja silnika. Przede wszystkim jednostka napędowa nie jest poprzeczna, ponieważ wtedy nie dałoby się zamontować reduktora.

Poza tym układ smarowania skutecznie działa w różnych pozycjach (strome wjazdy i zjazdy), układ chłodzenia cechuje się o wiele większą wydajnością, a całość posiada liczne rozwiązania chroniące przed zalaniem.

Konstrukcja silnika to kolejna rzecz, która różni tradycyjne terenówki od SUV-ów. W tych pierwszych nie może być mowy o silniku poprzecznym.

Przy takim rozwiązaniu instalacja reduktora terenowego byłaby niemożliwa. Dodatkowo, samochody terenowe posiadają bardziej wydajny system chłodzenia, sprawdzający się w różnych pozycjach układ smarowania oraz liczne zabezpieczenia przed wodą i zalaniem silnika.

Zawieszenie terenówki

Samochody terenowe posiadają wytrzymałe, twarde zawieszenie, doskonałe na wyboiste, pełne przeszkód drogi.

Zawieszenia terenówek są zaprojektowane nieco inaczej. Tu ważne są możliwie duży i stały prześwit oraz jak największy skok kół.

Zawieszenie powinno być miękkie, dzięki czemu koła możliwie często mają kontakt z nawet mocno pofałdowaną nawierzchnią.

Zawieszenia terenówek są potężniejsze, muszą bowiem znosić duże obciążenia. W efekcie są ciężkie i dość toporne.

Co to jest SUV?

SUV, czyli Sport Utility Vehicle, to pojazd użytkowy o sportowym charakterze, który łączy cechy samochodu osobowego i terenowego.

SUV to model samochodu, który łączy w sobie cechy samochodów osobowych i terenowych. Od pierwszych otrzymał schludny wygląd, szosowe opony czy bogate wyposażenie.

Zaś od drugich możliwość jazdy w terenie (do pewnego stopnia) oraz napęd na cztery koła, a czasem także blokadę dyferencjału czy reduktor, o których pisaliśmy więcej przy okazji terenówki.

Natomiast SUV-y są pewnym kompromisem między samochodami przeznaczonymi do jazdy po trasach, a tymi przeznaczonymi na ciężkie tereny.

SUV-y zazwyczaj również mają napęd na cztery koła, jednak ich wewnętrzne wyposażenie charakteryzuje się dużo większym komfortem.

Dodatkowo, w SUV-ach możemy liczyć na udogodnienia technologiczne, które w prostych konstrukcyjne samochodach terenowych mogą być ograniczone.

Znaczenie skrótu SUV

Skrót pochodzi od angielskiego Sport Utility Vehicle.

Rozwinięcie może być nieco mylące, ponieważ SUV-y rzadko posiadają cechy samochodów sportowych (poza mocnym silnikiem).

Dlatego słowo „sport” w nazwie powinniśmy rozumieć bardziej jako aktywny tryb życia, na który SUV-y bez dwóch zdań pozwalają swoim właścicielom.

„Sport” w nazwie bardziej dotyczy ukierunkowania na klientelę uprawiającą sport niż na cechy sportowe samego auta.

„Użytkowy” natomiast to nie to samo co 'roboczy’, 'pracujący’, lecz użyteczny w wielu sytuacjach.

Zatem już sama nazwa tłumaczy różnice.

Konstrukcja SUV-a

Jako że konstrukcja nie opiera się na sztywnej ramie, tylko jest samonośna i posiada płyty podłogowe podobne do samochodów osobowych, bezdroża musisz wybierać ostrożnie.

Przede wszystkim dlatego, że jazda w trudnych warunkach bez ramy nośnej może poskutkować pęknięciem płyty podłogowej, a nawet poważnym uszkodzeniem nadwozia.

W przeciwieństwie do terenówki, SUV nie poradzi sobie w grząskim błocie, na skałach czy w wodzie o głębokości większej, niż prześwit pojazdu.

Auta terenowe SUV to w zasadzie samochody uterenowione, stworzone z myślą o rodzinnych wyjazdach, nie ekstremalnej jeździe w ciężkich warunkach.

Napęd SUV-a

W SUV-ach jest zupełnie inaczej. Niemal standard stanowi uproszczony układ napędowy ze sprzęgłem płytkowym odpowiadającym za rozdział napędu na 4 koła.

Nie ma zwykle dwóch wałów napędowych, ale jeden przechodzący przez sprzęgło i napędzający tylną oś.

Silnik stale napędza oś przednią, a tylna dołącza się w razie potrzeby automatycznie.

Nawet jeśli napęd jest stale rozdzielany na 4 koła, to i tak na przednie zwykle trafia większa część momentu obrotowego.

Nie jest to co prawda standard, ale rozwiązanie to występuje w coraz większej liczbie nowych samochodów.

Ma ono niepodważalne zalety, takie jak: niska cena, niska masa, kompaktowa konstrukcja i automatyczne działanie.

Uznawane za terenowe SUV-y często posiadają niepełną blokadę międzyosiową.

Inne z kolei mają reduktor, lecz nie zostały wyposażone w pełną blokadę.

Niektóre modele SUV-ów występują w dwóch wersjach: uterenowionej i miejskiej.

Pierwsza posiada blokadę dyferencjału i reduktor, co ułatwia jazdę poza ubitymi drogami, zaś druga przeznaczona jest do podróżowania w warunkach cywilizowanych.

Z charakteru terenówki zachowuje jedynie wysokie zawieszenie, masywność oraz napęd 4×4.

Zawieszenie SUV-a

Zawieszenie SUV-ów również przypomina to z aut osobowych.

Dla SUV-ów zarezerwowano konstrukcje takie same jak w samochodach osobowych. Dzięki temu zapewniają odpowiedni komfort, dobre i bezpieczne prowadzenie, a dzięki większemu prześwitowi i skokowi kół sprawnie jeżdżą po sporych nierównościach.

W efekcie przy energicznym pokonywaniu wyboistych bezdroży istnieje ryzyko, że zegniesz lub uszkodzisz wahacze oraz drążki zawieszenia.

Jeśli spróbujemy podobnej jazdy SUV-em, możemy doprowadzić do awarii. Zawieszenie auta jest bowiem bardziej zbliżone do tego w osobowych samochodach i nie sprawdzi się na wymagającym terenie.

Po pierwsze nie jest ono odporne na uderzenia kamieni czy korzeni drzew, o które w terenie nietrudno.

Ponadto konstrukcja niezależna ogranicza prześwit.

Co prawda gdy samochód stoi nieobciążony, zawieszenie niezależne zapewnia zwykle większy prześwit niż zależne (sztywny most stosowany np. z tyłu w pick-upach), ale pod wpływem obciążenia czy w wyniku ugięcia na nierównościach prześwit się zmienia - to bardzo ważne i należy o tym pamiętać.

Poza tym nie chroni ono spodu pojazdu tak jak pochwa sztywnego mostu.

Po drugie zawieszenie niezależne, a coraz częściej wielowahaczowe, nie zapewnia odpowiedniej trakcji na dużych nierównościach terenu.

Ze względu na konstrukcję koła często tracą kontakt z podłożem.

Niestety, to, co sprawdza się na drogach utwardzonych i szutrowych, nie zdaje egzaminu w trudnym terenie.

Różnica w przeznaczeniu

Różnice między tymi dwoma rodzajami pojazdów są również widoczne w ich przeznaczeniu.

Samochody terenowe przeznaczone są głównie do jazdy po trudniejszych terenach, takich jak bezdroża czy górskie szlaki, natomiast SUV-y są przeznaczone głównie do jazdy po drogach asfaltowych, jednak posiadają większą uniwersalność niż zwykłe samochody osobowe.

SUV to z założenia samochód do użytku codziennego z możliwościami pokonania lekkiego terenu, gdy wymaga tego sytuacja.

Z kolei konstrukcja samochodu terenowego pozwala na jazdę po bezdrożach bez wyrzutów sumienia, a jazda po drogach utwardzonych jest sprawą drugorzędną.

SUV ma zapewniać komfort, bezpieczeństwo, dobre osiągi, przestrzeń i wszystko to, czego życzą sobie klienci w każdej sytuacji.

Samochód terenowy to ciężki, wytrzymały i masywny wóz do jazdy w ekstremalnych warunkach; SUV to połączenie auta osobowego i terenówki do jazdy po mieście i łagodnych bezdrożach.

Jak SUV zachowuje się poza asfaltem?

Nie znaczy to jednak, że SUV-em nie zjedziesz z asfaltowej drogi w teren. Wszystko sprowadza się do możliwości tego modelu.

Jednak pamiętaj, że do ekstremalnych warunków jazdy SUV też się nie nadaje.

Wielu kierowców bez większych problemów pokonuje SUV-em polne drogi, szutry, mokre trasy oraz łagodne bezdroża.

W przeciwieństwie do terenówki, SUV nie poradzi sobie w grząskim błocie, na skałach czy w wodzie o głębokości większej, niż prześwit pojazdu.

Terenówka radzi sobie tam, gdzie SUV zaczyna się poddawać.

Ryzyko uszkodzenia sprzęgła

Pierwszą i najbardziej narażoną na uszkodzenie w terenie częścią jest sprzęgło (nie mylić ze sprzęgłem płytkowym do napędzania tylnej osi).

W terenie samochód bardzo często musi poruszać się z niewielką prędkością lub ruszać pod górę.

W takiej sytuacji przyzwyczajenie wyniesione z techniki jazdy po drogach utwardzonych sprawia, że używa się półsprzęgła.

To następstwo braku reduktora, który zwiększa przełożenia poszczególnych biegów dwukrotnie.

Niestety, skutkiem jazdy na półsprzęgle w terenie jest jego spalenie.

To bardzo częsty rezultat jazdy po bezdrożach samochodem do tego nieprzystosowanym - a w pewnym sensie takim autem jest właśnie pozbawiony reduktora SUV.

Na szczęście więcej zależy od odpowiedniej techniki jazdy i doświadczenia niż od samego samochodu.

Gorzej, gdy ze sprzęgłem sparowano dodatkowo dwumasowe koło zamachowe.

Nie znosi ono zbyt dobrze nie tylko jazdy na półsprzęgle, jak również dużych wstrząsów, o które nietrudno podczas szybkiej jazdy po wertepach.

Ratunkiem jest automatyczna skrzynia biegów.

Klasyczna skrzynia automatyczna ze sprzęgłem hydrokinetycznym, które pozwala na pełzanie autem z dowolną prędkością bez obaw o jego uszkodzenie.

Nie dotyczy to nowoczesnych skrzyń zautomatyzowanych czy dwusprzęgłowych.

Geometria nadwozia i prześwit

Nie można też pominąć geometrii nadwozia.

Sprawdźmy przede wszystkim, jaki jest prześwit - wyniki powyżej 18 cm już dają poczucie bezpieczeństwa podczas jazdy w warunkach terenowych.

Do tego ważny jest kąt natarcia (określa pod jak strome zbocze możemy podjechać bez uszkodzenia przedniego zderzaka) oraz kąt zejścia (definiuje, z jak stromego wzniesienia możemy zjechać bez uszkodzenia tylnego zderzaka).

W tym przypadku wartości w okolicach 25 stopni i więcej możemy uznać za przyzwoite.

Na kąty natarcia oraz zejścia pozytywny wpływ mają krótkie zwisy z przodu i z tyłu pojazdu.

Jest jeszcze kąt rampowy, który w uproszczeniu mówi o tym, jakie jest ryzyko zawiśnięcia auta na pokonywanym wzniesieniu - wartość tego parametru wynosząca co najmniej 20 stopni jest już zadowalająca.

Jeśli ktoś swoim SUV-em planuje wjeżdżać w wyjątkowo trudne warunki, to dobrze, żeby sprawdził, jaka jest jego głębokość brodzenia - to parametr definiujący do jak głębokiej wody możemy wjechać bez uszkodzenia auta.

Istnieją jeszcze inne ograniczenia, o których napiszemy w kolejnych odcinkach cyklu. Są to m.in.: mniejsza zdolność do brodzenia, gorsza geometria nadwozia czy zupełnie inny rodzaj ogumienia stosowanego w SUV-ach.

Komfort, przestrzeń i codzienna jazda

SUV-y są obecnie jednymi z najpopularniejszych pojazdów na rynku, ze względu na ich uniwersalność, wygodę i bezpieczeństwo.

Cieszą się one dużą popularnością wśród rodzin, ze względu na przestronne wnętrze i wysoki komfort jazdy.

Są również często wybierane przez osoby ceniące sobie styl i nowoczesność.

Różnica w komforcie wynika z tego, że SUV jest projektowany przede wszystkim z myślą o codziennym użytkowaniu, natomiast terenówka ma znosić przeciążenia, uderzenia i trudne warunki.

Samochody terenowe świetnie sprawdzają się poza miastem i poza drogą, ale w cywilizowanych warunkach nie radzą sobie już tak dobrze.

Jazda po mieście tego typu wozem będzie męcząca, a specyfika mechaniki powoduje taki hałas przy dużych prędkościach, że bez osłon na uszy się nie obejdzie.

SUV-y są bardziej komfortowe i przestronne w porównaniu do samochodów terenowych, jednak mniej przystosowane do jazdy po trudniejszych terenach.

Czy SUV jest bezpieczniejszy od terenówki?

Na bezpieczeństwo wpływają zarówno systemy elektroniczne, jak i konstrukcja, masa, wysokość środka ciężkości oraz zachowanie pojazdu w konkretnych warunkach.

Na koniec warto wspomnieć, że są ludzie, którzy kupują SUV-y ze względu na bezpieczeństwo. Jako że auto jest masywniejsze, czują się w nim lepiej chronieni.

Niestety to często mylne przeświadczenie, o czym więcej przeczytasz poniżej.

Wbrew pozorom SUV-y nie są bezpieczniejsze od innych aut - wręcz przeciwnie.

Z powodu wyżej położonego środka ciężkości SUV-y gorzej się prowadzą i nie są tak zwrotne, co potwierdzają testy.

Co prawda ESP do pewnego stopnia zwalcza niedoskonałości wysokiego nadwozia, ale ma to swoje granice.

W sytuacjach ekstremalnych znacznie rośnie szansa, że wygra fizyka i samochód będzie dachował.

Badania wskazują, że w SUV-ach ryzyko takiego zdarzenia jest dwukrotnie wyższe.

Ponadto auta te w statystykach również nie wypadają najlepiej, bo ryzyko śmierci w wypadku w SUV-ie jest o 11% większe w porównaniu do sedana.

Dlatego jeśli jeszcze raz zapytamy: co to znaczy SUV? Odpowiedzią na pewno nie będzie większe bezpieczeństwo.

Zalety i wady terenówki

Zalety samochodów terenowych

• Samochody terenowe zostały stworzone do pokonywania ekstremalnych przeszkód terenowych.
• Ich zaletą jest wytrzymałość oraz możliwość pokonywania trudniejszych terenów.
• Rama, reduktor, blokady mechanizmów różnicowych i mocne zawieszenie zwiększają odporność na trudne warunki.
• Napęd na cztery koła pozwala poprawić przyczepność na błocie, piasku, kamieniach i stromych szlakach.
• Wytrzymała konstrukcja jest przydatna także w pracy rolniczej, budowlanej i transportowej.

Są to pojazdy cenione zarówno przez miłośników turystyki off-roadowej, jak i przez rolników czy pracowników firm budowlanych potrzebujących pojazdów do pracy w trudnych warunkach.

Wady samochodów terenowych

• Wadą samochodów terenowych jest mniejszy komfort jazdy oraz większe spalanie w porównaniu do SUV-ów.
• Również cena zakupu oraz koszt utrzymania samochodów terenowych jest często wyższa niż w przypadku SUV-ów.
• Ciężka rama zwiększa masę pojazdu.
• Surowa konstrukcja może oznaczać większy hałas i gorsze prowadzenie na drogach asfaltowych.
• Przestrzeń na nogi w terenówkach jest mniejsza o jakieś 15% z powodu ramy.

Zalety i wady SUV-a

Zalety SUV-ów

• Zaletą SUV-ów jest ich komfort jazdy oraz przestronność.
• SUV-y oferują wysoką pozycję za kierownicą i dobrą widoczność.
• Ich uniwersalność pozwala na jazdę zarówno po drogach asfaltowych, jak i po trudniejszych terenach.
• Są wyposażone w nowoczesne systemy bezpieczeństwa oraz wygodne systemy infotainment.
• Większy prześwit ułatwia pokonywanie krawężników, progów zwalniających, kałuż i nierówności.
• Przestronne wnętrze i bagażnik odpowiadają potrzebom rodzin oraz osób przewożących sprzęt sportowy.

Na wygodę wpływa również fakt, że samochód ma wyższy prześwit.

Jako kierowca siedzisz wyżej za kółkiem, dzięki czemu widzisz więcej, niż inni.

Ponadto wsiadanie i wysiadanie też jest bardziej komfortowe - to ważne w przypadku dzieci (fotelik) i osób starszych.

Terenowe zawieszenie sprawia, że SUV dużo łatwiej radzi sobie z miejskimi przeszkodami.

Podróżując tym samochodem, nie będziesz martwić się o krawężniki, progi zwalniające czy pokaźne kałuże.

No i bez większych problemów wyjedziesz poza asfaltowe drogi, gdzie nie ugrzęźniesz tak łatwo.

Wady SUV-ów

• Wadą jest mniejsze przystosowanie do jazdy po trudniejszych terenach niż w przypadku samochodów terenowych.
• SUV-y mają większe spalanie niż zwykłe samochody osobowe.
• Wyżej położony środek ciężkości może pogarszać zwrotność i prowadzenie.
• Samonośne nadwozie i niezależne zawieszenie są mniej odporne na ekstremalną jazdę.
• Brak reduktora zwiększa ryzyko przeciążenia lub uszkodzenia sprzęgła w trudnym terenie.

Koszty eksploatacji SUV-a i terenówki

Koszty eksploatacji samochodów terenowych są zazwyczaj wyższe niż w przypadku SUV-ów.

Samochody terenowe wymagają specjalnego serwisowania oraz częstszej wymiany części, ze względu na ich większe obciążenie oraz trudniejsze warunki jazdy.

Dodatkowo, ich spalanie jest często większe niż w przypadku SUV-ów, co również wpływa na wyższe koszty eksploatacji.

SUV-y są przystosowane do jazdy po drogach asfaltowych, co oznacza mniejsze obciążenie oraz mniejsze zużycie części.

Dodatkowo, ich spalanie jest często niższe niż w przypadku samochodów terenowych, co również wpływa na niższe koszty eksploatacji.

Różnice w kosztach wynikają nie tylko ze spalania, lecz także z konstrukcji, masy, ogumienia, napędu oraz częstotliwości wymiany elementów zawieszenia i układu napędowego.

Jak wybrać między SUV-em a terenówką?

Przed zakupem warto dokładnie przeanalizować swoje potrzeby i przeznaczenie pojazdu, aby wybrać odpowiedni model.

Samochód terenowy będzie właściwym wyborem, jeśli pojazd ma regularnie pokonywać błoto, piasek, kamienie, głębokie koleiny, strome podjazdy lub górskie szlaki.

SUV lepiej sprawdzi się wtedy, gdy większość tras prowadzi po asfalcie, a wyjazdy poza drogę obejmują szutry, polne drogi, kempingi, dojazdy do posesji lub łagodne bezdroża.

Jeśli samochód ma służyć głównie rodzinie, ważne będą przestrzeń, komfort, łatwość wsiadania, pojemność bagażnika i wyposażenie.

Jeśli natomiast ma być narzędziem pracy albo pojazdem do regularnego off-roadu, ważniejsze okażą się rama, reduktor, blokady, kąty terenowe, prześwit, głębokość brodzenia i wytrzymałość zawieszenia.

Kiedy wybrać SUV-a?

• Gdy samochód będzie używany przede wszystkim w mieście i na trasie.
• Gdy potrzebne są przestronne wnętrze oraz duży bagażnik.
• Gdy ważny jest komfort codziennej jazdy.
• Gdy jazda poza asfaltem będzie okazjonalna i obejmie głównie lekkie bezdroża.
• Gdy istotne są niskie koszty eksploatacji w porównaniu z terenówką.

Kiedy wybrać terenówkę?

• Gdy samochód będzie regularnie używany w trudnym terenie.
• Gdy potrzebny jest reduktor i możliwość blokowania mechanizmów różnicowych.
• Gdy pojazd ma pracować w gospodarstwie, lesie, górach lub na budowie.
• Gdy ważniejsza od komfortu jest odporność konstrukcji na przeciążenia i uszkodzenia.
• Gdy samochód ma radzić sobie w błocie, piasku, wodzie, na skałach i stromych szlakach.

Czy granica między SUV-em a terenówką jest zawsze wyraźna?

Granica między nimi nie jest jednoznaczna i wiele modeli może łączyć cechy obu typów pojazdów.

Dziś, przy ogromnym rozwoju motoryzacyjnym i technologicznym, granica między samochodami terenowymi a SUV-ami zaczęła się powoli zacierać.

Należy jednak pamiętać, że SUV-y to auta, które dalej traktowane są jako pewnego rodzaju kompromis między samochodami terenowymi, a osobowymi, w związku z czym mimo, że posiadają predyspozycje do poruszania się po trudnym terenie, to w porównaniu z autami terenowymi, ich zdolności są nieco ograniczone.

Przykładem takiego pojazdu jest np. Toyota Land Cruiser, który z jednej strony posiada wysokie możliwości terenowe, ale z drugiej strony oferuje wysoki komfort jazdy na drodze.

Duże kontrowersje wzbudza kultowe w USA i coraz bardziej popularne w Europie auto Jeep Grand Cherokee 3.

W zależności od wersji, samochód ten może być SUV-em lub terenówką.

Podczas jazdy w ekstremalnych warunkach z pewnością doskonale sprawdzi się wzbogacony o system Quadra-Drive II model, z blokadami trzech mechanizmów różnicowych.

Także Suzuki Grand Vitara jest przykładem modelu stojącego na granicy obu kategorii.

To typowy SUV klasy średniej, ale nie został pozbawiony reduktora ze względu na tradycje firmy Suzuki w budowie samochodów terenowych oraz z uwagi na odziedziczenie konstrukcji po swoim poprzedniku.

Przykłady SUV-ów o zwiększonych zdolnościach terenowych

Nissan X-Trail e-Power e-4orce

Nowy Nissan X-Trail to SUV z napędem na cztery koła (opcjonalnym), ale nie takim do końca zwyczajnym.

Tutaj na pokładzie znajdują się aż trzy silniki - jeden benzynowy oraz dwa motory elektryczne.

Łącznie ten zestaw daje kierowcy do dyspozycji 213 KM mocy do wykorzystania.

Jednostka benzynowa nie zajmuje się napędem kół, a jedynie generowaniem prądu, który zasila silniki elektryczne.

Jest to zatem układ hybrydy szeregowej i z pełnoprawnym stałym napędem na wszystkie koła - Nissan tę technologię określa jako e-Power e-4orce.

Silniki elektryczne pozwalają na sterowanie ich obrotami z niemal aptekarską dokładnością.

Oznacza to, że podczas jazdy na jazdy na śliskiej lub grząskiej nawierzchni, koła mogą balansować na granicy uślizgu i jak najskuteczniej przenosić moc z kół na podłoże.

Jeep Compass Trailhawk

DNA marki zostało jednak zachowane i przykładem tego jest model Compass w wersji Trailhawk.

Ten pojazd zaprojektowany został do prawdziwie terenowej jazdy i rzeczywiście świetnie radzi sobie na bezdrożach.

Wpływ na to ma wysoki prześwit (21 cm), terenowo ukształtowane zderzaki i sprawny napęd na obie osie.

Ponadto Jeep Compass oferuje rozbudowany zestaw trybów jazdy z funkcją zablokowania napędu 4x4, a także specjalny tryb LOW, który daje namiastkę reduktora i poprawia możliwości jazdy na przykład po piasku.

Subaru Forester

Subaru Forester to także jeden z pierwszych SUVów w historii, który odznaczał się ponadprzeciętną dzielnością w terenie.

Samochód ten zachował swoje dwa najbardziej rozpoznawalne elementy - silnik typu bokser oraz stały symetryczny napęd na obie osie (Symmetrical AWD).

Skuteczny układ 4x4 wspierany jest przez tryb X-MODE - to specjalny zestaw ustawień, które przystosowują cały układ napędowy do jazdy w terenie.

Toyota RAV4 Adventure

Toyota RAV4 to nie jest samochód, który od razu kojarzy się z kategorią terenową, ale występuje w odmianie Adventure, która wprowadza więcej zadziorności.

Toyota RAV4 Adventure wyróżnia się zmienioną stylistyką, dodatkowymi poszerzeniami nadwozia, osłonami podwozia z przodu i z tyłu, a także zwiększonym prześwitem (20 cm).

Jazdę w terenie wspiera tryb Trail - przestawia on działanie kontroli trakcji na warunki ograniczonej przyczepności i również wykorzystuje układ hamulcowy, by blokować ślizgające się koła i przenosić moc na te, które utrzymują kontakt z podłożem.

Suzuki Vitara

Auto może być wyposażone w napęd 4x4, który producent określa jako AllGrip Select.

Sposób działania jest podobnych jak w większości SUV-ów - domyślnie napędzane są koła przednie, a w razie potrzeby tylną oś dołącza elektromagnetyczne sprzęgło wielopłytkowe.

Kierowca może zmienić charakterystykę pojazdu poprzez tryby jazdy.

Dostępny jest między innymi tryb Snow, który minimalizuje ryzyko poślizgu kół i wspomaga ruszanie na śliskiej nawierzchnie.

Tryb Lock stworzony został typowo z myślą o jeździe w terenie - jego uaktywnienie przenosi napęd pomiędzy osiami w stosunku bliskim do 50/50, a do tego system hamuje wtedy koła, które stracił kontakt z podłożem, co pozwala efektywniej rozdzielić siłę napędową.

Poza tym ważnym atutem Suzuki Vitary jest też jego niewielka masa (1075-1315 kg), dzięki czemu samochód łatwiej pokonuje piasek i wszelkiego rodzaju grząskie podłoża.

Dacia Duster

Dacia Duster to niepozorny SUV, który jednak zdobył serca miłośników jazdy po bezdrożach.

Producent chwali się, że podniósł możliwości do jazdy w terenie, które i tak były już ponadprzeciętnie wysokie w poprzednim modelu.

Zwiększeniu uległ prześwit (do 217 mm), a także poprawiły się kąty (natarcia 31 stopni oraz zejścia 36 stopni).

Wersja z napędem 4x4 łączona jest wyłącznie z manualną 6-biegową skrzynią.

Krótki pierwszy bieg pozwala nam wyjechać bez palenia sprzęgła, gdy auto się zakopie.

Dopracowano także systemy wsparcia na bezdrożach, które oferują różne ustawienia napędu na konkretne warunki terenowe.

Cały pojazd dookoła chroniony jest płytami z tworzywa sztucznego, co pozwoli uniknąć kosztownych uszkodzeń, gdy postanowimy zjechać z asfaltu.

SUV, terenówka a crossover

Rynek aut 4×4 w ostatnich latach mocno się rozwinął.

Do tego stopnia, że poza zróżnicowanymi modelami samochodów z podwyższonym prześwitem i napędem na cztery koła masz do dyspozycji co najmniej trzy popularne segmenty tych wozów, czyli terenówkę, SUV-a i crossovera.

Niektórzy nie widzą między nimi różnicy, ale to błąd.

Samochód crossover to gatunek, który poniekąd wyodrębnił się z SUV-a.

Jednak jego cechą wyróżniającą jest łączenie zalet aut z kilku segmentów.

Dlatego - mimo że najbliżej mu do SUV-a - posiada w konstrukcji również elementy kombi, sedana czy hatchbacka.

Crossover - charakterystyka

Crossover to samochód, który ma cechy aut z różnych segmentów.

Najpopularniejszy jest jednak miks auta miejskiego lub kompaktowego z pojazdem sportowo-rekreacyjnym, ewentualnie „z nutką” kombi.

Charakterystyczne cechy typowego crossovera to: podniesione nadwozie, bazujące na aucie segmentu B lub C, większa przestrzeń w środku w porównaniu z klasycznymi samochodami miejskimi i kompaktowymi, wyższy prześwit niż w osobówce, napęd na przednią oś, przeznaczenie - głównie do miasta i jazdy autostradowej.

Crossovery dzielą się na dwa rodzaje.

Pierwszy to mniejsze, kompaktowe samochody, które wyróżniają się konstrukcją nadwozia typu hatchback, ale w wersji podwyższonej.

Co prawda mają większy prześwit, ale nie nadają się do jazdy terenowej - to typowe wozy miejskie.

Wspomniany większy prześwit ma zadbać o wygodę i ułatwienie pokonywania cywilizowanych przeszkód (np. krawężników).

Drugiemu rodzajowi crossoverów jest już bliżej do SUV-a.

Są większe, bardziej terenowe i zwykle posiadają napęd na cztery koła.

Jednak mimo wszystko crossovery są mniejsze, przez co wnętrze nie jest tak przestronne, więc spakujesz ze sobą mniej bagaży.

Ponadto (jak już wspomnieliśmy) zawieszenie zwykle nie nadaje się do jazdy w terenie i nie zawsze masz do dyspozycji napęd na cztery koła.

Co więcej, w crossoverach zwykle nie uświadczysz takich funkcji, jak blokada dyferencjału czy reduktor.

W takim razie gdy piszemy: „samochód crossover”, co to znaczy w praktyce? Otóż zwykle będzie to pojazd podobny do SUV-a, ale mniejszy i nie nadający się do jazdy w terenie.

Dlatego najprostsza odpowiedź na pytanie „co to crossover?” brzmi: pseudo SUV do jazdy po mieście.

Porównanie crossovera i SUV-a

Crossover to de facto miejski samochód, który zapewnia wysoką pozycję za kierownicą i więcej miejsca w środku niż standardowy kompakt.

Jego właściwości przewozowe i terenowe są nieco większe niż w zwykłej osobówce.

Napęd 4x4 jest rzadkością.

W jeździe po szutrowych drogach może ewentualnie pomóc system elektroniczny, ale zazwyczaj typowymi przeszkodami dla crossoverów są krawężniki i progi zwalniające.

SUV-y najczęściej są większe w stosunku do crossoverów.

Mogą służyć do przewozu sprzętu sportowego czy ciągnięcia dużej przyczepy.

Dobrze sprawdzą się poza utartymi szlakami, a przy tym są dużo wygodniejsze od typowych terenówek.

Najczęstsze błędy przy wyborze

Najczęstszym błędem jest utożsamianie napędu 4x4 z pełnymi możliwościami terenówki.

Sam fakt, że SUV posiada napęd na wszystkie koła, nie oznacza jeszcze obecności reduktora, blokad, odpowiedniego zawieszenia, ochrony podwozia ani geometrii przystosowanej do ekstremalnej jazdy.

Drugim błędem jest ocenianie auta wyłącznie po wyglądzie.

Choć na pierwszy rzut oka samochody terenowe i SUV-y mogą wydawać się podobne, to jednak nieco się od siebie różnią.

Nie mamy tu na myśli bardziej topornego i surowego designu tych pierwszych - jest on tylko konsekwencją tego, do czego samochód został stworzony.

Prawdziwa różnica między terenówką a SUV-em kryje się tam, gdzie powierzchowne spojrzenie nie sięga.

Przed wyborem warto sprawdzić, czy samochód ma ramę, reduktor, blokady mechanizmów różnicowych, stały napęd na obie osie, odpowiedni prześwit, kąty natarcia i zejścia oraz zabezpieczenia podwozia.

Warto też pamiętać, że współczesne SUV-y mogą oferować elektroniczne tryby jazdy, które poprawiają trakcję, ale nie zastępują całkowicie mechanicznych rozwiązań terenówki.

Najczęściej spotykane modele terenówek i SUV-ów

Do najpopularniejszych modeli samochodów terenowych należą m.in. Land Rover Defender, Jeep Wrangler, Toyota Land Cruiser czy Mercedes G.

Prawdziwie terenowe maszyny jak Suzuki Jimny znacznie więcej frajdy sprawiają na bezdrożach niż na drogach.

Nie dajcie się zwieść filigranowej budowie i sympatycznej sylwetce Suzuki Jimny.

To terenówka z krwi i kości, którą na bezdrożach trudno zatrzymać.

Do najpopularniejszych modeli SUV-ów należą m.in. Toyota RAV4, Honda CR-V, Ford Escape czy BMW X5.

Są to pojazdy, które łączą w sobie styl i funkcjonalność, dzięki czemu cieszą się dużą popularnością na rynku.

Wielu producentów stopniowo przesuwa swoje modele w stronę komfortu, dlatego niektóre samochody mają rozwiązania typowe dla terenówek, lecz są wygodniejsze i bardziej cywilizowane.

Dobrym przykładem jest Mitsubishi Pajero, które niegdyś było twardą, roboczą maszyną, a dziś z powodzeniem zastępuje komfortowe limuzyny, nie odbierając klientom możliwości jazdy po bezdrożach.

Kolejny przykład to Nissan Pathfinder, który poza pick-upami pozostał jedynym samochodem terenowym w ofercie Nissana na rynek europejski od czasu wycofania ze sprzedaży większego brata - Patrola.

Mimo dość klasycznych rozwiązań, jak rama czy reduktor, Pathfinder jest pełnowartościowym SUV-em o niezłych zdolnościach terenowych.

Innym dobrym przykładem są pick-upy.

Kiedyś były roboczymi maszynami stworzonymi do jazdy w najcięższych warunkach.

Spartańskie, powolne i proste.

Dziś wystarczy popatrzeć na Nissana Navarę czy Mitsubishi L200 - wygodne, szybkie i bogato wyposażone.

Pozostały prawdziwymi terenówkami, ale widać ewolucję w kierunku SUV-ów.

Jak zmieniały się SUV-y i terenówki?

Samochody terenowe zostały stworzone, aby poruszać się po trudnym terenie, a ich korzenie sięgają wywodzą się z pojazdów wojskowych, które były używane podczas II Wojny Światowej.

Z kolei SUV-y to auta, które zostały spopularyzowane na świecie na przełomie lat 80. i 90. XX wieku.

Samochody te zostały zaprojektowane jako pojazdy wielozadaniowe - z myślą o dużych rodzinach, o osobach, które potrzebowały dużej przestrzeni pozwalającej na przewóz dużej ilości bagaży, ale również o tych, których droga do domu stanowiła zbyt duże wyzwanie dla klasycznych aut osobowych.

Boom na ten typ samochodów zaczął się w latach 90. w Stanach Zjednoczonych, a do Europy przyszedł 10 lat później i zadomowił się na stałe.

W 2010 roku w Europie SUV-y stanowiły 10% wszystkich nowo zarejestrowanych aut.

Natomiast 11 lat później, w 2021 roku, liczba ta wzrosła już do 44%.

Oznacza to, że aktualnie niemal co drugie nowe auto na Starym Kontynencie to SUV.

Coraz więcej producentów rezygnuje z produkcji takich samochodów, a wielu powoli przeobraża znane i cenione terenówki w SUV-y.

Niektórzy powoli przyzwyczajają do klasy SUV, wprowadzając kolejne ewolucje klasycznych terenówek, które z generacji na generację stają się SUV-ami.

Coraz więcej producentów rezygnuje z produkcji klasycznych terenówek, ponieważ wielu użytkowników nie wykorzystuje ich pełnych możliwości poza drogą.

To właśnie dla takich odbiorców powstały SUV-y.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi

Czy każdy SUV ma napęd 4x4?

Nie. Obecnie oferowane SUV-y nie zawsze mają nawet napęd na cztery koła, a często to nawiązanie do aut terenowych sprowadza się wyłącznie do aspektów wizualnych.

SUV-y mogą występować także z napędem na przednią lub tylną oś.

Czy SUV może jeździć w terenie?

Tak, ale zakres tej jazdy zależy od konkretnego modelu i jego wyposażenia.

SUV może poradzić sobie na szutrze, polnej drodze, śniegu, lekkim błocie i nierównościach, lecz nie powinien być traktowany jak pełnoprawna terenówka w ekstremalnych warunkach.

Czy terenówka nadaje się do miasta?

Tak, ale jej ciężka i surowa konstrukcja może sprawiać, że jazda po mieście będzie mniej komfortowa, głośniejsza i droższa niż w SUV-ie.

Co jest ważniejsze: napęd 4x4 czy reduktor?

W lekkim terenie napęd 4x4 może wystarczyć, ale w trudnych warunkach reduktor znacząco ułatwia kontrolowanie samochodu i ogranicza obciążenie sprzęgła.

Jak rozpoznać prawdziwą terenówkę?

Najłatwiej sprawdzić, czy samochód ma ramę, reduktor, blokady mechanizmów różnicowych, wytrzymałe zawieszenie, odpowiednią geometrię nadwozia i zabezpieczenia podwozia.

Czy SUV jest lepszy od terenówki?

Żaden z tych typów nie jest uniwersalnie lepszy.

SUV jest lepszym wyborem do miasta, na trasę i rodzinne wyjazdy, natomiast terenówka będzie właściwsza do regularnej jazdy po trudnym terenie i ciężkiej pracy.

tags: #roznica #miedzy #suv #em #a #terenowka